 |
Trong 17 năm đứng lớp ở bệnh viện, cô Đinh Thị Kim Phấn tỉ mỉ lưu lại từng cuốn vở của bệnh nhi ung thư. Nơi ranh giới giữa sinh và tử, nếu hồ sơ bệnh án là thực tại nghiệt ngã, từng dòng chữ non nớt trong tập vở lại chính là ước mơ gửi vào tương lai của các em.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu có khoảng 400.000 trẻ em chẩn đoán mắc ung thư. Ở các quốc gia thu nhập thấp và trung bình, tỷ lệ sống sót chưa đầy 30%, không phải vì y học bó tay, mà vì hành trình điều trị xa nhà, tốn kém và cô đơn.
Suốt gần một năm, bộ ảnh của Tri Thức - Znews theo chân cô giáo 70 tuổi đi qua những cung đường Lâm Đồng, Đắk Lắk, Tây Ninh. Mục đích duy nhất của hành trình vượt hàng trăm cây số ấy là trao lại những ước mơ dở dang về tay gia đình các em.
 |
| Ngồi lặng lẽ giữa căn nhà ở Đắk Lắk, chị Phạm Hồng Lam run run lật từng trang vở của Trịnh Quốc Việt - cậu con trai đã rời xa chị từ năm 2017 vì căn bệnh ung thư oái ăm. Hơn 300 km từ TP.HCM về lại quê nhà, đây là lần đầu tiên người mẹ được nhìn thấy nét chữ của con trong những ngày điều trị. Chị dừng lại rất lâu trước bài tập làm văn “Giới thiệu bản thân và cảm xúc khi nằm viện”. Nét mực đã sờn, lem trên trang giấy nhưng ngày tháng của những buổi học bên giường bệnh của cậu bé Việt vẫn còn nguyên đó. |
 |
| "Em tên là Trịnh Quốc Việt, năm nay em 11 tuổi. Quê em ở xã Dliê Ya, huyện Krông Năng, tỉnh Đắk Lắk. Em học trường tiểu học Bế Văn Đàn. Em đã bị bệnh bướu gan gần 8 năm qua. Gia đình em làm nghề nông rất khó khăn. Vậy mà, bố mẹ em phải lo chữa trị cho em suốt thời gian qua. Khi vào viện, em rất buồn, nhớ nhà, nhớ bạn bè, nhớ thầy cô và đặc biệt nhớ mái trường thân yêu của em... ", trích đoạn bài tập làm văn giới thiệu bản thân của bé Việt, viết hồi tháng 3/2016. |
 |
| Cô Đinh Thị Kim Phấn (áo trắng, 70 tuổi) có quãng thời gian hơn 17 năm dạy học cho bệnh nhi ung thư tại TP.HCM. Tháng 7/2026, cô đến gia đình chị Bùi Thị Nhen (Tây Ninh) để trao lại cho chị cuốn vở của con gái chị, bé Đặng Thùy Trâm. |
 |
| Sau đám tang của bé Trâm vào năm 2022, cô Phấn và chị Nhen mất liên lạc. Suốt nhiều tháng qua, cô đã bền bỉ hỏi thăm từng phụ huynh cùng phòng điều trị năm xưa để tìm lại địa chỉ. Tháng 6/2026, cuộc gọi nối lại duyên xưa được kết nối. |
 |
| Nhận lại kỷ vật của con gái, chị Bùi Thị Nhen nghẹn ngào rồi bật khóc nức nở. Năm bé Trâm học lớp 7, căn bệnh hiểm nghèo gõ cửa, bắt đầu chuỗi ngày em vừa gồng mình truyền hóa chất, vừa ôm máy tính học online cùng cô Phấn. "Trâm mê học lắm, ngày nào cũng lôi vở ra làm bài. Cầm lại cuốn vở này, tôi cứ ngỡ như con bé vẫn ở đây, chỉ mới mất vài ngày trước...", người mẹ thốt lên trong nước mắt. |
 |
| Bức ảnh cô Kim Phấn được chụp lại tại xã Cư Né (tỉnh Đắk Lắk) - mảnh đất cô từng dành trọn 12 năm thanh xuân dạy học cho đồng bào dân tộc thiểu số trong những năm 1970-1980. Chuyến trở về này diễn ra sau khi cô chính thức nghỉ dạy ở bệnh viện vào cuối năm 2025, để bắt đầu hành trình dành toàn bộ thời gian trao trả những cuốn vở kỷ vật của bệnh nhi đã mất cho gia đình. |
 |
| Trước phần mộ của con trai - người con đã rời bỏ cô 37 năm trước khi mới lên 9, cô Phấn như nhìn thấy chính mình trong mắt những phụ huynh bệnh nhi. "Tôi thấu đến tận cùng cảm giác của những người cha, người mẹ khi phải giương mắt nhìn cái chết dòm ngó con mình", cô nghẹn ngào. Chính nỗi đau mất con ấy đã thành ngọn lửa thôi thúc người phụ nữ 70 tuổi dành nhiều năm cuộc đời để đứng lớp và sưởi ấm cho những mầm cây đứng trước dông bão. |
 |
| Anh Hoàng Văn Giang (Lâm Đồng) nhận lại cuốn vở của con trai, Hoàng Văn Bảo Thiên, cậu bé mất năm 2025. Anh ngồi trước hiên nhà đọc bài văn có nhắc đến mẹ và em trai của Bảo Thiên. Trong nhiều năm điều trị bệnh ở TP.HCM, cách nhà khoảng 200 km, chỉ có anh và Bảo Thiên ở bệnh viện. |
 |
| Cuốn vở được anh đặt trên bàn thờ cậu bé. Những bằng khen lúc Bảo Thiên đi học, sinh hoạt tại bệnh viện cùng cô Phấn cũng được anh để trang trọng trên bàn học cũ của con trai. |
 |
| Cô Phấn lưu trữ, sắp xếp, phân loại các chồng vở của các bệnh nhi ung thư đã mất. Số vở có lúc lên đến hàng nghìn cuốn, cô phải di chuyển đống vở nhiều lần vì không gian lưu trữ không đủ. Lúc cô để ở bệnh viện, lúc ở nhà riêng và gần đây là nhà một tình nguyện viên. |
 |
| Tháng 3/2026, cô Phấn đưa ra một quyết định xót xa: Đốt bỏ phần lớn những cuốn vở không thể tìm lại địa chỉ gia đình. Hàng nghìn kỷ vật từng di chuyển từ bệnh viện về nhà riêng, rồi sang nhà tình nguyện viên, nay đã quá tải trong không gian cất giữ. Chia sẻ về lý do, cô nói đó là cảm giác “càng nhìn càng thấy buồn" và “quá tải ký ức". |
 |
| Người phụ nữ 70 tuổi đứng trước đống tro khi những cuốn vở đã cháy hết. Sau quyết định này, cô Phấn vẫn tiếp tục hành trình trao trả những cuốn vở đã xác định được danh tính và đã liên lạc được với gia đình các em. |
