|
|
Quan niệm về vẻ đẹp hình thể thay đổi theo thời gian, từ vòng eo siết chặt bằng corset đến xu hướng eo nhỏ, hông nở hiện nay. Ảnh: Michelle Thompson/The Guardian. |
Muốn có vóc dáng "đàn guitar" hay "đồng hồ cát", một số phụ nữ sẵn sàng thực hiện thủ thuật làm nứt xương sườn rồi mặc áo corset bó sát trong ba tháng. Phương pháp này được quảng bá như cách thu nhỏ vòng eo mà không cần cắt bỏ xương, nhưng có thể gây biến chứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Sự phổ biến của phẫu thuật tái định hình xương sườn phản ánh sức ảnh hưởng của mạng xã hội đối với quan niệm về vẻ đẹp. Khi những đường cong, vòng eo nhỏ và thân hình mảnh mai liên tục xuất hiện trên Instagram, TikTok, một số người tìm đến các biện pháp can thiệp sâu hơn để đạt được hình thể mong muốn.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo phương pháp này còn tương đối mới, dữ liệu về hiệu quả lâu dài hạn chế và những thay đổi đối với cấu trúc xương không dễ đảo ngược, theo The Guardian.
Biến chứng
Daniela Cesin, 31 tuổi, bắt đầu quan tâm đến ngoại hình từ năm 14 tuổi. Sau khi tập thể dục tại nhà và giảm cân, cô dần yêu thích thân hình săn chắc của mình. Dù đạt được vóc dáng thon gọn như mong muốn, Cesin vẫn muốn có vòng eo nhỏ hơn để tạo đường cong như đàn guitar.
Tháng 8, cô từ Miami (Mỹ) trở về Venezuela để thực hiện hút mỡ và cấy mỡ vào hông. Tuy nhiên, sau khi thăm khám, bác sĩ nhận thấy cô không có đủ lượng mỡ cần thiết để tiến hành các thủ thuật này. Thay vào đó, ông đề nghị Cesin thực hiện RibXcar, phương pháp tái định hình xương sườn bằng cách tạo những vết nứt không hoàn toàn trên xương rồi cố định bằng áo corset.
Ban đầu, Cesin lo ngại vì chưa từng nghe đến phương pháp này. Ý tưởng làm tổn thương những chiếc xương bảo vệ các cơ quan quan trọng trong cơ thể khiến cô e dè hơn cả những lần nâng ngực, phẫu thuật mũi và cắt mí trước đó. Tuy nhiên, sau buổi tư vấn, cô quyết định tin tưởng bác sĩ.
Trong ca phẫu thuật, bác sĩ gây mê toàn thân cho Cesin, sử dụng sóng siêu âm để xác định vị trí xương sườn, sau đó tạo 6 vết rạch nhỏ ở lưng. Dụng cụ chuyên dụng được đưa vào để tạo những vết nứt trên 3 xương sườn dưới ở mỗi bên. Sau thủ thuật, cô được mặc corset có các núm điều chỉnh để siết chặt theo số đo mong muốn.
Quá trình hồi phục không dễ dàng. Trong tuần đầu, Cesin gần như không ngủ được vì khó tìm tư thế thoải mái. Cô cũng gặp khó khăn khi đứng dậy hoặc nằm xuống mà không có người hỗ trợ. Việc phải mặc corset 23 giờ mỗi ngày khiến cô bị trào ngược axit dạ dày khi ăn uống.
Dù vậy, sáu tuần sau phẫu thuật, Cesin cho biết vòng eo đã giảm 8 cm và cô hài lòng với kết quả.
 |
| Áp lực về ngoại hình khiến một số phụ nữ chấp nhận các phương pháp thẩm mỹ tiềm ẩn rủi ro để có vòng eo đồng hồ cát. Ảnh: The Cut. |
Trước đây, những người muốn có vòng eo nhỏ thường tìm đến phương pháp cắt bỏ xương sườn. Cách làm này tiềm ẩn rủi ro do làm giảm lớp xương bảo vệ gan và lá lách. Năm 2017, bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Kazbek Kudzaev tại Nga phát triển kỹ thuật tạo vết nứt trên xương sườn rồi dùng corset cố định trong thời gian xương lành lại, nhằm đạt hiệu quả tạo hình tương tự mà không cần cắt bỏ xương.
Sau đó, các bác sĩ tại Colombia, Hàn Quốc, Pháp và nhiều quốc gia khác tiếp tục cải tiến kỹ thuật. Hiện nay, ca phẫu thuật thường kéo dài khoảng một giờ, được thực hiện dưới hình thức gây mê toàn thân và bệnh nhân có thể về nhà trong ngày.
Tuy nhiên, việc được quảng bá là ít xâm lấn không đồng nghĩa với an toàn. Một số người trải qua cơn đau dữ dội sau phẫu thuật, trong khi các biến chứng có thể bao gồm nhiễm trùng, hình thành cục máu đông, tụ dịch dưới da và phản ứng với thuốc gây mê. Đáng lo ngại hơn là tràn khí hoặc tràn máu màng phổi, những tình trạng có thể đe dọa tính mạng.
Sophia, một phụ nữ chuyển giới, là trường hợp gặp biến chứng sau thủ thuật. Tháng 11/2025, cô dự định trở về khách sạn ở Beverly Hills (Mỹ) nghỉ ngơi sau ca phẫu thuật. Nhưng khi tỉnh lại, cô thấy nhân viên cấp cứu đang chuẩn bị đưa mình đến bệnh viện.
Kết quả chụp CT cho thấy 25% một bên phổi của Sophia bị xẹp do tràn khí màng phổi. Cô được thở oxy và theo dõi trong sáu giờ trước khi xuất viện. Trong ít nhất một tháng sau đó, Sophia tiếp tục bị đau phổi và khó thở, thậm chí phải quay lại bệnh viện khi dịch tích tụ.
 |
| Corset với phần thân ôm chặt từng là biểu tượng sắc đẹp, phản ánh quan niệm về vóc dáng lý tưởng của phụ nữ qua nhiều thế kỷ. Ảnh: The New York Times. |
Không hài lòng với kết quả lần đầu, tháng 9 năm nay, Sophia tiếp tục phẫu thuật với một bác sĩ khác. Lần này, bác sĩ loại bỏ sụn ở mặt trước lồng ngực tại các xương sườn số 3 đến 10, đồng thời cắt và cố định một phần xương sườn số 4 bằng tấm và vít titan.
Cô cũng nâng ngực trong cùng ca phẫu thuật. Khoảng một tuần rưỡi sau, Sophia cho biết quá trình hồi phục đau đớn hơn đáng kể và cô gặp tình trạng khó thở nhiều hơn, dù không bị xẹp phổi như lần trước.
Sandip Hindocha, bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ tại London (Anh), bày tỏ sự hoài nghi về phương pháp. Ông dẫn một nghiên cứu đăng trên tạp chí Plastic and Reconstructive Surgery, theo đó, trong giai đoạn 2018-2024, có 2.351 bệnh nhân thực hiện tái định hình xương sườn, với tỷ lệ biến chứng chung là 3,7%.
Hiệp hội Bác sĩ Phẫu thuật Thẩm mỹ Anh (BAAPS) hiện không khuyến nghị thực hiện thủ thuật này. Nora Nugent, cựu chủ tịch hiệp hội, cho biết đây là phương pháp tương đối mới, dữ liệu về kết quả lâu dài còn hạn chế và bác sĩ cần có kỹ năng chuyên sâu để xử lý các biến chứng.
Phẫu thuật cũng không phù hợp với tất cả. Phụ nữ từ 40 tuổi trở lên thường không được chỉ định thực hiện do nguy cơ loãng xương tăng, khiến xương có thể gãy hoàn toàn thay vì chỉ nứt như dự kiến. Ngoài ra, việc tăng cân hoặc mang thai có thể làm thay đổi hình dáng cơ thể và ảnh hưởng đến kết quả.
Sự thay đổi của chuẩn mực sắc đẹp
Quan niệm về vóc dáng lý tưởng đã nhiều lần thay đổi. Từ thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, corset và vòng eo siết chặt trở thành biểu tượng sắc đẹp của tầng lớp thượng lưu.
Đến thập niên 1920, vóc dáng đồng hồ cát giảm sức hút, trước khi trở lại cùng hình ảnh Marilyn Monroe. Từ thập niên 1960 đến 1990, thân hình mảnh mai được ưa chuộng. Sang thập niên 2010, những đường cong nổi bật của gia đình Kardashian trở thành hình mẫu phổ biến.
 |
| Trong khoảng thế kỷ 16 đến thế kỷ 19, việc mặc áo corset trở thành biểu tượng sắc đẹp của tầng lớp thượng lưu. Ảnh: Bettmann Archive. |
Những năm gần đây, thân hình nhỏ nhắn, gầy mảnh được chú ý trên TikTok và Instagram, trong khi vòng eo rõ nét vẫn được xem là tiêu chuẩn hấp dẫn. Các bộ lọc chỉnh ảnh, video tập luyện trực tuyến và ngành công nghiệp đồ định hình cơ thể trị giá hàng tỷ USD góp phần lan truyền những hình mẫu này.
Tháng 7, 10 influencer người Australia từng xuất hiện trong các chương trình truyền hình như Married at First Sight và Below Deck đến Bali (Indonesia) để hợp tác quảng bá với Snatched Waist, cơ sở chuyên tái định hình xương sườn. Sau phẫu thuật, họ nhanh chóng đăng ảnh khoe vòng eo nhỏ bên hồ bơi lên Instagram.
Trên TikTok, một số người còn dùng giấy A4, điện thoại hoặc dây tai nghe Apple để đo vòng eo, sau đó đăng ảnh khoe tỷ lệ cơ thể giống búp bê Barbie. Trong khi đó, quảng cáo trên mạng xã hội đưa ra các phương pháp phẫu thuật nhằm giúp người dùng đạt được hình thể mong muốn.
Leif Rogers, bác sĩ phẫu thuật tại California (Mỹ), cho rằng kỹ thuật tiến bộ và hoạt động quảng bá đang thúc đẩy các phương pháp thay đổi cấu trúc xương, không chỉ ở xương sườn mà còn ở xương đòn và xương chậu.
Ông cũng nhận định mạng xã hội khiến các xu hướng ngoại hình lan truyền nhanh chóng, trong đó hình ảnh người nổi tiếng có thể tác động đáng kể đến mong muốn của công chúng.
 |
| Ngày nay, con người chúng ta được định nghĩa qua vẻ ngoài. Ảnh: Michelle Thompson/The Guardian. |
Heather Widdows, giáo sư triết học và tác giả cuốn Perfect Me xuất bản năm 2018, cho rằng con người từ lâu đã chấp nhận những biện pháp khắc nghiệt để làm đẹp, như bó chân hay mặc corset quá chặt. Tuy nhiên, bà nhận thấy các thủ thuật vốn chỉ nhằm làm đẹp ngày càng được xem như một phần bình thường của cuộc sống.
Khi một hình mẫu trở thành chuẩn mực, những người không đáp ứng được có thể cảm thấy mình khác biệt hoặc kém hấp dẫn. Trong bối cảnh văn hóa hình ảnh phát triển mạnh, ngoại hình ngày càng ảnh hưởng đến cách con người nhìn nhận bản thân và người khác.
Elizabeth Rivera, 35 tuổi, từng tập luyện cường độ cao để có vóc dáng chữ X với vai rộng, cơ mông nổi bật và vòng eo nhỏ. Tuy nhiên, việc tập quá sức khiến sức khỏe cô suy giảm.
Rivera mắc chứng phù mỡ, tình trạng mạn tính khiến mỡ tích tụ bất thường và khó giảm bằng chế độ ăn hoặc tập luyện. Sau khi chấp nhận giới hạn của cơ thể, cô quyết định phẫu thuật để thu nhỏ vòng eo.
Rivera cho biết vóc dáng sau phẫu thuật khiến cô trở nên khác biệt tại Chicago, nơi mình sinh sống. Trong khi đó, Cesin nhận xét phẫu thuật thẩm mỹ khá phổ biến tại Miami, nơi nhiều phụ nữ lựa chọn tiêm chất làm đầy, nâng mông và các thủ thuật tạo hình cơ thể.
Dù hài lòng với kết quả, Cesin không muốn tiếp tục chạy theo việc chỉnh sửa ngoại hình. "Mọi người nói tôi không cần phải làm gì cả, nhưng điều đó khiến tôi hạnh phúc. Giờ thì tôi dừng lại. Tôi sẽ không phẫu thuật thêm nữa", cô nói.
Theo nhà tâm lý học xã hội Jonathan Haidt, trẻ em và thanh thiếu niên ngày nay phải đối mặt với một loại áp lực mà các thế hệ trước không hề biết đến: áp lực từ những lượt thích, bình luận và sự so sánh không hồi kết trên mạng xã hội. Điều này tạo ra một vòng xoáy độc hại, nơi lòng tự trọng bị gắn chặt với những con số ảo thay vì giá trị thực tế.
