Lý do tắm rửa chăm chỉ vẫn không thể hết mùi cơ thể

Bromhidrosis có thể khiến người bệnh ám ảnh về mùi cơ thể, né tránh giao tiếp và ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hàng ngày. Ảnh: bymuratdeniz.

Hayat, 66 tuổi, từng chọn bàn ăn gần cửa sổ, cố ngồi cách xa những người xung quanh và trả thêm tiền để có chỗ ngồi rộng hơn trên máy bay. Với bà, mỗi lần bước ra ngoài đều đi kèm một nỗi lo: liệu người khác có ngửi thấy mùi cơ thể của mình hay không.

Nỗi ám ảnh ấy bắt đầu từ thời kỳ mãn kinh. Sau khi phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng năm 2007, Hayat trải qua những cơn nóng bừng, đổ mồ hôi nhiều và nhận thấy mùi cơ thể xuất hiện ở nách, dưới ngực và vùng bẹn.

Hayat đã tìm đến nhiều bác sĩ, cũng đã thử hàng qua hàng loạt sản phẩm khử mùi nhưng tình trạng vẫn không cải thiện. Có những lúc, phản ứng của người xung quanh khiến Hayat né tránh phương tiện công cộng, hạn chế các hoạt động xã hội và rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng, từng có ý nghĩ kết thúc cuộc đời.

Chỉ khi bộ phận nhân sự can thiệp và sắp xếp cho Hayat làm việc xa những đồng nghiệp thường xuyên chế giễu bà, bà mới cảm thấy mình được bảo vệ. Sau hơn một thập kỷ, Hayat dần tìm ra cách kiểm soát mồ hôi và căng thẳng để mùi cơ thể bớt ảnh hưởng đến cuộc sống.

Không phải cứ có mùi cơ thể là do vệ sinh kém

Theo The Guardian, bromhidrosis là tình trạng mùi cơ thể bất thường hoặc khó chịu, thường liên quan đến sự tương tác giữa mồ hôi và hệ vi sinh vật trên da. Mùi thường xuất hiện ở những vùng có nhiều tuyến mồ hôi và tuyến apocrine như nách, bẹn và dưới ngực.

Bản thân mồ hôi mới tiết ra thường không có mùi đáng kể. Mùi cơ thể hình thành khi vi khuẩn trên da phân giải các thành phần trong mồ hôi và dịch tiết của tuyến apocrine, tạo ra các hợp chất dễ bay hơi.

Mùi cơ thể hình thành khi vi khuẩn trên da phân giải các thành phần trong mồ hôi và dịch tiết từ tuyến apocrine, tạo ra những hợp chất dễ bay hơi có mùi đặc trưng. Ảnh: Catherine Falls Commercial.

Ở người mắc bromhidrosis, quá trình này có thể bị ảnh hưởng bởi lượng mồ hôi, hoạt động của tuyến apocrine và thành phần hệ vi sinh vật trên da, khiến mùi trở nên nồng hoặc khó chịu hơn.

Bromhidrosis có thể xuất hiện đồng thời với chứng tăng tiết mồ hôi. Một số thay đổi của cơ thể như tuổi dậy thì, mãn kinh, thay đổi hormone, một số bệnh lý hoặc thuốc có thể làm thay đổi lượng mồ hôi và mùi cơ thể.

Do chưa có một ngưỡng định lượng thống nhất để xác định khi nào mùi cơ thể được xem là bromhidrosis, việc xác định mức độ phổ biến của tình trạng này còn gặp khó khăn. Một tổng quan năm 2024 cho thấy bromhidrosis có thể ảnh hưởng đáng kể đến đời sống xã hội, tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Người bệnh có thể thu hẹp cuộc sống vì sợ bị chú ý

Điều khiến bromhidrosis trở nên khó chịu không chỉ nằm ở mùi cơ thể mà còn ở cảm giác bị người khác đánh giá.

Ellie, 30 tuổi, được chẩn đoán tăng tiết mồ hôi từ nhỏ và bắt đầu gặp vấn đề về mùi cơ thể khi trưởng thành. Cô từng mơ trở thành giáo viên, nhưng nỗi lo phải đứng trước một lớp học đông người trong khi luôn sợ mình có mùi khiến cô từ bỏ lựa chọn này.

Cuối cùng, Ellie trở thành trợ lý kế toán. Cô cho biết vẫn còn nhiều công việc và con đường sự nghiệp mình muốn theo đuổi nhưng không dám lựa chọn vì tình trạng mùi cơ thể. Trong sinh hoạt hàng ngày, cô luôn chuẩn bị sẵn quần áo để thay, ưu tiên mặc tất cotton và thử qua rất nhiều loại chất khử mùi với hy vọng kiểm soát được tình trạng này.

Lo ngại về mùi cơ thể có thể khiến người bệnh né tránh tiếp xúc gần, hạn chế đến nơi đông người và thu hẹp các hoạt động xã hội. Ảnh: Pexels.

Theo các chuyên gia, người mắc bromhidrosis có thể dành nhiều thời gian để kiểm soát mùi cơ thể. Họ né tránh tiếp xúc gần, hạn chế đến nơi đông người, ưu tiên những công việc có thể làm từ xa hoặc dần thu hẹp các hoạt động xã hội.

Nỗi lo người khác nhận thấy mùi cơ thể cũng có thể tạo thành một vòng lặp khó thoát. Căng thẳng khiến cơ thể tiết nhiều mồ hôi hơn, trong khi nỗi sợ bị phát hiện mùi lại tiếp tục làm người bệnh lo lắng và căng thẳng.

Do đó, mức độ ảnh hưởng của bromhidrosis không chỉ nằm ở mùi cơ thể. Khả năng giao tiếp, làm việc, duy trì các mối quan hệ và chất lượng cuộc sống cũng cần được xem xét khi đánh giá tình trạng này.

Có thể kiểm soát mùi bằng nhiều phương pháp

Điều trị bromhidrosis phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng.

Với trường hợp nhẹ, việc vệ sinh đúng cách và kiểm soát mồ hôi có thể giúp cải thiện tình trạng. Người bệnh nên làm sạch kỹ những vùng dễ tích tụ mồ hôi, luôn giữ da khô thoáng, thay quần áo thường xuyên và ưu tiên trang phục có chất liệu thoáng khí.

Tiêm botulinum toxin có thể được sử dụng để giảm tiết mồ hôi, từ đó hỗ trợ kiểm soát mùi cơ thể ở người mắc bromhidrosis. Ảnh: Steklo_KRD.

Ngoài ra, các sản phẩm chống mồ hôi có tác dụng giảm lượng mồ hôi tiết ra, trong khi chất khử mùi chủ yếu giúp hạn chế hoặc che mùi. Nếu mùi cơ thể kéo dài, xuất hiện đột ngột hoặc không cải thiện dù đã chú ý vệ sinh và sử dụng các sản phẩm thông thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.

Một số trường hợp có thể cần điều trị chứng tăng tiết mồ hôi đi kèm. Tùy vị trí và tình trạng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp như thuốc bôi, thuốc uống, tiêm botulinum toxin hoặc một số thủ thuật làm giảm hoạt động của tuyến mồ hôi.

Quan trọng hơn, người mắc bromhidrosis không nên tự đổ lỗi hoặc mặc định rằng mùi cơ thể là dấu hiệu của vệ sinh kém. Nếu tình trạng này khiến họ né tránh giao tiếp, ảnh hưởng công việc hoặc gây lo âu kéo dài, hỗ trợ tâm lý có thể là một phần cần thiết trong quá trình điều trị.

Mùi cơ thể vốn là một phần tự nhiên của con người. Với người mắc bromhidrosis, được nhìn nhận như một người đang gặp vấn đề sức khỏe thay vì bị đánh giá là thiếu vệ sinh có thể giúp họ giảm mặc cảm và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.