|
|
Câu chuyện của nam sinh 18 tuổi ở Tứ Xuyên cho thấy nguy cơ nhiễm HIV có thể xuất hiện chỉ sau một lần quan hệ không sử dụng biện pháp bảo vệ. Ảnh: Pexels. |
Ở tuổi 18, Tiểu Trần, sinh viên năm nhất tại tỉnh Tứ Xuyên (Trung Quốc), vừa bắt đầu cuộc sống đại học thì nhận tin nhiễm HIV. Trước mặt bác sĩ, nam sinh bật khóc khi biết kết quả.
Ba tháng trước, Tiểu Trần gặp một người quen qua mạng để ăn uống và trò chuyện. Cả hai nhanh chóng trở nên thân thiết, cùng uống khá nhiều rượu rồi đến một khách sạn.
Tiểu Trần nhớ lại: “Đối phương nói sức khỏe của mình rất tốt, nhìn bên ngoài cũng không có gì bất thường, lúc đó em đã tin”. Hai người sau đó quan hệ tình dục nhưng không sử dụng bao cao su.
Không lâu sau lần quan hệ đó, Tiểu Trần bắt đầu sốt nhẹ, đau nhức toàn thân. Đúng lúc đang trải qua đợt huấn luyện quân sự đầu khóa, nam sinh cho rằng những biểu hiện này chỉ do cơ thể chưa quen với cường độ vận động nên không đi khám ngay.
Chỉ đến khi trường tổ chức khám sức khỏe định kỳ, nam sinh mới phát hiện mình dương tính với HIV.
“Em chỉ một lần không dùng bao cao su thôi, thật sự không ngờ mọi chuyện lại thành ra thế này…”, Tiểu Trần nói trong nước mắt khi nhận kết quả xét nghiệm, theo Sina.
 |
| Tiểu Trần chỉ phát hiện tình trạng nhiễm HIV khi tham gia đợt khám sức khỏe do trường tổ chức. |
Triệu chứng HIV sơ nhiễm dễ nhầm với mệt mỏi, kiệt sức
Ở giai đoạn đầu sau khi nhiễm HIV, một số người có thể xuất hiện các triệu chứng giống cảm cúm hoặc tình trạng mệt mỏi thông thường. Vì không đặc hiệu, những biểu hiện này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm với việc thiếu ngủ, vận động quá sức hay mắc bệnh thông thường.
Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), các triệu chứng của nhiễm HIV cấp tính thường xuất hiện trong khoảng 2-4 tuần sau khi virus xâm nhập cơ thể. Một số trường hợp có thể không xuất hiện triệu chứng, trong khi những người khác có thể gặp:
- Sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau nhức cơ hoặc khớp.
- Đau họng, đau đầu.
- Nổi ban trên da.
- Sưng hạch bạch huyết.
Các triệu chứng này có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần và cũng xuất hiện trong nhiều bệnh lý khác. Vì vậy, không thể xác định một người có nhiễm HIV hay không chỉ dựa vào triệu chứng. Xét nghiệm HIV mới là cách xác định tình trạng nhiễm.
Bên cạnh đó, nguy cơ lây HIV còn tùy thuộc vào cách quan hệ tình dục, lượng virus trong cơ thể người nhiễm và việc có sử dụng biện pháp bảo vệ hay không.
 |
| Nguy cơ lây HIV phụ thuộc vào hình thức quan hệ, tải lượng virus của người nhiễm và việc sử dụng các biện pháp dự phòng. Ảnh: Pexels. |
Theo CDC, ở người nhiễm HIV chưa điều trị và không sử dụng biện pháp dự phòng, nguy cơ lây truyền trong mỗi lần quan hệ không giống nhau, tùy hình thức. Với quan hệ qua đường hậu môn, nguy cơ ước tính khoảng 1,38% ở người nhận và 0,11% ở người đưa vào. Với quan hệ qua đường âm đạo, các tỷ lệ này lần lượt khoảng 0,08% và 0,04%.
Nguy cơ có thể tăng lên khi người nhiễm đang ở giai đoạn cấp tính, thời điểm tải lượng virus trong cơ thể thường ở mức cao. Ngoài ra, một số bệnh lây truyền qua đường tình dục cũng có thể làm tăng khả năng lây HIV.
Vì vậy, sau khi có hành vi có nguy cơ phơi nhiễm, việc đánh giá tình huống, xét nghiệm và tiếp cận các biện pháp dự phòng càng sớm càng tốt có thể giúp giảm khả năng lây nhiễm.
HIV không còn đồng nghĩa với án tử
Sau khi nhận kết quả, Tiểu Trần đến bệnh viện kiểm tra và bắt đầu điều trị. Sau 3 tháng tuân thủ phác đồ, tải lượng HIV trong cơ thể nam sinh đã giảm đáng kể.
Bác sĩ điều trị cho Tiểu Trần cho biết nếu tiếp tục uống thuốc đều đặn và tái khám theo lịch, nam sinh có thể kiểm soát virus, hoàn thành chương trình đại học và duy trì cuộc sống bình thường.
 |
| PrEP được sử dụng để dự phòng HIV trước khi phơi nhiễm, trong khi PEP là biện pháp dự phòng khẩn cấp sau khi có nguy cơ phơi nhiễm. |
Ngày nay, HIV có thể được kiểm soát hiệu quả nếu người nhiễm được phát hiện và điều trị đúng cách. Theo CDC, thuốc kháng virus (ARV) giúp giảm lượng HIV trong máu, từ đó bảo vệ hệ miễn dịch và hỗ trợ người nhiễm duy trì sức khỏe lâu dài. Điều trị nên được bắt đầu càng sớm càng tốt sau khi được chẩn đoán.
Khi tải lượng HIV được duy trì dưới 200 bản sao/ml máu, virus được xem là đã được ức chế. CDC cho biết người nhiễm HIV duy trì tải lượng virus dưới ngưỡng này không có nguy cơ lây truyền HIV qua quan hệ.
Với người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ phơi nhiễm, PrEP (dự phòng trước phơi nhiễm) là một trong những biện pháp có thể chủ động sử dụng. Theo CDC, PrEP dùng thuốc kháng virus để giảm đáng kể nguy cơ nhiễm HIV qua quan hệ hoặc sử dụng chung dụng cụ tiêm chích. Tuy nhiên, PrEP không phòng được các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác và cần được sử dụng đúng theo hướng dẫn.
Trong trường hợp vừa có hành vi có nguy cơ phơi nhiễm, PEP (dự phòng sau phơi nhiễm) có thể được cân nhắc như một biện pháp khẩn cấp. CDC khuyến cáo bắt đầu PEP càng sớm càng tốt, không quá 72 giờ sau phơi nhiễm. Khi được chỉ định, người dùng cần uống thuốc đủ 28 ngày.
Câu chuyện của Tiểu Trần cho thấy không nên chủ quan với những lần quan hệ không sử dụng bao cao su, dù chỉ một lần. Khi có nguy cơ phơi nhiễm, việc tìm đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt giúp mỗi người được đánh giá nguy cơ, xét nghiệm và tiếp cận biện pháp dự phòng phù hợp.
Học cách già đi
Bước vào tuổi xế chiều, nhiều người cảm thấy hụt hẫng. Họ không còn công việc để làm, mất đi sự năng động vốn có và trở nên tự ti. Về già, hãy học cách yêu cuộc đời một lần nữa. Trong cuốn sách Khoa học tâm thức, Carl Jung mổ xẻ một số lĩnh vực quan trọng và gây tranh cãi nhất trong tâm lý học phân tích: Phân tích giấc mơ, vô thức nguyên thủy và mối quan hệ giữa tâm lý học và tôn giáo. Ông cũng xem xét những khác biệt giữa lý thuyết của mình và của Freud, cung cấp kiến thức về các nguyên tắc cơ bản của phân tâm học.
