Mối lo lớn nhất của Apple

Mặc dù Apple chiếm khoảng 1/5 lượng điện thoại thông minh được xuất xưởng trên thế giới, Fortune cho rằng từ lâu hãng không thực sự gây bất ngờ cho người tiêu dùng.

Các sự kiện ra mắt gần đây chủ yếu đi theo lối mòn và dễ đoán, với những nâng cấp nhỏ về camera và cải tiến thông số kỹ thuật thông thường.

Thách thức từ kỷ nguyên AI

Apple từng bị chỉ trích vì Vision Pro và những hạn chế của Siri, dù hãng đã bắt đầu triển khai phiên bản Siri AI mới dưới dạng beta từ tháng 9. Những cuộc đại tu phần mềm lớn, như thiết kế iOS Liquid Glass, cũng bị phàn nàn vì thiết kế khó nhìn và hiệu năng. Trong khi đó, Apple gia nhập thị trường điện thoại gập nhiều năm sau khi Samsung và các đối thủ đã định hình phân khúc này.

Sự cạnh tranh hiện nay thậm chí còn lớn hơn nhiều, khi nhiều công ty công nghệ lớn ở Thung lũng Silicon đang chạy đua phát triển các kiểu dáng sản phẩm mới được thiết kế đặc biệt cho kỷ nguyên AI. Điều này đẩy Apple vào rủi ro lớn hơn, vốn bị đánh giá là tụt hậu trong các sản phẩm phổ biến như kính thông minh tích hợp AI.

Theo New York Times, nhiều công ty tin rằng công nghệ đang chứng kiến bước chuyển mình vượt bậc, khiến điện thoại thông minh dần lỗi thời.

Các trợ lý AI thế hệ mới, với khả năng xử lý tác vụ linh hoạt hơn nhiều so với những trợ lý giọng nói như Siri, được một số chuyên gia dự đoán có thể trở thành lớp giao diện trung tâm của các thiết bị cá nhân, thậm chí quan trọng hơn phần mềm smartphone.

Các ứng dụng và giao diện được trau chuốt sẽ không còn quá quan trọng khi các trợ lý AI như Instinct của Trung Quốc, hay Muse của Meta sử dụng thiết bị thay người dùng, tự động thực hiện các tác vụ như lên kế hoạch gặp gỡ bạn bè, tạo danh sách mua sắm và ghi chú trong các buổi họp. Điều này đồng nghĩa người dùng không cần nhấp vào ứng dụng hay gõ phím nữa.

Điều đó càng gây áp lực lên tân giám đốc điều hành của Apple, John Ternus, để đưa Siri từ một chatbot trở thành một trợ lý ảo thực thụ.

Giám đốc điều hành Apple, John Ternus Stan Olszewski. Ảnh: Shutterstock.

Theo đánh giá của WSJ, Siri mới chưa thể tự duyệt web mà chỉ hỗ trợ điều hướng ứng dụng trên iPhone. Dù tương thích tốt với phần mềm nội bộ, công cụ này vẫn gặp rào cản với các ứng dụng bên thứ ba quan trọng như Gmail do Google chưa mở tích hợp.

Apple tiếp tục lấy bảo mật làm thế mạnh cạnh tranh. Giám đốc John Ternus khẳng định hãng bảo vệ dữ liệu người dùng thay vì thu thập như các đối thủ - những công cụ vốn tiềm ẩn rủi ro tự ý xóa email hay thu phí thẻ tín dụng. Tuy nhiên, các cựu nhân viên AI của Apple cảnh báo lập trường cứng rắn này có thể làm chậm đà phát triển sản phẩm, trong khi người dùng sẵn sàng đánh đổi dữ liệu lấy các tính năng AI vượt trội.

Nếu các ứng dụng AI độc lập vượt xa Siri, lợi thế hệ sinh thái kín của Apple sẽ suy giảm. Người dùng có thể ngừng trả giá cao cho iPhone mới hoặc chuyển sang thiết bị Android giá rẻ hơn khi giá trị cốt lõi dịch chuyển sang các trợ lý AI bên thứ ba từ Meta hay Instinct.

Trong tương lai gần, phần cứng điện thoại thông minh thậm chí có thể bị thay thế bởi một thiết bị hoàn toàn mới. Ví dụ, một cặp kính hoặc vòng đeo tay tích hợp AI sẽ nhận biết môi trường xung quanh người dùng, và trợ lý ảo sẽ hỗ trợ người dùng suốt cả ngày dài.

Mọi công ty công nghệ lớn đều đang trăn trở về câu hỏi triệu USD này: Điều gì sẽ thống trị sau điện thoại thông minh?

Kính thông minh

“Những chiếc kính có khả năng hiểu ngữ cảnh, nhìn thấy những gì chúng ta thấy, nghe thấy những gì chúng ta nghe và tương tác với chúng ta suốt cả ngày sẽ trở thành thiết bị công nghệ chính”, CEO Mark Zuckerberg viết trong một bức thư đăng tải trên trang web Meta.

Trong nhiều thập niên, giới công nghệ đã mơ về một cặp kính với màn hình kỹ thuật số hiển thị trên mắt kính, cung cấp cho người dùng thông tin theo thời gian thực về những người và địa điểm họ nhìn thấy. Trợ lý AI sẽ đóng vai trò quan trọng trên thiết bị này, cho phép người dùng yêu cầu trợ giúp chỉ bằng cách nói chuyện như với một người bạn.

Các mẫu kính thông minh của Meta. Ảnh: Meta.

Năm 2024, Meta đã có bước tiến mạnh mẽ để biến giấc mơ này thành hiện thực. Bản cập nhật phần mềm cho kính thông minh Ray-Ban Meta đã đưa trợ lý Meta AI vào kính, cho phép người dùng đặt câu hỏi về những gì họ đang nhìn thấy, từ động vật trong sở thú đến địa danh lịch sử.

Mới đây nhất, ngày 23/9, Meta giới thiệu Ray-Ban Meta Audio, mẫu kính thông minh AI đầu tiên của hãng không tích hợp camera, tại sự kiện Connect 2026 ở California (Mỹ). Ray-Ban Meta Audio kết nối với Muse, trợ lý AI cá nhân được Meta giới thiệu trước đó.

Theo Meta, mỗi trợ lý hoạt động trên một máy ảo bảo mật riêng, có thể hỗ trợ các tác vụ như phân tích website, lập kế hoạch du lịch và tư vấn tài chính. Công ty cũng tích hợp các nền tảng thanh toán Stripe, Shop Pay, PayPal cùng nhiều nhà bán lẻ để hỗ trợ mua sắm bằng giọng nói.

Theo số liệu từ Omdia, 4,2 triệu kính AI được bán ra toàn cầu trong 6 tháng đầu năm 2026, tăng 127% so với cùng kỳ năm 2025. Meta chiếm 81,3% thị phần trong giai đoạn này. Công ty đặt mục tiêu mở rộng danh mục hơn 100 kiểu kính vào cuối năm, từ các mẫu chỉ hỗ trợ âm thanh đến thiết bị có màn hình.

Điện toán ở mọi nơi

Mặc dù con người ngày càng phụ thuộc vào điện thoại thông minh, thiết bị này chính là tác nhân gây xao nhãng vì liên tục nổ thông báo từ các ứng dụng khác nhau.

Panos Panay - người đứng đầu bộ phận thiết bị của Amazon - dự đoán trợ lý AI sẽ đẩy tầm quan trọng của Điện toán ở mọi nơi (Ambient Computing) - tích hợp các công nghệ điện toán vào môi trường xung quanh bao gồm loa và màn hình tích hợp micro đặt khắp nhà và các thiết bị đeo trên người. Loại sản phẩm này đã được Amazon xây dựng trong hơn một thập niên với dòng Echo.

Ambient Computing có thể hiểu là mô hình điện toán trong đó công nghệ được tích hợp vào môi trường xung quanh, có khả năng nhận biết ngữ cảnh và thực hiện tác vụ với ít thao tác trực tiếp từ người dùng.

Thiết bị The Recorder của Limitless AI. Ảnh: Limitless AI.

Nhờ công nghệ AI, việc trò chuyện với các trợ lý ảo như Alexa+ dễ dàng hơn, giúp người dùng hoàn thành một số công việc nhanh chóng hơn so với sử dụng điện thoại. Ông Panay ví dụ việc trợ lý AI tự động gợi ý về bữa tối, giúp mọi người tập trung vào cuộc trò chuyện mà không cần nhìn vào màn hình.

Tuy nhiên, ông nói thêm điện thoại thông minh sẽ vẫn tồn tại lâu dài, giống cách laptop được sử dụng rộng rãi dù điện thoại thông minh phổ biến.

Đồng hồ thông minh

“Một món đồ kiểu Inspector Gadget (Thám tử Gadget), bạn chỉ cần bật nó lên. Sau đó bạn có thể dùng chiếc camera đó để gọi video ngay trên cổ tay”, Carl Pei - CEO của công ty điện thoại thông minh Nothing - mô tả về camera của đồng hồ thông minh tương lai.

Apple Watch Series 12 và Ultra 4 trông giống như nhiều mẫu Apple Watch trước đây. Ảnh: WSJ.

Chỉ mới mùa xuân 2025, ông Pei vẫn còn tin tưởng thiết bị của tương lai vẫn sẽ là điện thoại thông minh. Nhưng khi AI tăng tốc, ông thay đổi quan điểm. Hiện tại, ông cho rằng cần một thiết bị AI có khả năng thu thập thông tin về môi trường xung quanh người dùng ngay cả khi điện thoại của họ đang nằm trong túi. Ông gọi thuật ngữ này là The Smartwatch Reimagined (tạm dịch: Sự tái định hình cho đồng hồ thông minh).

Đồng hồ thông minh - dòng sản phẩm thành xu hướng nhờ Apple Watch - đã quá quen thuộc. Hơn 100 triệu chiếc được bán ra mỗi năm. Thiết bị này nằm gọn trên cổ tay, và luôn hiện diện mọi lúc mọi nơi.

AI sẽ biến hệ điều hành trên đồng hồ của mỗi người là sản phẩm duy nhất dành riêng cho họ. Với người yêu thích thể dục, nó sẽ tự động theo dõi hoạt động của họ. Với các doanh nhân bận rộn công việc như ông Pei, nó sẽ tự động hóa sắp xếp lịch trình và các tác vụ khác.

Ông Pei ví dụ muốn đặt lịch hẹn cafe với bạn, ông thường phải xoay xở giữa ba ứng dụng khác nhau, như nhắn tin, lịch làm việc và xem đánh giá quán. Nhưng các trợ lý AI trên đồng hồ sẽ tự động xử lý toàn bộ quá trình đó trong tương lai.

Thiết bị ghi âm

“Thiết bị này giúp tăng năng lực và giải phóng trí óc khỏi những giới hạn sinh học”, Dan Siroker - đồng sáng lập Limitless, công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực thiết bị AI đeo trên người - đã huy động được hơn 33 triệu USD - chia sẻ.

Một số nghiên cứu và tài liệu phổ biến cho rằng trí nhớ con người suy giảm rất nhanh theo thời gian. Điều gì sẽ xảy ra nếu con người sở hữu một trí nhớ hoàn hảo?

Các công ty khởi nghiệp như Limitless AI - đơn vị sản xuất mặt dây chuyền AI có thể kẹp vào quần áo để ghi âm trò chuyện và tự động tạo bản ghi chép - tin rằng các thiết bị ghi âm đeo người kết hợp với một "huấn luyện viên AI" sẽ tiếp thêm trí tuệ, giúp con người làm việc và sinh hoạt hiệu quả hơn. Trợ lý AI luôn lắng nghe các cuộc trò chuyện, có thể nhắc người dùng về một đầu việc lỡ quên.

Dave Evans - nhà thiết kế phần cứng từng làm việc tại Apple và Samsung - cho biết những quan ngại về quyền riêng tư có thể làm chậm quá trình phổ biến các thiết bị AI mang theo bên người. Ông nhận định những chiếc máy "luôn lắng nghe" sẽ phù hợp hơn trong môi trường văn phòng, khi nhân viên vốn đã chấp nhận bị theo dõi thông qua máy tính công ty. Ông hình dung về hệ thống loa hoặc màn hình rải rác khắp văn phòng, giúp nhân viên giải quyết nhanh chóng các đầu việc.