|
|
Hàng triệu tấn chất thải từ chăn nuôi thải ra mỗi năm ở TP.HCM. Ảnh: DBC. |
Tại Hội thảo Phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong lĩnh vực chăn nuôi ngày 30/9, ông Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, cho biết sau sáp nhập, thành phố hiện có tổng đàn vật nuôi rất lớn: hơn 1,3 triệu con heo, hơn 100.000 con trâu bò, khoảng 40.000 con dê cừu và hơn 22 triệu con gia cầm.
Quy mô đàn vật nuôi lớn trong khi phần lớn vẫn là chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ đang đặt ra thách thức cho công tác kiểm soát môi trường và an toàn sinh học trên địa bàn.
Mỗi năm phát sinh hàng triệu tấn chất thải
Với quy mô đàn vật nuôi hiện nay, mỗi năm TP.HCM phát sinh khoảng 2,7-3,25 triệu tấn chất thải rắn và 1,3-2,6 triệu m³ nước thải từ chăn nuôi.
Nếu không được kiểm soát, lượng chất thải này có thể gây ô nhiễm trực tiếp đến đất, nguồn nước và không khí xung quanh khu dân cư - những yếu tố môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Đáng chú ý, ông Bảo cho biết việc quản lý chất thải không tốt còn có thể làm phát tán mầm bệnh ra môi trường, tạo nguy cơ lây lan dịch bệnh từ động vật sang người - vấn đề thuộc phạm vi an toàn sinh học mà ngành y tế cần đặc biệt lưu tâm.
 |
| Ông Lê Việt Bảo, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM báo cáo tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Thuận. |
Khảo sát năm 2023 cho thấy hơn 48% hộ chăn nuôi có hầm biogas, nhưng phần lớn do Nhà nước đầu tư. Chỉ khoảng 11% hộ chủ động dùng chế phẩm sinh học xử lý mùi hôi và chất thải, trong khi chỉ 7,5% lượng nước thải được xử lý trước khi xả ra môi trường. Tỷ lệ xử lý thấp này đồng nghĩa phần lớn chất thải chăn nuôi hiện vẫn xả thẳng ra môi trường sống, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và phát sinh dịch bệnh tại các khu dân cư lân cận.
Theo ông Bảo, phần lớn cơ sở hiện thu gom chất thải rắn để bán hoặc bón trực tiếp cho vườn mà chưa qua xử lý đầy đủ - cách làm này làm tăng nguy cơ tồn dư vi sinh vật gây bệnh trong đất và nguồn nước.
Bước đầu triển khai chăn nuôi tuần hoàn
TP.HCM đã ban hành Quyết định 2148 về Kế hoạch phát triển nông nghiệp tuần hoàn trong lĩnh vực chăn nuôi đến năm 2030.
Đến nay, ngành nông nghiệp đã khảo sát và lựa chọn khoảng 7 mô hình chăn nuôi tuần hoàn, trong đó có mô hình nuôi ruồi lính đen để xử lý chất thải, đồng thời định hướng tận dụng chất thải làm phân bón hữu cơ hoặc phục vụ nuôi trồng thủy sản.
 |
| TP.HCM sẽ triển khai mô hình chăn nuôi tuần hoàn. Ảnh minh họa: DBC. |
Chất thải cũng được định hướng xử lý để làm phân bón hữu cơ hoặc tận dụng trong nuôi trồng thủy sản, tạo vòng tuần hoàn giữa chăn nuôi, trồng trọt và thủy sản.
Đây có thể là hướng tiếp cận nhằm giảm nguồn phát sinh ô nhiễm và mầm bệnh ngay từ khâu chăn nuôi, thay vì chỉ xử lý hậu quả sau khi chất thải đã phát tán ra môi trường.
Tuy nhiên, ông Bảo nhìn nhận việc triển khai còn nhiều hạn chế do chăn nuôi quy mô nhỏ vẫn phổ biến, trong khi mô hình tuần hoàn đòi hỏi nguồn lực tài chính và công nghệ ổn định.
Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu trên 60% cơ sở chăn nuôi nông hộ và 100% cơ sở quy mô trang trại áp dụng công nghệ xử lý, tái sử dụng chất thải; trên 90% trang trại lớn đáp ứng quy chuẩn về nước thải.
Ông Hồ Trúc Thanh, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, cho biết thành phố hiện có khoảng 42.000 cơ sở chăn nuôi với tổng đàn hơn 22,5 triệu con. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, việc kiểm soát ô nhiễm từ chăn nuôi và bảo đảm an toàn sinh học được xem là yêu cầu cấp thiết, nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh lây lan sang khu vực dân cư đông đúc.
Theo ông Thanh, phát triển chăn nuôi tuần hoàn không chỉ là giải pháp công nghệ xử lý chất thải, mà còn là quá trình tổ chức lại sản xuất, đòi hỏi đi kèm phương án tài chính, hướng dẫn kỹ thuật và giám sát môi trường chặt chẽ.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
