Trẻ em không cần những câu chuyện được kể quá đơn giản chỉ vì chúng còn nhỏ. Một chú chó có thể có bạn thân là chiếc tất biết nói, một chuyến đi biển có thể trở thành ngày tồi tệ nhất rồi bất ngờ hóa kỳ diệu, còn một khu rừng tối có thể khiến trẻ vừa sợ hãi vừa suy nghĩ về lòng tốt.
Đó cũng là sức hấp dẫn của văn học thiếu nhi Anh, vốn đang được xem là ở trong một “thời kỳ hoàng kim”. Mỗi năm, khoảng 10.000 tựa sách mới được xuất bản tại Anh, cứ 3 cuốn sách bán ra lại có một cuốn dành cho trẻ em.
Sự phong phú ấy mở ra những cách kể chuyện ngày càng đa dạng, từ những cuộc phiêu lưu hài hước đến các câu chuyện tinh tế về tình bạn, sự khác biệt và cảm xúc tuổi thơ.
Những tác phẩm nổi bật năm 2026 tiếp tục cho thấy văn học thiếu nhi Anh không ngừng mở rộng trí tưởng tượng của độc giả nhỏ tuổi, đồng thời tin tưởng rằng các em có thể cảm nhận nhiều hơn những gì người lớn vẫn nghĩ.
Sách mới hay nhất cho trẻ 3-6 tuổi
Claude on His Holidays – Alex T Smith
Sách dành cho trẻ mới tập đọc thường ưu tiên câu chữ đơn giản, từ vựng dễ hiểu và những tình huống hài hước để giữ sự chú ý. Nhưng loạt Claude của Alex T Smith cho thấy độc giả nhỏ tuổi hoàn toàn có thể thưởng thức một kiểu hài hước tinh tế hơn.
 |
Ra mắt từ năm 2011, Claude xoay quanh một chú chó nhỏ, mũm mĩm có người bạn thân là chiếc tất biết nói Sir Bobblysock. Mỗi khi ông bà Shinyshoes - “hai con người” của Claude - rời nhà, cậu lại cùng người bạn thân lao vào những cuộc phiêu lưu ngày càng khó tin.
Trong Claude: Lights! Camera! Action!, cả hai lạc vào trường quay và trở thành ngôi sao của một bộ phim bom tấn có khỉ đột. Ở Claude at the Palace, họ vô tình bước vào cung điện hoàng gia và gây ra một phen náo loạn.
Cuốn mới nhất, Claude On His Holidays, tập hợp một số cuộc phiêu lưu vui nhộn và rực rỡ nhất của Claude, được phát hành lại dưới dạng tuyển tập đúng dịp nghỉ hè.
"Tại số 112 đại lộ Waggy, sau cánh cửa cao với chiếc tay nắm bằng đồng lớn, Claude đang sống", câu chuyện đầu tiên mở ra bằng lối kể tưởng như ngây ngô của Smith.
Nhưng trong thế giới của Smith, sự bình yên hiếm khi kéo dài. Chỉ vài trang sau, kỳ nghỉ của Claude đã biến thành một mớ hỗn loạn đầy vui vẻ. Chuyến đi biển dẫn đến cuộc chạm trán với những tên cướp biển và hành trình tìm kho báu bị chôn giấu, còn một buổi đi dạo yên bình ở vùng quê lại kết thúc bằng cuộc đối đầu với một con bò đực đáng sợ.
Điểm duyên dáng của Smith nằm ở chỗ ông không cố giải thích những điều phi lý. Một chú chó có bạn thân là chiếc tất biết nói? Cứ thế mà chấp nhận. Những nét vẽ mực đơn giản, giàu biểu cảm càng làm tăng chất hài của câu chuyện.
Smith cũng không cần đến nhịp kể dồn dập hay hàng loạt từ tượng thanh để giữ chân trẻ. Ông để câu chuyện phát triển thong thả, tạo tiếng cười bằng sự lặp lại và những chi tiết tưởng nhỏ nhưng được sắp đặt rất khéo. Claude vì thế chứng minh rằng một cuốn sách dễ đọc vẫn có thể có văn phong tinh tế.
Who Says Moo? – Axel Scheffler
Sách bìa cứng dành cho trẻ nhỏ thường được xem như bước khởi đầu trước khi các em thực sự bước vào thế giới đọc. Nhưng Who Says Moo? của Axel Scheffler cho thấy ngay cả những cuốn sách dành cho độc giả nhỏ nhất cũng có thể được xây dựng với nhiều dụng ý.
 |
Ý tưởng của cuốn sách rất đơn giản. Một chú bê con đang học cách tạo ra âm thanh. Cậu lần lượt hỏi lợn, gà trống, cừu, vịt và những con vật khác xem chúng kêu thế nào. Trẻ có thể kéo các cần gạt để khám phá câu trả lời, trong khi câu hỏi lớn dần được đặt ra: khi nào Bê con sẽ tự mình nói được “Moo”?
Scheffler, họa sĩ minh họa nổi tiếng của The Gruffalo, hiểu rất rõ cách kể chuyện bằng hình ảnh. Những con vật được vẽ bằng vài nét rõ ràng nhưng đầy biểu cảm, đủ để trẻ nhận ra, gọi tên và bắt chước.
Điều thú vị là Who Says Moo? gần như không cần đến phần chữ dài. Tranh ảnh đảm nhận phần lớn câu chuyện, còn những âm thanh quen thuộc biến việc đọc thành một trò chơi tương tác.
Đó cũng chính là giá trị của một cuốn sách dành cho trẻ mới biết nói: trước khi đọc được Homer hay Dickens, các em cần biết rằng một chú bò kêu “Moo”.
Maudie and Chip – Rosalind Beardshaw
Maudie and Chip bắt đầu bằng một ý tưởng rất quen thuộc. Một ngày đi biển được chờ đợi từ lâu nhưng liên tục gặp trục trặc.
 |
Bìa cuốn sách tranh mới nhất cho thấy một cô bé trú mưa trên cầu tàu bên biển cùng một chú chó và một cây kẹo bông. Hình ảnh ấy có thể được xem là hiện thân của một kỳ nghỉ hè ẩm ướt kiểu Anh, gợi lên vẻ u buồn duyên dáng trong tranh của những họa sĩ như Helen Oxenbury và cố họa sĩ Shirley Hughes.
Nhưng đằng sau vẻ đơn giản ấy là một câu chuyện thuộc truyền thống mộng mơ hơn của văn học thiếu nhi: thế giới độc lập của trẻ em và động vật, nơi người lớn hoàn toàn vắng bóng.
Maudie là một cô bé hiếu động, còn Chip là chú chó dachshund nhỏ, người bạn thân luôn đồng hành cùng cô. Hai nhân vật sống trong một thế giới gần như không có người lớn. Chip ngủ trên giường riêng, ngồi ăn cùng Maudie và thậm chí dùng thìa ăn ngũ cốc như một thành viên trong gia đình.
Chuyến đi biển tưởng như hoàn hảo nhanh chóng trở nên tệ hại. Ga tàu quá đông, mòng biển cướp mất bữa trưa và con thuyền rời đi mà không chờ họ. Với Maudie, đó là “ngày tồi tệ nhất từ trước đến nay”.
Nhưng Chip lại nhìn mọi chuyện khác đi. Với chú chó, điều quan trọng không phải kế hoạch có diễn ra hoàn hảo hay không, mà là hai người vẫn ở bên nhau.
Bằng những nét chì mềm mại và màu sắc nhẹ nhàng, Beardshaw kể một câu chuyện nhỏ về sự thất vọng rất quen thuộc với trẻ em. Thông điệp cũng được truyền tải một cách tự nhiên khi niềm vui nhiều lúc không đến từ một ngày hoàn hảo, mà từ người đồng hành bên ta khi mọi thứ chẳng diễn ra như mong đợi.
Once Upon a Time in the Woods – Anthony Browne
 |
Nếu nhiều sách tranh hiện đại tìm cách gây chú ý bằng màu sắc rực rỡ và những âm thanh lớn, Anthony Browne lại bắt đầu Once Upon a Time in the Woods bằng một khung cảnh u tối: ba cậu bé lầm lũi bước qua khu rừng.
Thomas, Finn và Jack bắt gặp một người phụ nữ sống một mình trong căn nhà giữa rừng. Thay vì bỏ đi, ba cậu bé bắt đầu trêu chọc và quấy phá bà. Chúng gõ cửa rồi chạy trốn, tru lên như sói, vẽ hình ma quái lên cửa và ngày càng đi xa hơn.
Browne không tạo cảm giác đáng sợ bằng những màn hù dọa trực tiếp. Sự bất an chủ yếu đến từ tranh minh họa: khu rừng tối, ánh mắt của người phụ nữ phía sau cửa sổ và hình ảnh ba cậu bé dần nhận ra trò đùa của mình đã vượt quá giới hạn.
Khi Jack quyết định quay lại để “thực sự” làm người phụ nữ sợ hãi, câu chuyện chuyển thành một bài học về áp lực từ bạn bè và sự bắt nạt. Jack gặp nguy hiểm trong rừng và cuối cùng lại được chính người phụ nữ mà cậu từng hành hạ cứu mạng.
Browne vốn không né tránh những góc tối trong tâm lý con người. Với Once Upon a Time in the Woods, ông tiếp tục cho thấy sách tranh hoàn toàn có thể đặt ra những câu hỏi nghiêm túc về hành vi, lòng trắc ẩn và trách nhiệm, ngay cả với độc giả nhỏ tuổi.
Đọc được sách hay, hãy gửi review cho Tri Thức - Znews
Bạn đọc được một cuốn sách hay, bạn muốn chia sẻ những cảm nhận, những lý do mà người khác nên đọc cuốn sách đó, hãy viết review và gửi về cho chúng tôi. Tri Thức - Znews mở chuyên mục “Cuốn sách tôi đọc”, là diễn đàn để chia sẻ review sách do bạn đọc gửi đến qua Email: books@znews.vn. Bài viết cần gửi kèm ảnh chụp cuốn sách, tên tác giả, số điện thoại.
Trân trọng.
