|
|
Tuyết Mai theo đuổi công việc trong ngành điện tử. Ảnh: NVCC. |
Từ Seattle (Mỹ) đến Suwon (Hàn Quốc), Đặng Thị Tuyết Mai (sinh năm 1995) trải qua nhiều vị trí trong lĩnh vực công nghệ, bao gồm kỹ sư phần cứng tại startup, nghiên cứu truyền thông không dây, phát triển quang học và quản lý sản xuất tại Samsung Electro-Mechanics.
Với công việc hiện tại, cô tham gia cả quá trình kiểm thử camera trong phòng nghiên cứu và theo dõi việc triển khai sản xuất tại nhà máy SEMV ở Thái Nguyên.
Từ startup Mỹ đến tập đoàn công nghệ Hàn Quốc
Giai đoạn 2015-2020, Tuyết Mai theo học ngành Kỹ thuật Điện tại Đại học Seattle (Mỹ), đồng thời làm việc tại một startup công nghệ. Tại đây, cô đảm nhiệm vai trò Trưởng nhóm Kỹ thuật Điện (Electrical Lead) trong dự án phát triển smartphone có thiết kế hình tròn.
Công việc bao gồm kiểm thử, hoàn thiện bảng mạch in (PCB bring-up), đồng thời đưa mẫu thiết bị đến các hội nghị công nghệ, chiến dịch gọi vốn. Trải nghiệm tại startup giúp Mai tiếp cận nhiều công đoạn phát triển phần cứng, từ thiết kế sơ đồ nguyên lý đến phối hợp với nhà máy sản xuất.
 |
| Tuyết Mai hoàn thành chương trình học ngành Kỹ thuật Điện tại Đại học Seattle (Mỹ). Ảnh: NVCC. |
Năm 2020, Mai chuyển sang Hàn Quốc, theo học thạc sĩ tại Đại học Sungkyunkwan và nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về mã hóa kênh truyền (Channel Coding Lab). Hướng nghiên cứu tập trung vào truyền thông không dây, thuật toán xử lý tín hiệu và mô hình hóa kênh truyền.
Theo Mai, nghiên cứu truyền thông và phát triển phần cứng điện tử tiêu dùng có những khác biệt về chuyên môn. Song, cả 2 công việc cùng sử dụng tư duy hệ thống và các nguyên lý xử lý tín hiệu.
Năm 2024, cô chính thức bắt đầu công việc tại Samsung Electro-Mechanics (SEMCO), làm kỹ sư phát triển quang học và quản lý sản xuất tại trụ sở chính ở Suwon.
Công việc hiện tại liên quan đến phát triển cụm camera điện thoại, bao gồm đo đạc, kiểm thử các tính năng quang - điện và làm việc với các giao tiếp vi mạch như MIPI, I2C, SPI. Đây là các công đoạn cần độ chính xác cao do nhiều thành phần được tích hợp trong một cụm thiết bị có kích thước nhỏ.
Nhìn lại những lần chuyển hướng, nữ kỹ sư 31 tuổi cho rằng kiến thức nền tảng là yếu tố giúp cô thích ứng với các lĩnh vực khác nhau.
 |
| Tuyết Mai lập nghiệp tại Mỹ, tiếp tục phát triển công việc ở Hàn Quốc. Ảnh: NVCC. |
Bên cạnh công việc ở trụ sở Suwon, Mai còn theo sát quá trình triển khai sản xuất tại nhà máy SEMV tại Thái Nguyên. Đây là phần việc khác biệt đáng kể so với nghiên cứu và phát triển (R&D) trong phòng thí nghiệm.
Ở giai đoạn phát triển, kỹ sư có thể kiểm tra một số mẫu thử trong điều kiện được kiểm soát. Khi chuyển sang sản xuất hàng loạt, những biến số nhỏ như chuyển động của máy gắp, độ lệch keo dán hoặc nhiệt độ nhà xưởng đều có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ sản phẩm đạt tiêu chuẩn (yield rate).
Khi phát sinh sai lệch, Mai phối hợp với đội ngũ kỹ thuật phân tích dữ liệu, truy tìm nguyên nhân gốc rễ và điều chỉnh quy trình.
"Thách thức nằm ở việc xác định yếu tố nào gây ra lỗi và tìm giải pháp có thể duy trì hiệu quả trên dây chuyền, thay vì chỉ khắc phục một trường hợp riêng lẻ", cô chia sẻ với Tri Thức - Znews.
Nhận thấy nhu cầu lớn đối với kỹ sư trong nước
Từ kinh nghiệm làm việc với nhà máy tại Thái Nguyên, Tuyết Mai nhận thấy các kỹ sư trẻ Việt Nam có cơ hội tham gia sâu hơn vào những công đoạn đòi hỏi chuyên môn R&D. Theo cô, để tiến xa hơn trong chuỗi giá trị, nhân lực trong nước cần phát triển khả năng làm chủ quy trình thiết kế, xây dựng phương pháp kiểm thử tự động và phối hợp kỹ thuật với các trung tâm nghiên cứu quốc tế.
Với Mai, AI có thể hỗ trợ mô phỏng và phân tích dữ liệu, nhưng việc kiểm chứng thiết bị trong môi trường vật lý vẫn cần đến kỹ sư. Những yếu tố như nhiễu điện từ, biến thiên nhiệt độ và sai số vi mô có thể khiến kết quả thực tế khác với mô hình. Khi tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn giảm, đội ngũ kỹ thuật phải kiểm tra thiết bị, phân tích tín hiệu và tìm nguyên nhân trực tiếp trên dây chuyền.
 |
| Công việc tại Samsung giúp Tuyết Mai nhận ra khả năng gia tăng vị trí trong chuỗi giá trị của kỹ sư Việt Nam. Ảnh: NVCC. |
Những yêu cầu này cũng phản ánh nhu cầu nhân lực của ngành điện tử Việt Nam trong bối cảnh tự động hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển. Theo báo cáo Nhân lực ngành điện tử Việt Nam 2026 của Navigos Search, khảo sát 22 doanh nghiệp ngày 24/7-17/9, 82% dự kiến mở rộng lực lượng lao động trong 12 tháng tới. 91% doanh nghiệp dự báo gia tăng nhu cầu tuyển dụng với các vị trí kỹ thuật, trong khi nhóm nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới (R&D/NPI) đạt 82%.
Tuy nhiên, nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu chuyên môn vẫn là thách thức. 73% doanh nghiệp xác định lao động trực tiếp là nhóm khó tuyển nhất trong 3-5 năm tới, 50% gặp trở ngại khi chiêu mộ kỹ sư và chuyên gia R&D.
Về thu nhập trong ngành điện tử tiêu dùng và sản xuất công nghệ cao, Tuyết Mai cho rằng mức đãi ngộ luôn đi kèm với giá trị chuyên môn và trọng trách mà kỹ sư gánh vác.
Với ngành R&D phần cứng và kỹ thuật sản xuất, mức độ rủi ro (stakes) luôn cao. Khi đưa sản phẩm vào sản xuất quy mô hàng loạt, chi phí vận hành, nhân công và nguyên vật liệu là rất lớn. Một sai sót nhỏ cũng có thể tạo ra thiệt hại tài chính đáng kể.
Trong tương lai, Tuyết Mai mong muốn đưa những trải nghiệm tích lũy từ quá trình học tập và làm việc tại Mỹ, Hàn Quốc về Việt Nam, kỳ vọng có thể hỗ trợ thế hệ kỹ sư trẻ trong nước.
AI thách thức Gen Z ở thị trường lao động
Theo chuyên gia kinh tế Trần Sĩ Chương, tác giả cuốn sách Trò chuyện cùng Gen Z, AI không chỉ thay đổi cách con người xử lý thông tin mà còn thách thức năng lực tư duy của chúng ta. Trong bối cảnh thị trường lao động biến đổi nhanh chóng, thế hệ trẻ cần rèn luyện khả năng đặt câu hỏi, tư duy phản biện và thích nghi với những thay đổi liên tục để đáp ứng yêu cầu của tương lai.
