 |
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã hủy cuộc họp dự kiến diễn ra ngày 6/11 của hội đồng cố vấn công nghệ Nhà Trắng, quy tụ lãnh đạo Nvidia, Meta và nhiều tập đoàn lớn.
Theo người phát ngôn Bộ Năng lượng Mỹ, cuộc họp của Hội đồng Cố vấn Tổng thống về Khoa học và Công nghệ đã bị hủy. Hội đồng quy tụ nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong ngành công nghệ, gồm Jensen Huang, CEO Nvidia; Mark Zuckerberg, CEO Meta; Lisa Su, CEO AMD; Larry Ellison, Giám đốc công nghệ Oracle và Marc Andreessen, đồng sáng lập quỹ đầu tư Andreessen Horowitz.
Hội đồng do nhà đầu tư David Sacks và Michael Kratsios, cố vấn công nghệ Nhà Trắng, đồng chủ trì. Cuộc họp dự kiến thảo luận việc tư vấn cho lực lượng đặc nhiệm AI mới của ông Trump, mang tên "Lực lượng Đặc nhiệm Siêu trí tuệ", với thành phần gồm các thành viên nội các, quan chức do Tổng thống bổ nhiệm và nhân viên Nhà Trắng.
Trang web của Bộ Năng lượng Mỹ từng cập nhật ngày họp mới là 13/11, nhưng sau đó cơ quan này gửi email đính chính, rút lại thông tin. Nhà Trắng chưa phản hồi đề nghị bình luận về lý do cuộc họp bị hoãn.
 |
| CEO của Meta Mark Zuckerberg, người sáng lập kiêm CEO của SpaceX Elon Musk, và Chủ tịch kiêm CEO của Nvidia Jensen Huang, ngồi cạnh ông Trump trong bữa trưa chiêu đãi các nhà lãnh đạo công nghệ tại Phòng Đông của Nhà Trắng ngày 29/9. Ảnh: Reuters. |
Diễn biến xảy ra sau phiên bán tháo mạnh cổ phiếu công nghệ hôm 5/11. Nhà đầu tư lo ngại chiến thắng của đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ có thể dẫn đến những quy định nghiêm ngặt hơn đối với ngành AI, đồng thời đặt câu hỏi liệu khoản đầu tư khổng lồ vào hạ tầng công nghệ này có mang lại lợi nhuận tương xứng.
Điều gì châm ngòi đợt bán tháo 2.500 tỷ USD?
Khoảng 2.500 tỷ USD vốn hóa bị thổi bay khỏi Nasdaq trong phiên 5/11, khi nhà đầu tư ồ ạt bán cổ phiếu công nghệ vì lo ngại đảng Dân chủ có thể sử dụng ưu thế chính trị mới để siết quản lý AI và hạn chế xây dựng trung tâm dữ liệu.
Tuy nhiên, áp lực từ các quỹ đầu cơ sử dụng vốn vay cũng khiến đợt bán tháo trở nên nghiêm trọng hơn. Khi giá trị danh mục đầu tư giảm, những quỹ này có thể bị bên cho vay yêu cầu bổ sung tiền mặt hoặc tài sản bảo đảm. Nếu không đáp ứng được, họ buộc phải bán cổ phiếu để huy động vốn, qua đó tiếp tục đẩy giá xuống và tạo thành vòng xoáy giảm điểm, theo CNN.
Diễn biến đảo chiều của Phố Wall khá bất ngờ. Thị trường ban đầu giảm sau khi kết quả bầu cử được công bố tối 3/11, nhưng phục hồi vào ngày hôm sau khi nhà đầu tư hoan nghênh chiến thắng của đảng Dân chủ. Đến 5/11, tâm lý lạc quan nhanh chóng nhường chỗ cho lo ngại về những rào cản chính sách đối với ngành AI.
 |
| Màn hình hiển thị các con số cuối cùng khi kết phiên lên tại Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) ở thành phố New York (Mỹ) ngày 6/11. Ảnh: Reuters. |
Texas là một ví dụ. Gina Hinojosa, ứng viên đảng Dân chủ đắc cử Thống đốc bang, từng cam kết tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu mới và thu hẹp một số ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp trong lĩnh vực này. Những đề xuất đó làm gia tăng bất an về triển vọng đầu tư AI.
Jamie Cox, đối tác điều hành tại Harris Financial Group, cho rằng các doanh nghiệp vẫn sẽ tiếp tục rót vốn để mở rộng công suất của những trung tâm dữ liệu hiện có. Tuy nhiên, ông cảnh báo hoạt động bán tháo từ các quỹ đầu cơ có thể tiếp tục gây sức ép lên thị trường trong vài ngày tới.
Theo ông Cox, biến động hiện nay chưa phải dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng tài chính, mà phản ánh rủi ro từ những doanh nghiệp đầu tư quá mạnh tay và phụ thuộc nhiều vào vốn vay.
Đà giảm cổ phiếu công nghệ phủ bóng lên kinh tế toàn cầu
Làn sóng bán tháo đang làm gia tăng lo ngại về triển vọng kinh tế toàn cầu, vốn được hỗ trợ đáng kể bởi làn sóng đầu tư AI. Giới giao dịch cũng giảm kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tiếp tục tăng lãi suất trong tháng 12.
Nasdaq ghi nhận phiên giảm mạnh nhất kể từ đợt lao dốc hồi tháng 4/2025, trong khi thị trường chứng khoán Đài Loan trải qua tuần giao dịch tồi tệ nhất kể từ năm 2001.
Tim Graf, Giám đốc chiến lược kinh tế vĩ mô khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi tại State Street, nhận định thị trường chứng khoán có mối liên hệ chặt chẽ với nền kinh tế, đặc biệt là Mỹ. Theo ông, giá trị tài sản suy giảm có thể đảo ngược hiệu ứng tài sản từng thúc đẩy tiêu dùng, qua đó gây sức ép lên tăng trưởng.
 |
Trên thị trường tiền tệ, giới đầu tư hiện định giá khoảng 70% khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 12, giảm từ hơn 80% một tuần trước. Xác suất ECB tăng lãi suất cũng giảm từ 75% xuống 60%, Reuters cho biết.
Hàn Quốc là một trong những nền kinh tế dễ chịu tác động nếu làn sóng đầu tư AI suy yếu, do sự bùng nổ trung tâm dữ liệu ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với xuất khẩu, đầu tư và thị trường chứng khoán nước này. Các chuyên gia tại Citi cảnh báo tiêu dùng tư nhân có thể suy yếu trong quý IV, trong khi giá chip nhớ và xuất khẩu bán dẫn giảm mạnh có thể khiến Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc phải tạm dừng tăng lãi suất.
Đối với các thị trường mới nổi, tâm lý né tránh rủi ro toàn cầu có thể khiến đồng nội tệ mất giá và gia tăng áp lực lạm phát, hạn chế khả năng các ngân hàng trung ương hỗ trợ tăng trưởng.
Các nhà phân tích cảnh báo vẫn còn quá sớm để xác định đợt bán tháo hiện nay chỉ là một nhịp điều chỉnh sau giai đoạn tăng nóng hay khởi đầu cho đợt suy giảm sâu hơn.
Ross Hutchinson, Giám đốc chiến lược thị trường đồng euro tại Zurich Insurance, cho rằng triển vọng dài hạn của AI vẫn tích cực nếu công nghệ này giúp cải thiện năng suất và lợi nhuận doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào việc mở rộng trung tâm dữ liệu.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo đầu tư AI suy giảm mạnh có thể khiến GDP toàn cầu thấp hơn 1,1% vào năm 2028 trong một kịch bản bất lợi.
Trong khi đó, các ngân hàng trung ương vẫn phải cân nhắc áp lực lạm phát từ giá năng lượng tăng do xung đột Iran. Lạm phát tại khu vực đồng euro đã lên 4%, cao gấp đôi mục tiêu của ECB. Phoenix Kalen, Giám đốc nghiên cứu thị trường mới nổi toàn cầu tại Societe Generale, cho biết thời gian kéo dài của cú sốc giá năng lượng vẫn là yếu tố then chốt đối với quyết định chính sách.
Dù vậy, Mark Dowding, Giám đốc đầu tư mảng trái phiếu tại RBC BlueBay, dự báo lạm phát khu vực đồng euro có thể trở về mục tiêu trong năm 2027, mở ra khả năng ECB bắt đầu giảm lãi suất trong vòng 12 tháng tới.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.
