Một công ty phim ngắn AI ở Hàng Châu (Trung Quốc) đặt mục tiêu sản xuất 70 tập mỗi tuần. Một biên tập viên video tại đây từng làm việc 14 ngày liên tiếp, thường đến ít nhất 23h mới rời công ty. Mỗi dự án chỉ mất khoảng 5-7 ngày để hoàn thành, theo Think China.

Tại Giang Tây, một series AI dài 61 tập có tên Bậc thầy phong thủy đạt 100 triệu lượt xem trên Douyin chỉ sau 12 giờ phát hành tập đầu tiên, theo CNA.

Còn tại Hồ Nam, một phiên bản Tây Du Ký hoàn toàn do AI tạo ra gồm 30 tập, mỗi tập khoảng 40 phút. Phim lên sóng truyền hình và nền tảng trực tuyến chỉ khoảng 3 tháng sau khi dự án được đặt hàng, theo South China Morning Post.

Phim đang được sản xuất với tốc độ mà ngành công nghiệp truyền thống khó theo kịp. AI không chỉ rút ngắn thời gian tạo hình ảnh hay kỹ xảo, mà đang làm thay đổi cả quy mô của việc sản xuất và thử nghiệm nội dung.

Tại Trung Quốc, khoảng 430.000 phim ngắn được phát hành trong 8 tháng đầu năm 2026. Con số này gấp 13 lần tổng số của cả năm 2025. Hơn 90% số tác phẩm này có sử dụng AI, theo Tổng cục Phát thanh và Truyền hình Trung Quốc (NRTA).

Khi chi phí và thời gian để đưa một ý tưởng lên màn ảnh giảm mạnh, vấn đề của thị trường không còn chỉ là làm thế nào để sản xuất một bộ phim. Câu hỏi lớn giờ đây là ai sẽ xem tất cả những bộ phim đó, nền tảng sẽ lọc chúng thế nào và làm sao để một thị trường không bị nhấn chìm bởi chính lượng nội dung mà công nghệ giúp nó tạo ra.

Trách nhiệm trong sản xuất và phân phối

AI giúp rút ngắn toàn bộ quy trình sản xuất phim, khiến lượng nội dung mới tăng nhanh nhưng không làm thời gian xem của khán giả tăng theo. Tại Trung Quốc, hơn 221.900 phim AI và hoạt hình AI xuất hiện trên Douyin trong nửa đầu năm 2026, song chỉ khoảng 1,3% vượt mốc 50 triệu lượt xem theo cách tính của DataEye.

Vấn đề về chất lượng vốn tồn tại ở thị trường phim ngắn Trung Quốc, nhưng AI làm tốc độ sản xuất và sao chép nội dung tăng mạnh hơn. Từ đầu năm 2026, nhà chức trách đã yêu cầu gỡ 68.000 phim ngắn và xử lý hơn 1.200 tài khoản. Trong số đó, hơn 90% nội dung bị xử lý có sử dụng AI, đặt thêm áp lực lên việc kiểm duyệt, bản quyền và nhận diện nguồn nội dung.

Trung Quốc đang phản ứng bằng cách đưa thêm trách nhiệm vào quá trình sản xuất và phân phối. Từ ngày 1/9, Quy định về phát triển và quản lý phim ngắn của NRTA có hiệu lực. Văn bản áp dụng với các phim có thời lượng mỗi tập dưới 20 phút và đưa ra cơ chế phân loại, thẩm định, cấp phép cũng như quản lý phát hành. Quy định cũng yêu cầu các tác phẩm sử dụng AI phải có dấu hiệu nhận biết.

NRTA đồng thời yêu cầu nền tảng tăng cường kiểm tra trong quá trình sản xuất và phát hành, trong đó có việc xác minh quyền sử dụng hình ảnh và giọng nói của cá nhân. Nhà quản lý vẫn khuyến khích sản xuất phim người đóng và đặt mục tiêu phát hành 1.000 phim ngắn chất lượng cao trong năm 2026.

Cách tiếp cận này cho thấy Trung Quốc không chọn cách ngăn AI tham gia vào phim ngắn. Thay vào đó, AI được xem là công cụ giúp giảm chi phí và tăng hiệu suất, trong khi trách nhiệm về nội dung, quyền cá nhân và chất lượng được kéo trở lại phía người sản xuất và nền tảng.

“AI là công cụ, còn con người vẫn là chủ thể sáng tạo”, ông Vương Tiểu Lượng, Vụ trưởng Vụ Quản lý chương trình nghe nhìn trực tuyến thuộc NRTA, nói tại cuộc họp báo ngày 17/9, đồng thời nhấn mạnh tốc độ phát triển càng cao thì yêu cầu về chất lượng nội dung càng lớn.

Yêu cầu minh bạch

Nếu Trung Quốc cho thấy điều gì xảy ra khi AI được đưa vào một thị trường phim ngắn đã có quy mô lớn, Ấn Độ cho thấy động lực kinh tế khiến các nhà làm phim tiếp tục sử dụng công nghệ này.

Reuters ghi nhận các studio tại Ấn Độ đang dùng AI để tạo phim, xây dựng hình ảnh cho những bối cảnh khó hoặc tốn kém, hỗ trợ lồng tiếng đa ngôn ngữ và thử nghiệm các hình thức kể chuyện mới.

Rahul Regulapati, người đứng đầu studio AI Galleri5 thuộc Collective Artists Network, cho biết trong một số thể loại như thần thoại và fantasy, AI có thể đưa chi phí sản xuất xuống khoảng 1/5 và thời gian thực hiện còn khoảng 1/4 so với cách làm truyền thống. Đây là ước tính từ studio, không phải mức giảm chi phí chung của toàn ngành.

AI cũng đang có mặt trong hoạt động điện ảnh chính thống. Tại Liên hoan Phim Quốc tế Ấn Độ năm 2025, ban tổ chức lần đầu mở AI Film Festival, nhận 68 tác phẩm từ 18 quốc gia và chọn 27 tác phẩm vào vòng tranh giải.

Những trường hợp này cho thấy AI không chỉ được dùng để tạo những video ngắn giá rẻ. Với một số nhà làm phim, nó còn là cách mở rộng những ý tưởng trước đây bị giới hạn bởi kinh phí, bối cảnh hoặc ngôn ngữ.

Nhưng chính khả năng giảm chi phí đó cũng làm xuất hiện câu hỏi tương tự Trung Quốc. Nếu chi phí sản xuất giảm mạnh, điều gì sẽ ngăn thị trường tạo ra quá nhiều nội dung giống nhau?

Cùng với việc AI được đưa sâu hơn vào sản xuất phim, nhiều nước đang chuyển một phần trách nhiệm sang khâu minh bạch.

Tại Liên minh châu Âu, các yêu cầu minh bạch theo AI Act bắt đầu có hiệu lực từ ngày 2/8/2026. Một số hệ thống AI phải thông báo cho người dùng khi họ đang tương tác với AI; nội dung âm thanh, hình ảnh, video hoặc văn bản được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI trong phạm vi quy định phải có khả năng được nhận diện bằng dấu hiệu máy đọc được.

Deepfake cũng phải được công khai theo quy định. Tuy nhiên, các nghĩa vụ này có điều kiện và ngoại lệ, trong đó có những trường hợp liên quan đến tác phẩm nghệ thuật, sáng tạo hoặc hư cấu.

Hàn Quốc cũng đưa yêu cầu minh bạch vào AI Basic Act, có hiệu lực từ ngày 22/1/2026. Hướng dẫn của Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc yêu cầu các nhà cung cấp AI thông báo việc sử dụng AI và có cơ chế nhận diện nội dung tạo bằng AI; với nội dung được xuất hoặc chia sẻ ra ngoài hệ thống, yêu cầu nhận diện rõ ràng hơn, chẳng hạn bằng dấu hiệu trực quan hoặc metadata.

Luật đồng thời có thời gian chuyển tiếp đối với việc thực thi một số nghĩa vụ.

Các quy định này có thể chưa giải quyết bài toán chất lượng của phim AI. Nhưng chúng giúp người xem có thêm thông tin để biết mình đang xem nội dung được tạo ra như thế nào, còn nền tảng và nhà sản xuất phải xây dựng quy trình quản lý từ sớm hơn.