Đời sống
Phim ngắn AI: Từ nội dung bạo lực, dung tục đến ‘cơn nghiện’ khó dứt
Nhịp nhanh, tình tiết gây sốc khiến phim ngắn AI dễ cuốn người xem từ tập này sang tập khác. Chuyên gia chỉ ra những hệ lụy khi việc xem trở thành thói quen khó kiểm soát.
Trang Thư
Làm công việc tự do, Nguyễn Vi (26 tuổi, TP.HCM) có nhiều thời gian trống trong ngày. Vài tháng nay, thay vì chỉ lướt TikTok, Vi bắt đầu xem các phim ngắn được tạo bằng AI.
Điểm chung của những bộ phim này là thời lượng rất ngắn, xoay quanh những kịch bản kích thích sự tò mò và bức xúc như tranh đoạt quyền lực, trả thù, phân biệt giàu nghèo…
“Việc những nhân vật bị ức hiếp thậm tệ bỗng trở nên quyền lực, giàu có rồi quay lại trả thù những người từng bắt nạt mình khiến tôi thấy hả dạ”, Vi nói.
Nội dung dung tục, bạo lực
Vi thừa nhận những bộ phim này gần như "không phải tốn chất xám để suy nghĩ". Khi xem xong, cảm xúc không bị ảnh hưởng theo sự vui buồn của nhân vật như những bộ phim tình cảm dài tập thông thường.
“Mình làm việc cả ngày nên đã rất mệt rồi, không có nhu cầu xem những bộ phim dài tập, tình tiết rối não và phải chờ đợi hàng ngày”.
Mỗi tập phim chỉ kéo dài vài phút nhưng có rất nhiều tình tiết câu kéo sự chú ý.
Chia sẻ với Tri Thức - Znews, nhiều người cho biết họ thường thấy một số khoảnh khắc gây sốc của phim được Facebook hay TikTok đề xuất. Tuy nhiên, khi đến đoạn cao trào, họ được quảng cáo tải những app riêng để xem tiếp. Khi vào app, người dùng vẫn được xem miễn phí một số tập phim ban đầu. Đến những tập sau thì bắt buộc phải xem quảng cáo hoặc mua gói VIP mới được xem tiếp.
Ở phần giao diện, các ứng dụng này thường gợi ý những bộ phim mang yếu tố sắc dục, nhạy cảm, bạo lực… với dòng miêu tả “được nhiều người xem”. Tuy nhiên, ứng dụng không hề có cảnh báo hay giới hạn độ tuổi.
Đặc biệt, giá tiền của những ứng dụng này không hề rẻ. Nếu nền tảng xem video không quảng cáo thông thường chỉ mất khoảng 100.000 đồng/tháng, thì những ứng dụng này phải trả từ 100.000 đến 250.000 đồng cho 1 tuần sử dụng. Nếu đăng ký gói năm, mức phí dao động từ 1,5 đến 1,8 triệu.
Mức giá của 1 ứng dụng xem phim ngắn.
Vòng lặp nguy hại
Về mặt truyền thông, ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông, Trường Đại học Công Thương TP.HCM, chỉ ra rằng phim ngắn AI thường đánh trúng tâm lý tò mò của người xem.
“Mỗi tập phim rất ngắn, tình huống được đẩy lên rất nhanh rồi kết thúc bỏ ngỏ. Muốn biết chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo thì người xem phải bấm tiếp tục, một tập rồi lại thêm một tập. Đó là cơ chế giữ chân”.
Theo bà Phạm Thị Thúy, phim AI đang đánh trúng tâm lý của nhiều người dùng hiện đại.
Đồng thời, nền tảng sẽ nhận định người dùng yêu thích thể loại này vì đã xem hết nên tiếp tục đưa những nội dung tương tự. Vòng lặp sẽ hình thành từ đây.
Về mặt tâm lý, Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy thông tin những bộ phim ngắn AI chủ yếu xoay quanh các đề tài như xuyên không, tổng tài, trả thù, ngoại tình…
“Nội dung càng độc lạ, càng khác với cuộc sống thật thì càng làm cho người ta muốn chú ý, càng muốn xem. Với thời lượng ngắn, người xem sẽ thấy rất tò mò và bị cuốn theo”.
Chưa kể, cách giải trí của con người ở thời hiện tại không chỉ là nội dung hấp dẫn hay sâu sắc. Giữa cuộc sống bận rộn, căng thẳng, nhiều người sẽ chọn những hình thức giải trí đơn giản để “tìm quên”.
“Nhu cầu và cảm xúc của con người trong xã hội hiện đại là được giải trí đơn giản để quên sự mệt mỏi, bận rộn. Đó là lý do có những bộ phim khá chán, phi logic mà vẫn có nhiều người xem”, bà nhận định.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy chỉ ra rằng việc xem phim ngắn AI quá nhiều có thể ảnh hưởng đến đời sống, tâm lý con người. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng còn tùy thuộc vào nguyên nhân và thời lượng xem của từng người.
Đầu tiên, xem phim AI hoặc bất cứ loại phim nào trong thời gian dài đều khiến người xem cảm thấy mệt mỏi, ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng và nuốt mất thời gian dành cho những hoạt động lành mạnh.
Những điều này tác động trực tiếp đến chất lượng sống, cảm xúc, công việc, thời gian cho bản thân và thời gian nói chuyện với người thân, bạn bè.
Thứ hai, nếu cá nhân bị áp lực công việc nhưng không giải quyết áp lực này mà lậm vào phim ngắn để “tìm quên”, họ có thể càng áp lực, lo âu.
“Khi quay trở lại công việc - vấn đề áp lực cốt lõi, họ dễ tăng cảm xúc tiêu cực, lo lắng, khó chịu. Nó gia tăng vấn đề hiện tại của họ, chứ không phải tại phim ngắn mà họ bị như vậy”.
Đặc biệt, bà cho biết việc xem những bộ phim AI có nội dung thiếu sâu sắc có thể làm suy giảm khả năng suy nghĩ của người xem. Bởi lẽ phim không đánh đố, não của người xem sẽ không được sử dụng một cách hiệu quả. Trong tâm lý học, điều này giống như việc mất đi thời gian để rèn luyện cơ bắp tâm trí.
“Xem phim, video ngắn, lướt điện thoại nhiều làm chúng ta mất khả năng tập trung, chú ý. Chúng ta không còn đủ kiên trì để đọc một cuốn sách, tài liệu dài hoặc làm những công việc chuyên sâu”.
Cuối cùng, theo tiến sĩ, nếu không biết kiểm soát và dừng kịp thời thì người xem có thể rơi vào trạng thái lệ thuộc phim ngắn, xa rời cuộc sống thật. “Người trẻ không thể tập trung học tập, người lớn thì không tập trung vào việc làm. Đó là một vài hậu quả về cảm xúc, hành vi và cuộc sống”.
Giảm khả năng đồng cảm
Nghiên cứu của Đại học Oxford công bố trên tạp chí NeuroImage năm 2023 cũng chỉ ra rằng, những người tiêu thụ video ngắn nhiều hơn 3 tiếng/ngày xuất hiện tình trạng giảm mật độ chất xám đáng kể.
Các phim ngắn có nhiều phân cảnh nhạy cảm, dung tục nhưng không bị gắn mác người lớn.
Bởi các luồng nội dung dồn dập của phim ngắn khiến não quen với việc nạp dopamine nhanh. Hậu quả lâu dài là “suy giảm khả năng tư duy sâu và tính kiên nhẫn”.
Phim ngắn cũng làm gia tăng lo âu, cô lập xã hội. Việc lệ thuộc vào video ảo làm giảm khả năng “đồng cảm và kết nối cảm xúc với người thật”.
Từ đó, người xem dễ rơi vào cảm giác trống rỗng và áp lực khi so sánh bản thân với những hình ảnh bị thổi phồng trên mạng. Một phân tích tổng hợp công bố đầu năm 2026 trên tạp chí Journal of Medical Internet Research chia người dùng làm 2 nhóm:
Nhóm người xem có dấu hiệu nghiện thực sự, tức cảm thấy lệ thuộc, khó dừng lại và bị ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày. Mức độ nghiện càng cao thì trầm cảm, lo âu, căng thẳng và cảm giác cô đơn càng tăng theo, còn cảm giác hài lòng với cuộc sống thì giảm xuống.
Ở một số ít cá nhân, việc nghiện xem video ngắn có thể dẫn đến tình trạng khó diễn đạt cảm xúc, cảm giác trống rỗng kéo dài, và ở một số trường hợp là cả ý định tự làm hại bản thân.
Ngược lại, ở nhóm chỉ xem theo thói quen thông thường, phần lớn những mối liên hệ tiêu cực này biến mất, thậm chí có xu hướng bớt lo âu hơn. Khi ấy, video ngắn lại đóng vai trò xả stress.
Phong cách phỏng vấn lập dị của Steve Jobs
Jobs đặt ra những khuôn phép chặt chẽ trong quy trình tuyển dụng. Ông thường hỏi những câu kỳ cục sở trường để xem xét ứng cử viên phản ứng thế nào trong tình huống bất ngờ. Mục tiêu là thu nhận đúng người, những con người sáng tạo, thông minh tinh quái và một chút nổi loạn.
