iGen là thế hệ sinh từ khoảng 1995-2012, lớn lên cùng smartphone và mạng xã hội ngay từ tuổi vị thành niên. Ảnh: Rednote.

Tốc độ phát triển khủng khiếp của công nghệ đã tạo ra một khoảng cách lớn khác thường giữa những người sinh ra vào những năm 1980 và những người chào đời những năm 1990. Juliet Lapidos, sinh năm 1983, viết trên New York Times: “Tôi không phải công dân số bẩm sinh đúng nghĩa. Internet không phải sự kiện tự nhiên. Tôi phải tìm hiểu nó là gì và cách dùng nó… Mãi đến năm 19 tuổi tôi mới có điện thoại di động.” Năm 2002, Lapidos 19 tuổi, thời điểm việc nhắn tin đòi hỏi phải bấm nhiều lần lên cùng một nút trên chiếc điện thoại nắp gập và việc lướt web tức là phải ngồi trước máy tính để bàn. Năm 2007 - chỉ năm năm sau đó - thời điểm iPhone ra mắt, mọi thứ thay đổi. iGen là thế hệ đầu tiên bước vào tuổi vị thành niên với điện thoại thông minh sẵn trong tay - một điểm khác biệt cốt tử kéo theo hệ quả sâu rộng.

iGen xuất hiện nhanh hơn mọi dự đoán. Cho đến gần đây, hầu hết các tranh cãi về thế hệ đều tập trung vào Millennial, đôi khi được định nghĩa là người Mỹ sinh từ năm 1980 đến 1999. Nhưng khoảng thời gian này là hơi dài so với một thế hệ gần đây: Generation X, thế hệ liền trước Millennial, kéo dài chỉ 14 năm, từ năm 1965 đến 1979. Nếu thế hệ Millennial cũng kéo dài tương đương với GenX, thì năm sinh cuối cùng của Millennial phải là 1994 nói đúng, thế cũng tức là iGen bắt đầu từ năm sinh năm 1995 - tiện thay, đây cũng là năm internet ra đời. Nhiều dấu mốc khác cũng gần với năm 1995. Năm 2006, Facebook mở cửa cho mọi người trên 13 tuổi - do đó những người sinh từ năm 1993 trở đi có thể trải qua toàn bộ tuổi vị thành niên với các trang mạng xã hội. Việc phân chia ở giữa những năm 1990 cũng hợp lý dựa trên dữ liệu cứng: năm 2011, thời điểm mọi thứ bắt đầu thay đổi trong dữ liệu khảo sát, các tình nguyện viên từ 13 đến 18 tuổi khi đó được sinh từ năm 1993 đến 1998.

Nếu coi là thời điểm iGen kết thúc, tôi xin đặt cược vào khoảng 14 đến 17 năm tính từ năm 1995. Thế nghĩa là những thành viên cuối cùng thuộc thế hệ iGen được sinh trong khoảng năm 2009 đến 2015, với năm 2012 nằm giữa khoảng đó. Vậy thì khoảng năm sinh của iGen là 1995-2012. Theo thời gian, các ranh giới này có thể được điều chỉnh lên hoặc xuống, nhưng giai đoạn 1995-2012 là điểm xuất phát vững vàng. Có nhiều điều phụ thuộc vào sự phát triển công nghệ trong 10 năm tới và liệu nó có thay đổi được cuộc sống người trẻ nhiều như điện thoại thông minh hay không. Với khoảng thời gian từ năm 1995-2012, lứa iGen đầu tiên tốt nghiệp cấp ba vào năm 2012 và lứa cuối cùng tốt nghiệp cấp ba vào năm 2030.

Mọi ngưỡng thế hệ đều mang tính chủ quan; không có ngành khoa học chính xác hay sự đồng thuận chính thức nào xác định được thế hệ nào tương ứng với khoảng năm nào. Ngoài ra, những người sinh ngay trước và ngay sau ranh giới thì về cơ bản là sống trong cùng một nền văn hóa, nhưng những người sinh cách nhau 10 năm mặc dù về lý thuyết là thuộc cùng thế hệ nhưng lại sống trong các nền văn hóa khác nhau. Tuy nhiên, tấm nhãn thế hệ với ranh giới cụ thể vẫn hữu ích; giống như đường biên đánh dấu ranh giới giữa các thành phố, ngưỡng tuổi 18 đánh dấu sự trưởng thành về mặt pháp lý và các kiểu hình tính cách, giúp chúng ta định nghĩa và miêu tả con người bất chấp những hạn chế hiển nhiên của việc sử dụng một lằn ranh rõ ràng, mặc dù một lằn ranh mơ hồ mới gần với thực tế hơn. Bất kể chúng ta đặt ranh giới thế hệ nào, quan trọng là phải hiểu việc những người sinh sau những năm giữa những năm 1990 khác biệt với những người sinh chỉ trước đó vài năm ra sao.