 |
Kể từ tháng 7, nhà máy sản xuất máy bay của Boeing tại thành phố Everett - tây bắc nước Mỹ bắt đầu lắp ráp một loại máy bay nhỏ nhưng sẽ có vai trò quan trọng với tương lai của hãng: 737 Max 10.
Boeing đang đặt cược vào Max 10 để khôi phục danh tiếng sau khi hàng loạt tai nạn thảm khốc khiến cơ quan quản lý siết chặt các quy định với Boeing, khiến hãng không còn khả năng giao máy bay đúng hạn đến khách hàng.
Phiên bản này “đóng vai trò sống còn đối với hiệu quả tài chính và con đường hướng đến lợi nhuận ròng”, ông Kevin Michaels, Giám đốc điều hành tại hãng tư vấn AeroDynamic Advisory, nói với Financial Times.
Niềm hy vọng mới của Boeing
Kể từ khi nhậm chức tháng 8/2024, Giám đốc điều hành Boeing Kelly Ortberg đã nỗ lực cải thiện quan hệ với cơ quan quản lý. Hồi cuối tháng 7, ông thông báo kết quả tài chính của hãng ghi nhận chuyển biến tích cực.
Giới quan sát cũng nhận thấy sự chuyển mình của Boeing. “Boeing đang thể hiện tuyệt vời”, ông Michael O’Leary, Giám đốc điều hành Ryanair - một trong những khách hàng quan trọng nhất của hãng- tuyên bố. “Họ đang thay đổi cục diện”.
Cổ phiếu Boeing đã phục hồi khoảng một phần ba giá trị từng bốc hơi trong giai đoạn 2019-2022. Tuy nhiên, tập đoàn này sẽ cần làm nhiều hơn nếu muốn thách thức sự thống trị của Airbus, công ty đã tận dụng khủng hoảng của Boeing để vươn lên chiếm vị trí nhà sản xuất máy bay lớn nhất thế giới tính theo số đơn hàng trong suốt 7 năm qua.
Theo ước tính của công ty nghiên cứu hàng không Leeham Co, chỉ riêng mảng máy bay thương mại của Boeing đã lỗ tới hơn 46 tỷ USD kể từ năm 2019. Sau nhiều năm giao hàng chậm trễ và bị hủy hợp đồng, Boeing đã mất quyền định giá, gây ra khoản lỗ trung bình 2,8 triệu USD với mỗi chiếc máy bay trong số 314 chiếc đã giao trong năm nay.
Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (IATA) dự báo tổng km bay của hành khách trên toàn cầu sẽ tăng gấp đôi từ nay đến năm 2050. Đây sẽ là cơ hội cho Boeing và Airbus cũng như bất cứ công ty nào muốn gia nhập thị trường.
Khi dòng A321neo của Airbus đã kín đơn đặt hàng tới những năm 2030, các hãng hàng không rất mong muốn sớm sở hữu những chiếc 737 Max 10 để nâng cao hiệu suất.
“Chúng tôi đã chờ Max 10 từ lâu. Hy vọng rằng sự chờ đợi sẽ sớm kết thúc”, Giám đốc Thương mại của United Airlines Andrew Nocella nói với các nhà đầu tư.
 |
| Boeing đang tích cực sản xuất máy bay để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Ảnh: Reuters. |
Dù chưa được Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cấp phép chuyển giao cho các hãng hàng không, Max 10 chiếm tới 51% tổng số đơn đặt hàng của dòng 737 Max kể từ năm 2020. Bản thân dòng máy bay này cũng chiếm tới 70% trong gần 7.000 đơn hàng tồn đọng của Boeing.
Hôm 3/8, FAA cũng đã cấp giấy chứng nhận với dòng máy bay 737 Max 7, theo Reuters. Đây là điều Boeing đã chờ đợi nhiều năm, giúp hãng có thể sớm chuyển giao những chiếc máy bay đầu tiên cho khách hàng.
Với việc siêu nhà máy tại Renton, bang Washington chịu mức trần hạn chế của FAA và có diện tích không quá lớn, Boeing đã phải chi một tỷ USD để xây dựng nhà máy tại Everett, cũng trong bang Washington. Hãng sản xuất máy bay đặt mục tiêu nâng sản lượng máy bay thân hẹp lên 52 chiếc mỗi tháng.
Ông Ortberg cũng thay đổi chính sách khen thưởng với nhân viên để chuyển dịch tâm lý từ “làm cho xong” sang “làm cho đúng”, bao gồm trao quyền đình chỉ sản xuất cho công nhân nếu phát sinh vấn đề chất lượng.
Với sự thận trọng của Boeing, dây chuyền sản xuất tại Everett ban đầu sẽ chỉ sản xuất một máy bay mỗi tháng và nâng lên 5 chiếc/tháng vào cuối năm. Ông Ortberg thừa nhận tốc độ này có thể gây “đôi chút áp lực” lên lợi nhuận ngắn hạn.
Vượt qua khủng hoảng
Cuộc khủng hoảng của Boeing bắt đầu năm 2018, khi một chiếc 737 Max 8 lao xuống biển Java ngoài khơi Indonesia chỉ vài phút sau khi cất cánh. Bốn tháng sau, một chiếc máy bay 737 Max 8 khác của Ethiopian Airlines gặp nạn sau sáu phút trên bầu trời. Các cuộc điều tra cho thấy nguyên nhân là lỗi của cảm biến và hệ thống điều khiển.
Hai vụ tai nạn đã cướp đi sinh mạng của 346 người và gây tổn hại đến danh tiếng của Boeing trong mắt các hãng bay khách hàng và hành khách. Trong những năm tiếp theo, lợi nhuận của hãng lao dốc, đẩy công ty vào cảnh nợ nần chồng chất.
Ở chiều ngược lại, Airbus có điều kiện thuận lợi để củng cố vị trí dẫn đầu trong thị trường máy bay thân hẹp đầy béo bở, bất chấp các vấn đề trong khâu sản xuất với dòng máy bay A320/321.
Các vấn đề của Boeing vẫn chưa kết thúc. Khi một máy bay 737 Max 9 của Alaska Airlines bị bung cửa giữa chuyến bay năm 2024, FAA áp dụng chế độ thanh tra nghiêm ngặt và hạn chế sản lượng máy bay 737 tại nhà máy Renton còn 38 chiếc/tháng.
Hạn chế này đã được nới lỏng thành 47 chiếc/tháng. Hồi tháng 7, FAA cho biết sẽ cho phép Boeing được tự cấp phép an toàn bay cho dòng 737 Max và 787. Đây là lần đầu tiên tập đoàn này được làm điều này kể từ năm 2019.
Mới nhất, FAA thông báo ghế ngồi của hàng trăm chiếc 737 Max cần được kiểm tra liệu đã được lắp đặt đúng cách hay chưa, CNN đưa tin hôm 29/7.
 |
| Hàng loạt máy bay Boeing 737 Max tại sân bay quốc tế hạt King, ngoại ô Seattle. Ảnh: Reuters. |
Phát triển dòng máy bay 737 không phải thách thức duy nhất của ông Ortberg. CEO của Boeing cũng phải tìm cách đưa chương trình máy bay thân rộng 777X thoát khỏi đình trệ, cũng như quyết định thời điểm tung ra mẫu máy bay thân hẹp thế hệ tiếp theo - điều sẽ ảnh hưởng đến vận mệnh của công ty trong nhiều thập kỷ tới.
“Ông Ortberg đang tung hứng hàng chục quả bóng cùng lúc. Việc làm rớt một hay hai quả rất dễ xảy ra”, Giám đốc điều hành Leeham Scott Hamilton nhận định.
Giới phân tích nhận định các máy bay thân hẹp 737 mới chỉ là “điều kiện cần” để vực dậy Boeing. Hãng này cũng cần tiếp tục phát triển các dòng máy bay thân rộng để duy trì ưu thế trước sự bám đuổi của Airbus.
Mẫu máy bay 777-9 đáng ra phải đi vào hoạt động từ 6 năm trước nhưng vẫn chưa thể cất cánh do các thách thức sản xuất và pháp lý. Phát biểu tại London hồi đầu tháng 8, ông Ortberg khẳng định công ty đang trong hành trình giao chiếc 777-9 đầu tiên trong năm tới, dù những chiếc máy bay chế tạo nhiều năm trước sẽ cần nâng cấp để đáp ứng tiêu chuẩn hiện nay.
“Mỗi quyết định mà ông ấy (tức ông Ortberg) đưa ra lúc này sẽ tác động đến tập đoàn và cả ngành công nghiệp trong 30 năm tới”, ông Ron Epstein, chuyên gia phân tích hàng không tại ngân hàng Bank of America, nói.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
