Thấy gì khi 68.000 phim ngắn phản cảm bị xóa sổ?

Tại cuộc họp Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện Trung Quốc ngày 17/9, ông Vương Tiểu Lượng, vụ trưởng Vụ Quản lý chương trình nghe nhìn trực tuyến thuộc Tổng cục Phát thanh, Truyền hình Trung Quốc, cho biết phim ngắn đang phát triển mạnh tại nước này, đặc biệt là các sản phẩm được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo ông Vương, số người dùng phim ngắn tại Trung Quốc đã vượt 800 triệu. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, có khoảng 430.000 phim ngắn được phát sóng, gấp 13 lần tổng số của cả năm trước. Trong đó, phim ngắn do AI sản xuất chiếm hơn 90%.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ đang tạo ra cơ hội mới cho ngành phim ngắn, đồng thời đặt ra những thách thức chưa từng có đối với diễn viên, ê-kíp sản xuất và mô hình kinh doanh truyền thống.

Từ việc "ngôi sao AI" có 400.000 người theo dõi

Theo SCMP, một nữ diễn viên được tạo hoàn toàn bằng AI đã thu hút gần 400.000 người theo dõi trên một nền tảng mạng xã hội lớn tại Trung Quốc chỉ sau khoảng hai tháng. Bộ phim ngắn do cô đóng vai chính đạt 250 triệu lượt xem.

Diễn viên này có tên Phương Đào Tử, được giới thiệu là một cô gái 20 tuổi. Sự nổi tiếng của Phương làm dấy lên tranh luận về khả năng AI có thể thay thế diễn viên người thật trong ngành phim ngắn.

Phương là nhân vật chính của bộ phim Cô gái bị sa thải, kể về một cô gái xuất thân từ thị trấn nhỏ, chuyển tới thành phố để theo đuổi giấc mơ trở thành người mẫu. Bộ phim xoay quanh quá trình trưởng thành của cô khi đối mặt với nhiều thử thách trong công việc và cuộc sống.

Phương được khán giả yêu thích bởi hình ảnh và tính cách gần gũi, có nhiều điểm giống người thật.

Khác với những nhân vật AI thường được xây dựng với ngoại hình hoàn hảo, Phương có lỗ chân lông, nếp nhăn và nhiều khuyết điểm trên gương mặt. Sau một ngày làm việc, lớp trang điểm của cô trôi đi. Khi leo cầu thang, mồ hôi xuất hiện trên mặt, tóc rối và quần áo có những mảng ẩm.

Nhân vật này cũng không đi theo hình mẫu nữ chính mạnh mẽ, thành công thường thấy trong nhiều bộ phim truyền hình. Phương đôi khi yếu đuối, thỏa hiệp và tìm kiếm những con đường tắt để giải quyết vấn đề. Chính hình ảnh một cô gái bình thường này tạo được sự đồng cảm từ người dùng mạng.

Kể từ khi mở tài khoản mạng xã hội vào giữa tháng 6, Phương đã thu hút gần 400.000 người theo dõi, theo SCMP. Tính tới 8/8, cô đăng 43 video, ghi lại các hoạt động thường ngày như nấu ăn, tập thể dục và tham dự sự kiện thời trang ở Paris. Các video nhận tổng cộng 28 triệu lượt thích.

Bạn trai của Phương trong phim cũng thu hút khoảng 130.000 người theo dõi. Những tương tác trực tuyến giữa hai nhân vật tiếp tục tạo sự chú ý.

Diễn viên AI Phương Đào Tử có lượt người theo dõi lớn. Ảnh: HK01.

Sức ảnh hưởng của Phương thậm chí đã lan sang đời thực. Một số phụ nữ Trung Quốc bắt chước kiểu trang điểm và kiểu tóc của nhân vật này. Đầu tháng 9, Phương xuất hiện trong một video quảng cáo kính áp tròng. Theo các báo cáo từ truyền thông Trung Quốc, mức giá quảng cáo của Phương Đào Tử thậm chí cao hơn một số người nổi tiếng có 10 triệu người theo dõi.

Câu chuyện của Phương phản ánh sự phát triển nhanh chóng của AI trong lĩnh vực phim truyền hình ngắn tập.

Theo số liệu được cung cấp bởi tờ Ctdsb, năm 2025, AI chỉ được sử dụng trong khoảng 7% dự án phim ngắn. Sang năm 2026, tỷ lệ này tăng lên 38%.

Theo CCTV News, tính đến 30/7, Trung Quốc có thêm 3.266 công ty liên quan đến phim ngắn AI, nâng tổng số doanh nghiệp trong lĩnh vực này lên 23.400. Viện nghiên cứu DataEye ước tính vào tháng 8 Trung Quốc có hơn 500.000 người làm phim ngắn AI và các nhà sáng tạo cá nhân.

Một trong những nguyên nhân phim ngắn AI phát triển nhanh là quy trình sản xuất gần như khép kín. Về lý thuyết, người sáng tạo chỉ cần đưa ra dàn ý câu chuyện. AI có thể hỗ trợ tạo kịch bản, bảng phân cảnh, sau đó tiếp tục tham gia quá trình tạo hình nhân vật, bối cảnh, video và hoàn thiện sản phẩm thông qua khâu dựng.

Theo Báo cáo dữ liệu phim truyền hình và hoạt hình AI nửa đầu năm 2026 của DataEye, phim ngắn AI trải qua giai đoạn tăng trưởng mạnh trong nửa đầu năm. Riêng nền tảng Douyin đã ra mắt 221.900 phim truyền hình và hoạt hình AI gốc mới, đạt tổng cộng 515 tỷ lượt xem. Số người dùng tăng từ 120 triệu vào năm 2025 lên 600 triệu. Quy mô thị trường phim ngắn AI tại Trung Quốc được dự báo vượt 40 tỷ NDT trong cả năm.

Mặt trái

Sự bùng nổ của phim ngắn đã tác động trực tiếp đến lực lượng diễn viên người thật. Trương Tiểu Liễu - một diễn viên nổi tiếng với những vai ông chủ quyền lực - từng đóng 200 phim ngắn đã trải qua nhiều tháng thất nghiệp rồi phải trở về quê làm việc tại một trang trại.

Công nghệ phát triển, thị trường phản ứng nhanh, các tác phẩm ăn khách cũng liên tục được cập nhật. Những người làm nghề vì thế phải liên tục chạy theo sự thay đổi.

Một nhân viên phụ trách diễn viên quần chúng tại một xưởng phim truyền hình ở Tây Nam Trung Quốc nói với Red Star News do ảnh hưởng của phim ngắn AI, xưởng hiện không còn đội ngũ sản xuất phim ngắn người thật đóng.

Một người phụ trách công ty phim truyền hình đã nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực môi giới diễn viên và đạo cụ ở phim trường Hoành Điếm cũng bày tỏ sự bi quan về tình hình hiện tại.

Phim ngắn do AI thực hiện ngày càng bùng nổ ở Trung Quốc nhưng chất lượng chưa đảm bảo. Ảnh: Iqiyi.

Bên cạnh đó, chất lượng phim ngắn cũng là yếu tố đáng bàn. Theo Báo cáo dữ liệu phim truyền hình và hoạt hình AI nửa đầu năm 2026 của DataEye, thị trường mở rộng trong nửa đầu năm, nhưng hơn 90% phim truyền hình AI có lượng người xem thấp. Tỷ lệ thành công chỉ đạt 0,47%.

Chỉ 1,3% phim truyền hình AI mới trên Douyin vượt mốc 50 triệu lượt xem để hòa vốn trong nửa đầu năm. Điều đó đồng nghĩa 98,7% sản phẩm không đạt điểm hòa vốn.

"Trong thị trường phim ngắn AI, ý tưởng kiếm tiền dễ dàng là điều không bao giờ khả thi", một chuyên gia nói với Red Star News.

Liên quan đến cuộc họp Văn phòng Thông tin Quốc vụ viện ngày 17/9, China News cho biết từ đầu năm, Cục Quản lý Phát thanh và Truyền hình Nhà nước Trung Quốc tập trung xử lý những nội dung độc hại, tục tĩu, ảnh hưởng đến trẻ em và vi phạm bản quyền.

Tổng cộng 68.000 phim ngắn bất hợp pháp đã bị xóa khỏi Internet. Các nền tảng cũng được giám sát để xử lý hơn 1.200 tài khoản vi phạm. Hơn 90% các trường hợp vi phạm liên quan đến nội dung do AI tạo ra.

Từ một công cụ hỗ trợ sản xuất, AI đang trở thành một phần ngày càng lớn của ngành phim ngắn Trung Quốc. Nhưng những trường hợp như Phương Đào Tử cũng cho thấy cuộc cạnh tranh sắp tới không đơn thuần là giữa phim AI và phim người đóng, mà còn là cuộc đua về tốc độ, chất lượng nội dung, khả năng tạo doanh thu và mức độ chấp nhận của khán giả.