Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Thói quen khiến mỡ máu tăng vọt, dân nhậu hay làm nhưng không biết

Uống bia có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa và đào thải triglyceride. Khi mỡ máu tăng cao kéo dài, nguy cơ hình thành mảng xơ vữa và đột quỵ cũng đáng lưu ý.

Uống rượu bia có thể khiến triglyceride trong máu khó được phân giải và đào thải hơn, về lâu dài làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim. Ảnh: Shutterstock.

Tưởng chỉ là vài ly rượu bia trong những lần gặp gỡ, nhưng thói quen này có thể khiến triglyceride tăng đáng kể. Bác sĩ cảnh báo mỡ máu cao kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và đột quỵ.

Theo China Times, bác sĩ Tiền Chính Hoằng, chuyên khoa gan mật và tiêu hóa tại Bệnh viện Đa khoa Trường Canh Cơ Long (Đài Loan, Trung Quốc), chia sẻ trường hợp một nữ bệnh nhân ngoài 60 tuổi đến khám gần đây. Trước đó, chỉ số triglyceride của bà luôn ở mức bình thường nhưng lần kiểm tra mới nhất đã tăng lên hơn 600 mg/dL, trong khi mức bình thường là dưới 150 mg/dL.

Bác sĩ hỏi bệnh nhân liệu gần đây bà có ăn nhiều đồ chiên rán, đồ ngọt hoặc uống rượu bia hay không. Người phụ nữ giải thích rằng trước đây bà vốn không ăn đồ chiên rán, đồ ngọt cũng như không uống rượu bia. Gần đây, một người hàng xóm thường sang nhà bà, mang theo bia và các món ăn chế biến sẵn để mời ăn uống cùng. Vì khó từ chối, bà thường nhập cuộc

Sau khi biết triglyceride đã tăng vượt 600 mg/dL, người phụ nữ lo lắng hỏi bác sĩ liệu mỡ máu cao như vậy có đồng nghĩa với việc sớm muộn bà cũng có thể bị đột quỵ hay không. Bác sĩ cho biết tình trạng này đáng lưu ý và giải thích hai cơ chế chính khiến uống rượu bia có thể làm triglyceride tăng cao.

Gan tăng sản xuất triglyceride

Khi gan chuyển hóa cồn, quá trình đốt cháy axit béo, hay beta-oxy hóa, có thể bị ức chế. Khi đó, axit béo được chuyển hướng sang quá trình tổng hợp triglyceride nhiều hơn và được giải phóng vào máu dưới dạng các thành phần của lipoprotein.

Quá trình đào thải mỡ trong máu chậm lại

Sau khi uống rượu bia, hoạt tính của lipoprotein lipase (LPL) có thể bị ức chế trong thời gian ngắn. Đây là enzyme tham gia phân giải triglyceride trong các lipoprotein. Khi hoạt động của enzyme này giảm, triglyceride trong máu khó được phân giải và loại bỏ hơn.

Nếu đồng thời ăn các món nhiều chất béo, triglyceride có thể tăng cao hơn và duy trì ở mức cao trong thời gian lâu hơn.

Theo bác sĩ Tiền Chính Hoằng, có thể hiểu đơn giản rằng sau khi uống rượu, gan phải tập trung chuyển hóa cồn, từ đó làm thay đổi quá trình sử dụng chất béo. Lượng chất béo dư thừa được chuyển thành triglyceride và đưa vào máu.

Nếu tình trạng triglyceride cao kéo dài, các mảng xơ vữa dần hình thành và tích tụ trong thành mạch, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Với trường hợp trên, bác sĩ đã yêu cầu bệnh nhân ngừng uống rượu bia và sử dụng thuốc điều trị.

Súng, vi trùng và thép

Trong lịch sử loài người, đậu mùa, cúm, lao, sốt rét, dịch hạch, sởi và dịch tả đều là những bệnh truyền nhiễm tiến hóa từ căn bệnh ở loài vật. Đến nay, ta lần ngược về lịch sử để xem sản xuất lương thực đã nảy sinh như thế nào ở một ít trung tâm và từ đó đã bành trướng nhanh chậm khác nhau đến thế nào sang các khu vực khác. Những khác biệt địa lý đó chính là lời đáp hệ trọng và tối hậu cho câu hỏi của Yali về việc tại sao dân tộc này lại khác dân tộc khác đến vậy về sức mạnh và sự dồi dào sung túc.

Cuốn sách Súng, vi trùng và thép là lược sử về các xã hội của loài người trong khoảng 13.000 năm trở lại đây. Tác giả tập trung tìm lời giải cho câu hỏi: “Tại sao lịch sử đã diễn ra trên mỗi châu lục một khác?”.

Một thói quen sau ăn khiến mỡ máu tăng vọt

Không chỉ ăn nhiều đồ ngọt, rượu bia, thói quen nằm im sau ăn cũng khiến quá trình chuyển hóa chất béo kém hiệu quả, ảnh hưởng đến mỡ máu.

Mai Phương

Bạn có thể quan tâm