Tuyến đường tách dòng xe container khỏi đô thị tại TP.HCM

Cảng Cát Lái là cảng container lớn nhất cả nước, chiếm khoảng 50% thị phần thông qua hệ thống cảng biển Việt Nam.

Hướng tuyến đường Liên cảng Cát Lái - Phú Hữu. Đồ họa: Quỳnh Danh.

Hiện nay, toàn bộ xe container từ cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu đều đi qua các tuyến đô thị như Võ Chí Công, Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống, Nguyễn Duy Trinh, kết nối với xa lộ Hà Nội, quốc lộ 1 hoặc cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Trong ảnh là dòng xe container di chuyển dày đặc trên đường Nguyễn Thị Định để vào cảng Cát Lái, TP.HCM.

Xe container, xe tải nặng và xe cá nhân dùng chung hạ tầng khiến nhiều tuyến thường xuyên ùn tắc, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn.

Mỗi ngày, đường Nguyễn Thị Định có khoảng 20.000 - 22.000 lượt xe container ra vào, cao điểm đến 26.000 lượt.

Đường Võ Chí Công cũng ghi nhận lưu lượng lớn, khoảng 35.000 - 40.000 lượt xe.

Khu Đông TP.HCM không chỉ phục vụ xe ra vào cảng mà còn là cửa ngõ trung chuyển liên vùng. Nhiều xe container từ miền Tây đi Đồng Nai, miền Trung, miền Bắc và ngược lại phải qua khu vực này, làm áp lực giao thông gia tăng. Trong ảnh, tuyến đường Nguyễn Duy Trinh nhỏ hẹp đang phải gồng gánh hàng chục nghìn lượt xe container ra vào cảng Phú Hữu.

Không gian lưu thông chật hẹp khiến người đi xe máy phải di chuyển sát sườn xe container khi qua tuyến đường này.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, TP.HCM đang triển khai đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, kết nối trực tiếp cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và Vành đai 3 TP.HCM.

Tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu dài gần 6 km, mặt cắt ngang 60 m với quy mô 12 làn xe (tùy theo đoạn). Điểm đầu của dự án kết nối đường Nguyễn Thị Định.

Điểm cuối dự án sẽ nối trực tiếp cảng Cát Lái với Vành đai 3 và cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây. Dự án có mức đầu tư khoảng 8.782 tỷ đồng. Khu vực (trong ảnh) dự kiến kết nối với Vành Đai 3 TP.HCM.

Đây là dự án đầu tiên xây dựng tuyến đường chuyên biệt cho vận tải hàng hóa ra vào cảng, được tổ chức tách biệt với khu dân cư, kết nối trực tiếp mạng lưới liên vùng. Tuyến đường nội khu dọc cảng Cát Lái chỉ kéo dài vài trăm mét và chưa kết nối được với cảng Phú Hữu, gây khó khăn cho việc vận chuyển hàng hóa.

Mô hình hành lang vận tải này đã được nhiều cảng lớn như Rotterdam (Hà Lan), Singapore, Thượng Hải (Trung Quốc) áp dụng nhằm tách xe container khỏi khu dân cư, giảm ùn tắc và nâng cao hiệu quả khai thác cảng.

Hiện, dự án được tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến khởi công quý IV/2026 và hoàn thành năm 2029.

Khi đưa vào khai thác, hàng chục nghìn xe container sẽ chuyển sang hành lang vận tải riêng, không còn đi qua các tuyến đô thị đông dân cư.

Nhờ đó, giao thông khu Đông TP.HCM được cải thiện, quãng đường và thời gian di chuyển rút ngắn đáng kể. Xe từ cảng đến nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây kết nối cao tốc và Vành đai 3 dự kiến còn 10-15 phút, thay vì 45-60 phút như hiện nay.

Tuyến đường cũng giúp chấm dứt tình trạng cảng chỉ có một hướng ra vào, thay vì phụ thuộc những tuyến đường nhỏ hẹp như Nguyễn Thị Định, Nguyễn Duy Trinh và Nguyễn Thị Tư hiện nay.

Khi xe container có hành lang riêng, cảng biển sẽ nâng cao năng lực khai thác, giảm thời gian vận chuyển và chi phí logistics. Các trục đường chính khu Đông sẽ giảm áp lực xe tải nặng, xe container, mở ra dư địa phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ dọc tuyến.

Dự án góp phần giảm ùn tắc, hạn chế xung đột giữa xe container và phương tiện lưu thông trong khu dân cư, bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, tạo điều kiện phát triển bền vững hệ thống cảng, logistics của TP.HCM.