Chỉ trong tháng 8, thị trường thể thao liên tiếp chứng kiến những thương vụ trị giá hàng tỷ USD. Cựu CEO Disney Bob Iger và tỷ phú đầu tư Josh Kushner đã đạt thỏa thuận mua cổ phần kiểm soát Los Angeles Lakers, đưa giá trị đội bóng rổ Mỹ lên mức kỷ lục 12,5 tỷ USD.
Cũng trong tháng, một nhóm nhà đầu tư có nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos tham gia đã chi tiền để nắm gần 40% cổ phần Liverpool (Anh), theo Reuters.
Làn sóng giao dịch lớn tiếp tục nối dài. Giữa tháng trước, San Diego Padres được bán với giá 3,9 tỷ USD cho một tỷ phú trong lĩnh vực đầu tư, vượt xa mức 2,4 tỷ USD mà Steve Cohen từng bỏ ra để thâu tóm New York Mets năm 2020.
Trong khi đó, New York Yankees, đội bóng chày có giá trị cao nhất tại Mỹ, cũng vừa đạt thỏa thuận để Apollo Global Management đầu tư 2,6 tỷ USD đổi lấy một phần cổ phần.
Hàng loạt thương vụ đang đưa giá trị các đội thể thao lên những mức mới. Số đội bóng hàng đầu có hạn, trong khi ngày càng nhiều tỷ phú và quỹ đầu tư muốn tham gia thị trường.
Nhưng sự khan hiếm không phải lý do duy nhất. Bản quyền truyền thông ngày càng đắt giá, cá cược thể thao mở thêm nguồn thu, còn sự phát triển của AI khiến giới đầu tư chú ý hơn tới những tài sản gắn với trải nghiệm trực tiếp và khó bị công nghệ thay thế.
 |
| CLB bóng rổ Los Angeles Lakers được bán cho tỷ phú đầu tư Josh Kushner và cựu CEO Disney Bob Iger với giá kỷ lục 12,5 tỷ USD. Ảnh: Reuters. |
Tài sản khó bị AI thay thế
Sal Galatioto, một trong những nhà môi giới hàng đầu trong lĩnh vực mua bán đội thể thao, cho rằng 100 năm nữa, New York Yankees có thể vẫn tồn tại như một thương hiệu lớn, trong khi một tập đoàn công nghệ lâu đời như IBM có thể đã không còn giữ được vị thế như hiện nay.
Trong 30 năm làm việc với các thương vụ thể thao, Galatioto cho biết ông chưa bao giờ bận rộn như hiện nay.
“Người ta chưa bao giờ mua đội thể thao chỉ để thu lợi nhuận bằng tiền mặt. Họ mua vì kỳ vọng giá trị tăng lên trong dài hạn, vì danh tiếng, cái tôi và sự khan hiếm. Nó giống như mua một tác phẩm nghệ thuật có giá trị”, ông nói với CNN.
Sức hấp dẫn ấy đã tồn tại trong nhiều thập kỷ. Các đội bóng lớn có lượng người hâm mộ ổn định, thương hiệu được xây dựng qua nhiều thế hệ nhưng số lượng lại rất hạn chế. Với giới siêu giàu, sở hữu một đội bóng vì thế vừa là khoản đầu tư dài hạn, vừa mang giá trị về danh tiếng.
“Giờ đây, đội thể thao còn được xem như một hàng rào trước nguy cơ công nghệ làm gián đoạn các ngành kinh doanh khác”, ông Galatioto cho biết thêm.
Sự phát triển nhanh của AI đang bổ sung thêm một lý do cho lựa chọn này. Công nghệ có thể tự động hóa nhiều công việc và thay đổi mô hình kinh doanh nhưng trải nghiệm cốt lõi của thể thao khó được thay thế theo cách tương tự. Các trận đấu vẫn cần vận động viên, người hâm mộ vẫn muốn theo dõi trực tiếp và những giải đấu lớn tiếp tục thu hút cộng đồng đông đảo.
Victor Matheson, chuyên gia kinh tế thể thao, cho rằng các công ty điện lực cũng có thể là một loại tài sản ít chịu tác động từ AI, thậm chí còn hưởng lợi khi nhu cầu điện cho trung tâm dữ liệu tăng lên.
Tuy nhiên, thể thao có một lợi thế khác - sức hấp dẫn đối với giới đầu tư. Không nhiều người mơ ước trở thành lãnh đạo một công ty điện lực, nhưng sở hữu một đội bóng nổi tiếng lại là câu chuyện hoàn toàn khác.
Bản quyền truyền hình, cá cược đẩy giá đội bóng lên cao
Đằng sau mức định giá tăng mạnh còn là một nguồn doanh thu ngày càng lớn từ bản quyền truyền thông.
Các trận đấu thể thao trực tiếp có giá trị đặc biệt với các đài truyền hình và nền tảng phát trực tuyến bởi khả năng tập trung lượng lớn khán giả vào cùng một thời điểm. Đây cũng là loại nội dung người xem thường chấp nhận theo dõi quảng cáo thay vì xem lại sau hoặc bỏ qua.
Amazon, Apple và Netflix ngày càng tham gia sâu hơn vào cuộc đua bản quyền thể thao. Càng nhiều bên muốn sở hữu quyền phát sóng, giá bản quyền càng có cơ sở tăng, mang thêm nguồn thu cho các giải đấu và đội bóng.
 |
| CEO Disney Bob Iger cũng tham gia vào đường đua sở hữu đội thể thao. Ảnh: Reuters. |
Một lợi thế khác là cá cược thể thao. Sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ năm 2018 mở đường cho các bang hợp pháp hóa cá cược thể thao, hoạt động này nhanh chóng trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái thể thao.
Người đặt cược thường có thêm lý do để theo dõi trận đấu, kể cả với những đội họ vốn không hâm mộ. Điều đó có thể giúp duy trì lượng khán giả trên truyền hình và tại sân vận động đồng thời tạo thêm cơ hội tài trợ cho các giải đấu.
Matheson ước tính các giải đấu và đội thể thao có thể nhận tới khoảng 1 tỷ USD mỗi năm từ dòng tiền liên quan đến cá cược, thông qua các khoản tài trợ và những nguồn thu khác.
Các nguồn doanh thu này bổ trợ lẫn nhau. Một đội bóng có lượng người hâm mộ lớn hấp dẫn các đài truyền hình và nhà tài trợ. Giá trị bản quyền tăng giúp doanh thu cải thiện, trong khi lượng khán giả lớn tiếp tục củng cố sức mạnh thương hiệu.
Cuối cùng, những dòng tiền đó được phản ánh vào mức định giá ngày càng cao của các đội bóng.
Tài sản càng hiếm, cuộc đua càng gay gắt
Một trong những yếu tố khiến thị trường đội thể thao khác biệt là nguồn cung gần như cố định.
Không giống doanh nghiệp thông thường, nơi nhà đầu tư có thể mua cổ phiếu của hàng nghìn công ty, số lượng đội bóng hàng đầu ở các giải đấu lớn là hữu hạn. Nhiều đội chỉ được đưa ra thị trường khi chủ sở hữu qua đời hoặc quyết định bán toàn bộ tài sản.
Trong những năm gần đây, việc bán một phần cổ phần cũng trở nên phổ biến hơn. Điều này giúp chủ sở hữu huy động vốn mà không cần từ bỏ quyền kiểm soát, đồng thời mở rộng cơ hội cho các nhà đầu tư mới tham gia thị trường.
Thị trường cũng trở nên toàn cầu hơn. Các nhà đầu tư Mỹ tìm đến những câu lạc bộ bóng đá châu Âu, trong khi các đội thể thao Bắc Mỹ ngày càng thu hút vốn từ nước ngoài.
Nguồn cung hạn chế gặp lượng vốn ngày càng lớn khiến giá trị các đội thể thao liên tục được thiết lập ở những mức mới. Với nhiều tỷ phú, mức giá hiện tại vẫn có thể hấp dẫn nếu họ tin rằng tài sản sẽ tiếp tục tăng giá trong nhiều năm tới.
AI có thể làm thay đổi cách doanh nghiệp vận hành và tạo ra giá trị nhưng khó tạo thêm một Lakers, Yankees hay Liverpool thứ hai. Chính sự khan hiếm ấy, cộng với lượng người hâm mộ, nguồn thu từ truyền thông và trải nghiệm trực tiếp, đang khiến các đội thể thao trở thành tài sản ngày càng được săn đón.
Xã hội thượng lưu nước Mỹ và nỗi ám ảnh sự giàu có
Lề thói thị thành của nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch nổi tiếng người Mỹ Edith Wharton (1862-1937) xuất bản lần đầu vào năm 1913 là một tiểu thuyết về tập tục xã hội (novel of manners), thể loại trào phúng, phản ánh xã hội thượng lưu nước Mỹ và nỗi ám ảnh của họ với sự giàu có và địa vị xã hội.
Dù ra đời cách đây hơn một thế kỷ, tác phẩm vẫn giữ nguyên sức hấp dẫn và khiến người đọc không khỏi giật mình trước tham vọng và thủ đoạn của con người khi đối diện với ảo mộng phù hoa.
