Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Việt Nam - Australia nghiên cứu công nghệ RNA cho vaccine ung thư, cúm

Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA hợp tác phát triển nền tảng công nghệ lõi y sinh RNA, mở đầu bằng nghiên cứu vaccine ung thư, cúm, hướng tới làm chủ chuỗi công nghệ ở Việt Nam.

Đây là lần đầu tiên một viện nghiên cứu Việt Nam đạt được thỏa thuận này với Viện Nghiên cứu RNA, Đại học New South Wales (RNA UNSW) tại Australia, chuyên nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ RNA, với gần 10 giải Nobel ở nhiều lĩnh vực.

Hợp tác này dựa trên nguyên tắc cùng đầu tư, nghiên cứu, công bố các thành quả nghiên cứu; chủ động phát triển thuốc và vaccine từ thiết kế, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm đến sản xuất; thay vì chỉ tiếp nhận chuyển giao khi công nghệ đã hoàn thiện như hiện nay.

Giá trị của hợp tác không dừng lại ở chuyển giao công nghệ, mà còn là việc cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp đặc điểm bệnh tật của người Việt Nam cũng như khu vực Đông Nam Á. Những hướng nghiên cứu này có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của đôi bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Lễ ký kết diễn ra vào ngày 9/8, dưới sự chứng kiến của Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney; đặc biệt đúng thời điểm quan trọng của hợp tác giữa hai quốc gia, ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (từ 9/8 đến 12/8).

Bệnh viện Tâm Anh ảnh 1

Lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác diễn ra tại Đại học New South Wales (UNSW) với sự chứng kiến của Tổng lãnh sự Việt Nam. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh.

Hiện Viện RNA UNSW đang hướng đến nghiên cứu, phát triển vaccine mRNA phòng cúm và vaccine ung thư cá thể hóa cho ung thư phổi, đại trực tràng; đồng thời từng bước làm chủ chuỗi công nghệ RNA - nền tảng của nhiều vaccine, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới. Đây cũng là những nền tảng khoa học Viện Nghiên cứu Tâm Anh, Việt Nam quan tâm và có những hoạt động hợp tác quốc tế chuyên sâu trong nhiều năm nay, cụ thể về vaccine ung thư và vaccine phòng các bệnh truyền nhiễm.

Thỏa thuận cũng đặt nền móng cho quan hệ hợp tác dài hạn giữa đôi bên trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ RNA, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng và chuẩn bị năng lực sản xuất các sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA.

Bệnh viện Tâm Anh ảnh 2

Các chuyên gia Viện RNA UNSW giới thiệu phòng thí nghiệm và trung tâm tiền lâm sàng của Đại học New South Wales (UNSW). Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh.

Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chính phủ Việt Nam đã thể hiện rõ định hướng phát triển công nghệ RNA thông qua Quyết định 1657/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Kinh nghiệm triển khai các thử nghiệm lâm sàng vaccine mRNA cũng như được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận đạt Cấp độ Trưởng thành 3 (Maturity Level 3) về hệ thống quản lý vaccine là những yếu tố giúp Việt Nam trở thành đối tác hấp dẫn đối với các nhà nghiên cứu Australia.

Điểm hấp dẫn của Tâm Anh không chỉ nằm ở cơ sở vật chất, mà còn trong năng lực đã được chứng minh qua các hợp tác nghiên cứu quốc tế. Tâm Anh đã thiết lập quan hệ hợp tác với Đại học Stanford (Mỹ), ký kết hợp tác với Đại học Oxford (Anh) và tham gia các thử nghiệm lâm sàng tiên tiến, trong đó có VISTA-1 về một liệu pháp miễn dịch đường uống RBS2418 dành cho bệnh nhân ung thư đại trực tràng giai đoạn cuối - nghiên cứu mà Tâm Anh là đơn vị duy nhất ngoài Mỹ được tham gia.

RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Nếu DNA được ví như “bản thiết kế”, thì RNA là “người đưa bản thiết kế vào sản xuất”, hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vaccine, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.

Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất 2 hướng chương trình trọng điểm gồm phát triển vaccine mRNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vaccine ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng.

Ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng lãnh sự Việt Nam tại Sydney, cho biết sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong nhiều lĩnh vực chiến lược.

“Việc tăng cường năng lực nghiên cứu và công nghệ trong nước ở những lĩnh vực mới nổi như RNA không chỉ có ý nghĩa với phát triển khoa học, mà còn giúp Việt Nam nâng cao khả năng sẵn sàng cũng như năng lực ứng phó trước những thách thức y tế công cộng trong tương lai”, ông cho biết.

Nếu trước đây, Việt Nam chủ yếu tiếp cận các vaccine và thuốc sinh học khi công nghệ đã hoàn thiện, thì hợp tác giữa Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh với Viện RNA UNSW mở ra chân trời mới. Giờ đây, những nhà khoa học trong nước có thể cùng nghiên cứu công nghệ lõi từ giai đoạn đầu, phát triển các vaccine và thuốc mới an toàn hơn, từng bước làm chủ công nghệ RNA, củng cố an ninh y tế quốc gia, đóng góp vào chuỗi đổi mới sáng tạo y sinh toàn cầu.

Minh Hương - Đắc Kim

Bạn có thể quan tâm