23 tuổi phát hiện ung thư đại trực tràng từ một dấu hiệu lặp lại

Nữ vận động viên được phát hiện có polyp trong đại tràng qua nội soi. Ảnh: China Times.

Theo China Times, bác sĩ Lâm Cảnh Ức, chuyên khoa Phẫu thuật Đại trực tràng tại Phòng khám Khang Trừng, Đài Trung (Đài Loan, Trung Quốc), cho biết nữ vận động viên 23 tuổi, có lối sống lành mạnh và không có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, bất ngờ phát hiện bệnh sau thời gian dài đau âm ỉ, khó chịu vùng bụng dưới bên trái.

Bệnh nhân đi khám vì các triệu chứng kéo dài và được phát hiện có polyp đại tràng qua nội soi. Sau khi cắt bỏ, mẫu mô được xét nghiệm và xác định là ung thư đại tràng tại chỗ. Nhờ phát hiện sớm, bệnh nhân có tiên lượng thuận lợi, song vẫn cần tái khám định kỳ.

Đau bụng âm ỉ, thay đổi thói quen đi ngoài

Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), ung thư đại trực tràng thường không có triệu chứng ở giai đoạn đầu. Khi bệnh biểu hiện, người mắc có thể thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, đau bụng kéo dài, cảm giác đi ngoài chưa hết, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Những dấu hiệu cảnh báo ung thư đại trực tràng có thể gồm thay đổi thói quen đại tiện, đi ngoài ra máu, đau bụng kéo dài, cảm giác đi ngoài chưa hết, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Ảnh: Magnific.

Một số dấu hiệu đáng chú ý gồm:

• Thay đổi thói quen đại tiện: Tiêu chảy, táo bón hoặc tình trạng phân thay đổi kéo dài, khác với thói quen thông thường.
• Đau bụng, chướng bụng: Cảm giác đau âm ỉ, đầy hơi hoặc khó chịu vùng bụng không rõ nguyên nhân, tái diễn hoặc kéo dài.
• Máu trong phân: Phân có máu đỏ tươi hoặc sẫm màu. Một số trường hợp chảy máu không dễ nhận thấy bằng mắt thường.
• Thay đổi hình dạng phân: Phân có thể nhỏ hơn bình thường hoặc thay đổi hình dạng kéo dài, dù dấu hiệu này riêng lẻ không đủ để xác định ung thư.
• Mệt mỏi, sụt cân bất thường: Mất máu kéo dài có thể dẫn đến thiếu máu, gây mệt mỏi, suy nhược; người bệnh cũng có thể giảm cân mà không chủ động ăn kiêng.

Tuy nhiên, những triệu chứng trên cũng có thể gặp ở người mắc bệnh trĩ, nhiễm trùng đường tiêu hóa hoặc hội chứng ruột kích thích. Vì vậy, người bệnh không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan, đặc biệt khi các biểu hiện kéo dài hoặc tái diễn.

Bác sĩ Lâm cũng kể về trường hợp một nhân viên văn phòng 59 tuổi đi khám vì cảm giác vướng và chướng nhẹ ở hậu môn, dù không đau nhiều hay đi ngoài ra máu. Qua nội soi, bác sĩ phát hiện một polyp lớn, hơi lõm ở trực tràng. Kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là ung thư đại trực tràng giai đoạn I.

Hai trường hợp với những biểu hiện khác nhau cho thấy bệnh có thể tiến triển âm thầm, dễ bị bỏ qua nếu người bệnh chỉ chú ý đến các dấu hiệu điển hình. Đáng lưu ý, một số tổn thương tiền ung thư có thể được phát hiện và xử lý trước khi tiến triển thành bệnh ác tính.

Trong đó, polyp đại trực tràng là những khối mô phát triển trên niêm mạc ruột, có thể tiến triển thành ung thư theo thời gian. Do đó, phát hiện và loại bỏ polyp tiền ung thư có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Theo NCI, tuổi tác là một yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư đại trực tràng, song người trẻ vẫn có thể mắc bệnh. Các yếu tố nguy cơ khác gồm tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc bệnh, polyp đại trực tràng, hội chứng di truyền, bệnh viêm ruột mạn tính, hút thuốc, uống rượu và một số yếu tố liên quan đến chế độ ăn uống, vận động.

Chủ động tầm soát, không đợi có triệu chứng

Theo bác sĩ Lâm Cảnh Ức, người dân không nên xem nhẹ những cảm giác khó chịu kéo dài hoặc tái diễn. Cảm giác vướng ở hậu môn không phải lúc nào cũng do trĩ, trong khi đau bụng âm ỉ cũng không nên mặc định là rối loạn tiêu hóa.

Người trưởng thành có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Ảnh: Magnific.

Khi xuất hiện triệu chứng bất thường, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân. Nếu đau bụng dữ dội, nôn ói kéo dài, bụng chướng nhiều hoặc không thể đại tiện, trung tiện, cần được cấp cứu vì đây có thể là dấu hiệu tắc ruột hoặc tình trạng nguy hiểm khác.

Nội soi đại trực tràng là phương pháp quan trọng giúp phát hiện tổn thương ở đại tràng và trực tràng. Qua ống nội soi có gắn camera, bác sĩ có thể quan sát niêm mạc, lấy mẫu mô sinh thiết hoặc cắt bỏ polyp. Kết quả giải phẫu bệnh giúp xác định bản chất tổn thương, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Bên cạnh việc thăm khám khi có triệu chứng, chủ động tầm soát cũng giúp phát hiện bệnh trước khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng. Người trưởng thành có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát ung thư đại trực tràng từ 45 tuổi. Người từ 45 đến 75 tuổi được khuyến nghị tầm soát định kỳ. Với nhóm 76-85 tuổi, quyết định tiếp tục tầm soát cần dựa trên tình trạng sức khỏe, tiền sử tầm soát và nguyện vọng cá nhân.

Đáng lưu ý, người có tiền sử gia đình mắc bệnh, từng có polyp nguy cơ cao hoặc mắc bệnh viêm ruột mạn tính có thể cần tầm soát sớm hơn, tùy mức độ nguy cơ và chỉ định của bác sĩ.

Ngoài ra, duy trì cân nặng hợp lý, vận động thường xuyên, ăn nhiều rau củ và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, tránh hút thuốc và hạn chế rượu bia có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh.