|
|
Mark Zuckerberg, Sam Altman và Elon Musk đều là nhân vật chính trong các bộ phim dự kiến ra mắt những tháng tới. Ảnh: The Red Dress. |
Tháng 1/2027 đánh dấu 100 năm kể từ khi đạo diễn người Áo Fritz Lang giới thiệu bộ phim khoa học viễn tưởng bất hủ Metropolis. Bộ phim lấy bối cảnh năm 2026, mô tả một thế giới với những robot sáng bóng và con người có thể bị thay thế bất cứ lúc nào. Tất cả đều là thiết kế của nhà công nghiệp tàn nhẫn tên Joh Fredersen. Không khó để hình dung phản ứng của khán giả trong các rạp chiếu phim thời điểm đó.
Giờ đây, khi thế giới thực sự bước vào năm 2026, 3 bộ phim mới về những người được xem là “các Joh Fredersen” thời hiện đại có thể sẽ gây nhiều tranh luận: Mark Zuckerberg, Elon Musk và Sam Altman, theo Financial Times.
Ngày 9/10, The Social Reckoning sẽ ra rạp ở Mỹ. Đây là tác phẩm tiếp nối lấy cảm hứng từ The Social Network ra mắt năm 2010, đào sâu chân dung Zuckerberg.
Nếu mọi việc diễn ra đúng kế hoạch, khán giả cũng sẽ được xem một bộ phim tài liệu dài 4 giờ, được cho là có góc nhìn khá gay gắt về Elon Musk.
Cuối cùng là Artificial, kể về việc Altman bị sa thải rồi được tái bổ nhiệm tại OpenAI vào năm 2023.
 |
| Jeremy Strong vào vai Mark Zuckerberg trong phim The Social Reckoning. Ảnh: Leah Gallo. |
Tỷ phú công nghệ Musk đã phản ứng dữ dội trên X, gọi bộ phim mang tên mình chỉ là “tác phẩm công kích hụt”.
Altman không lên tiếng, dù em trai ông, Jack, đưa ra lời khen có phần mỉa mai cho nam diễn viên Andrew Garfield vì thể hiện đúng dáng đi của anh trai mình.
Trong khi đó, Zuckerberg vẫn chưa công khai đề cập đến The Social Reckoning. Sau The Social Network, đồng sáng lập Facebook từng thừa nhận rằng bộ phim khiến ông cảm thấy “bị tổn thương”.
Nhân vật phản diện mới
Từ Facebook, Tesla đến OpenAI, các câu chuyện lần này không còn tập trung vào hình ảnh doanh nhân thiên tài tạo ra công nghệ mới, mà chuyển sang câu hỏi về quyền lực, trách nhiệm và ảnh hưởng của công nghệ với xã hội.
Kịch bản The Social Reckoning một lần nữa do Aaron Sorkin chấp bút - nhà biên kịch nổi tiếng với câu thoại sắc như dao giữa những màn đấu đá đầy kịch tính.
Với khán giả, câu chuyện này mang đến một nhân vật phản diện vừa nguy hiểm vừa cuốn hút, đúng với những mối lo ngại mà chúng ta đang phải đối mặt. Cả ba bộ phim đều xuất hiện đúng vào thời điểm nóng: khi AI đang trở thành một trong những vấn đề được quan tâm nhất hiện nay.
Ngay đầu Metropolis, một vụ tai nạn tại “xưởng máy móc” khiến hàng loạt công nhân thiệt mạng. Gần một thế kỷ sau, AI được cảnh báo có thể trở thành mối đe dọa đối với toàn bộ nhân loại.
 |
| “Xưởng máy móc” dưới lòng đất trong tác phẩm kinh điển Metropolis (1927) của Fritz Lang. Ảnh: Alamy. |
Mối quan hệ phức tạp
Trong khi Hollywood đưa các tỷ phú công nghệ lên màn ảnh với hình tượng gây tranh cãi, ngành điện ảnh lại đang khai thác chính những công nghệ do các "gã khổng lồ" phát triển.
Theo Financial Times, 3 bộ phim là diễn biến mới nhất trong mối quan hệ vốn không mấy êm đẹp giữa Hollywood và Silicon Valley.
Khi Zuckerberg thừa nhận The Social Network khiến ông cảm thấy bị tổn thương, ông ám chỉ rằng các nhà làm phim chưa thực sự hiểu động lực của những người đứng đầu các công ty công nghệ.
Gần đây, Musk cũng lên tiếng chỉ trích đạo diễn Alex Gibney, sau khi bộ phim tài liệu về ông được chiếu tại Liên hoan phim Venice, Guardian đưa tin.
Theo Musk, đó là một “chiến dịch tâm lý” được lên kế hoạch nhằm tác động đến suy nghĩ của công chúng.
“Gibney chẳng có tí liêm chính nào cả. Hoàn toàn không có”, vị tỷ phú này nói. “May mắn thay, phim của ông ta chán ngắt….”.
Theo đài NPR, luật sư của Musk cũng đã đe dọa sẽ kiện Gibney vì tội phỉ báng.
 |
| Andrew Garfield trong vai Sam Altman và Yura Borisov trong vai Ilya Sutskever, đồng sáng lập OpenAI, trong Artificial. |
Tuy nhiên, trên thực tế, Hollywood và ngành công nghệ có mối liên hệ chặt chẽ hơn nhiều so với vẻ ngoài.
Kể từ khi các cuộc đình công ở Hollywood kết thúc vào năm 2023, ngành điện ảnh đã âm thầm đón nhận AI ở nhiều công đoạn, từ tiền kỳ, sản xuất đến hậu kỳ.
Dù có vẻ như Hollywood đang đối đầu với AI, ngày càng khó tìm được bộ phim nào được thực hiện hoàn toàn không sử dụng công nghệ này.
Không chỉ công nghệ được sử dụng trong quá trình làm phim, mà các công ty đứng sau những bộ phim này cũng ngày càng gắn bó với AI. Nhiều hãng phim lớn hiện vừa kinh doanh điện ảnh, vừa đầu tư mạnh vào công nghệ này.
Jeff Bezos là một ví dụ đáng chú ý. Dù chưa có bộ phim lớn nào kể riêng về ông, hành trình của Bezos, từ người sáng lập một công ty bán sách trực tuyến đến lãnh đạo tập đoàn công nghệ khổng lồ, có đủ chất liệu để trở thành câu chuyện điện ảnh.
Quan trọng hơn, câu chuyện của Bezos cho thấy mối quan hệ ngày càng đan xen giữa gã khổng lồ công nghệ và Hollywood.
Amazon của Bezos vừa mở rộng mạnh mẽ trong lĩnh vực AI, vừa ngày càng có vai trò lớn trong ngành điện ảnh sau khi mua lại hãng phim lâu đời MGM. Công ty đã có một trong những bộ phim ăn khách nhất năm với tác phẩm khoa học viễn tưởng Project Hail Mary.
Amazon cũng đang phát triển các sản phẩm AI dành cho chính ngành điện ảnh, bên cạnh cơ sở hạ tầng điện toán đám mây được nhiều hãng phim khác sử dụng.
Sự giao thoa giữa Hollywood và AI thậm chí còn thể hiện ngay trong Artificial, bộ phim kể về Sam Altman.
Amazon MGM Studios, đơn vị từng hậu thuẫn bộ phim, sau đó rút khỏi dự án. Động thái này diễn ra vài tháng sau khi Amazon công bố khoản đầu tư 50 tỷ USD vào OpenAI, làm dấy lên câu hỏi về xung đột lợi ích.
Các nguồn tin giấu tên cho rằng nguyên nhân đơn giản là bộ phim bị đánh giá chưa đủ chất lượng. Lý do tương tự cũng được đưa ra để giải thích việc các hãng phim khác sau đó từ chối phát hành tác phẩm.
Hầu như mọi hãng phim lớn hiện đều đang tìm cách đưa AI vào hoạt động của mình. Danh sách này bao gồm Universal và Sony Pictures, lần lượt gắn với các dự án như Musk và The Social Reckoning.
Gần đây, Disney đã đăng tuyển các vị trí nhằm đưa AI vào quy trình sáng tạo.
Netflix thậm chí đã tiến khá xa trong việc này, sử dụng công nghệ trong khoảng 300 tác phẩm chỉ riêng trong nửa đầu năm 2026.
Kane Parsons, đạo diễn trẻ tài năng của bộ phim kinh dị Backrooms ra mắt tháng 5, từng nói AI “đi ngược lại mục đích của việc làm phim”.
Thế nhưng A24, hãng phim tài trợ cho Backrooms, hiện lại có quan hệ hợp tác về AI với Google.
Và tất nhiên, còn có Paramount. Trong thời gian tới, hãng phim này được cho là sẽ hoàn tất thương vụ thâu tóm Warner Bros, qua đó tạo ra một gã khổng lồ mới của Hollywood.
Thương vụ này cũng sẽ trao quyền lực khổng lồ trên nhiều ngành cho Larry Ellison, người sở hữu cổ phần chi phối tại Paramount Skydance.
Tập đoàn Oracle của ông đang đóng vai trò quan trọng trong làn sóng đầu tư vào AI, đặc biệt thông qua việc xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ công nghệ này.
Một khi thương vụ hoàn tất, mỗi tấm vé xem một bộ phim của “WarnerMount” sẽ càng cho thấy mối quan hệ ngày càng đan xen giữa quyền lực Hollywood và các tập đoàn công nghệ đang dẫn đầu cuộc đua AI.
Hollywood có thể đưa những ông trùm công nghệ lên màn ảnh như những nhân vật phản diện của thời đại. Nhưng đồng thời, ngành điện ảnh cũng cần chính công nghệ đó để giảm chi phí, tạo hiệu ứng hình ảnh và mở ra những cách làm phim mới.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
