Choáng ngợp ‘xưởng sáng tạo’ mới của sinh viên Bách khoa Hà Nội

Những ngày này, Phạm Lương Hoài Nam, sinh viên năm thứ hai ngành Vi điện tử và Công nghệ nano, thường lên tầng 7 Tòa nhà Thư viện Tạ Quang Bửu để tham quan, trải nghiệm thử và tự học. Nơi đây vừa được đưa vào sử dụng làm Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành của Đại học Bách khoa Hà Nội, ra mắt hồi tháng 6 và chính thức vận hành từ giữa tháng 10/2026.

Trải rộng trên ba tầng 6, 7 và 8 của Tòa nhà Thư viện Tạ Quang Bửu, không gian gồm Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành, các viện nghiên cứu và khu vực dành cho hoạt động hợp tác với các tập đoàn, doanh nghiệp. Mục tiêu là tạo môi trường mở để sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp cùng làm việc, phát triển ý tưởng, thử nghiệm công nghệ và triển khai các dự án thực tế.

Nhìn từ trên cao, không gian được thiết kế mở theo các vòng tròn đồng tâm. Các sảnh rộng bố trí nhiều bàn học. Trung tâm tầng 6 được chia thành hai khu vực, gồm khu trưng bày sản phẩm và khu vực tư duy sáng tạo, được trang bị các màn hình tương tác.

Trong khi đó, tầng 7 được bố trí các không gian phục vụ nghiên cứu, hội thảo, giảng dạy và làm việc nhóm. Các phòng làm việc nhóm có diện tích rộng, sử dụng nhiều bàn dài, thuận tiện cho sinh viên trao đổi, thảo luận và cùng triển khai dự án.

Lê Nguyễn Hoàng Sơn, sinh viên ngành Kỹ thuật cơ khí, rất ấn tượng với không gian Digital Factory. Sau khi trung tâm mở cửa, Sơn thường đến đây để họp với giảng viên, trao đổi về dự án và tiến hành nghiên cứu. Theo Sơn, không gian mới thuận tiện hơn cho sinh viên và kích thích sáng tạo. Nhà trường trang bị sẵn thiết bị hiện đại, phần mềm có bản quyền, phục vụ tốt trong thực hành và nghiên cứu. Nam sinh cũng kỳ vọng có thêm cơ hội kết nối với doanh nghiệp tại đây, qua đó triển khai các dự án gần hơn với nhu cầu thực tế.

Tầng 7 còn có khu kiểm thử và chế thử nhanh, được trang bị thiết bị phục vụ nhiều lĩnh vực khác nhau, như robot, sa bàn, máy in 3D... Tại đây, sinh viên có thể thử nghiệm ý tưởng, đánh giá và điều chỉnh các sản phẩm, mô hình trước khi hoàn thiện.

Theo thông tin từ Đại học Bách khoa Hà Nội, Trung tâm Đổi mới sáng tạo liên ngành được xây dựng theo mô hình Design Factory, do Đại học Aalto (Phần Lan) khởi xướng từ năm 2008. Đây là trung tâm đầu tiên tại Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn của mạng lưới Mạng lưới Design Factory toàn cầu.

Khác với không gian sáng tạo hoặc phòng chế tạo thông thường, mô hình Design Factory kết nối con người, phương pháp, không gian và doanh nghiệp trong cùng một hệ sinh thái. Tại đây, không chỉ học kiến thức chuyên môn, sinh viên được trải nghiệm toàn bộ quá trình phát triển sản phẩm, từ xác định vấn đề, tư duy thiết kế, chế tạo thử nghiệm đến đánh giá, hoàn thiện và hướng tới thương mại hóa.

Bách khoa Hà Nội có nhiều lợi thế để triển khai mô hình này. Trường có hơn 1.000 giảng viên cơ hữu, trong đó 76,2% có trình độ tiến sĩ. Đầu vào sinh viên chất lượng, nhiều em từng đoạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế ở các môn STEM. Bên cạnh đó, cấu trúc liên ngành đa dạng, trải rộng từ cơ khí, điện tử, tự động hóa, công nghệ thông tin đến vật liệu, hóa sinh, năng lượng và môi trường. Ngoài ra, trường cũng đã xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhiều năm với đơn vị ươm tạo, quỹ đầu tư…

Năm 2026, Không gian Đổi mới sáng tạo liên ngành đặt mục tiêu phục vụ 10.000 lượt người học tham gia các môn kỹ năng bổ trợ, hỗ trợ 200 người học triển khai dự án thực tế, tạo ra 10 sản phẩm chế thử và đăng ký 3 sáng chế.

Đến năm 2030, nhà trường dự kiến nâng quy mô phục vụ lên 30.000 lượt sinh viên, hỗ trợ 1.000 người thực hiện dự án, tạo ra 200 sản phẩm chế thử và đăng ký 30 sáng chế. Hệ sinh thái này cũng hướng tới hình thành 50 nhóm khởi nghiệp và 30 doanh nghiệp spin-off/startup từ trường đại học.

Bên cạnh mục tiêu đào tạo, trung tâm định hướng trở thành hình mẫu có thể nhân rộng tại các trường đại học kỹ thuật trên cả nước, góp phần phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững - một trong những ưu tiên chiến lược quốc gia được xác định trong Nghị quyết 57.