Chuyên Ngoại ngữ nêu loạt bất cập trước dự kiến đổi mới trường chuyên

Thí sinh thi lớp 10 trường THPT chuyên Ngoại ngữ, ngày 7/6. Ảnh: Ngọc Bích.

Ngày 14/11, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết đã gửi góp ý tới Bộ GD&ĐT về dự thảo quy chế tổ chức, hoạt động của trường chuyên.

Về cơ bản, trường đồng ý với định hướng đổi mới của dự thảo khi tổ chức giáo dục theo ba tầng, tăng cường hợp tác với cơ sở giáo dục đại học; chú trọng dạy học bằng tiếng Anh. Trường cũng đánh giá cao việc dự thảo duy trì khối chuyên Ngoại ngữ thành một khối độc lập và tổ chức lớp theo từng ngoại ngữ.

Tuy nhiên, nhà trường cũng chỉ ra một số quy định chưa phù hợp với đặc thù của khối chuyên Ngoại ngữ, có nguy cơ làm giảm sức hấp dẫn của khối.

Thu hẹp quyền lựa chọn của học sinh

Cụ thể, dự thảo đề xuất học sinh khối chuyên Ngoại ngữ học 4 môn học lựa chọn gồm Địa lý, Giáo dục kinh tế và Pháp luật, Tin học và 1 môn do học sinh chọn trong các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ. Như vậy, 3 trong 4 môn lựa chọn bị ấn định, trùng với cơ cấu của khối chuyên Khoa học xã hội.

Trường Đại học Ngoại ngữ cho rằng điều này mâu thuẫn với chính các nguyên tắc của dự thảo, đồng thời thu hẹp quyền lựa chọn của học sinh, bởi chương trình hiện hành cho phép các em chọn 4 môn theo năng lực, sở thích.

Việc học sinh chỉ được chọn một trong ba môn Lý, Hóa, Sinh đồng nghĩa không thể học đủ bộ ba môn của các tổ hợp xét tuyển đại học quen thuộc như A00 (Toán, Lý, Hóa) hay B00 (Toán, Hóa, Sinh).

Trong khi đó, thực tế cho thấy học sinh chuyên Ngoại ngữ có định hướng nghề nghiệp rất đa dạng, từ ngôn ngữ, kinh tế, quan hệ quốc tế đến kỹ thuật, công nghệ, y dược... "Việc áp cơ cấu môn của khối Khoa học Xã hội cho khối Ngoại ngữ chưa phản ánh đúng đặc thù này", nhà trường nhận định.

Khảo sát năm học 2026-2027 của trường THPT chuyên Ngoại ngữ cũng chỉ ra 1.290 học sinh (66,1%) chọn tổ hợp môn lựa chọn có ít nhất 2 môn trong Vật lý, Hóa học, Sinh học. Có 904 học sinh chọn môn có Vật lý, Hóa học, 612 học sinh chọn môn có Hóa học, Sinh học.

Trường nhận định một bộ phận lớn học sinh vừa có năng lực Ngoại ngữ, vừa có thế mạnh về Toán và khoa học Tự nhiên, lựa chọn trường/khối chuyên Ngoại ngữ chính vì có thể kết hợp chuyên ngữ với các khối A00, B00. Khi lựa chọn này không còn, nhóm học sinh nói trên sẽ chuyển sang các trường chuyên khối khoa học tự nhiên hoặc các trường ngoài công lập chất lượng cao.

"Hệ quả là chất lượng đầu vào của các trường/khối chuyên Ngoại ngữ suy giảm, kéo theo suy giảm cả chất lượng ngoại ngữ - mục tiêu cốt lõi của khối chuyên này", nhà trường lo ngại.

Ngoài ra, trường cũng nhận định việc ấn định môn học sẽ gây mất cân đối đội ngũ. Các trường vừa thiếu giáo viên ở môn mới, vừa không có giải pháp cho tình trạng dôi dư ở môn cũ, gây khó cho những đơn vị tự chủ, xáo trộn đời sống nhà giáo và hoạt động dạy học.

Trường Đại học Ngoại ngữ không đồng tình với đề xuất gộp chỉ tiêu, điểm chuẩn. Ảnh minh họa: Đinh Hà.

Bên cạnh đó, trường Đại học Ngoại ngữ không đồng tình với đề xuất gộp chỉ tiêu, điểm chuẩn. Nhà trường cho rằng điểm chuẩn chung không bảo đảm công bằng.

Mỗi ngoại ngữ có bài thi riêng với độ khó, cấu trúc và phổ điểm khác nhau. Dùng chung một điểm chuẩn cho các ngoại ngữ là so sánh những kết quả không cùng thang đo, trái với nguyên tắc chính xác, khách quan, công bằng.

Còn nếu không có chỉ tiêu theo từng ngoại ngữ, số học sinh trúng tuyển mỗi ngoại ngữ biến động theo từng năm. Ngoại ngữ có nhiều thí sinh như Tiếng Anh có thể vượt xa số lớp dự kiến, trong khi các ngoại ngữ khác có thể không đủ để mở lớp. Nhà trường không thể chủ động bố trí lớp học, giáo viên và cơ sở vật chất.

Trường đề xuất gì?

Từ những bất cập trên, trường Đại học Ngoại ngữ kiến nghị Bộ GD&ĐT cho phép học sinh chuyên được chọn 4 môn dựa trên các tổ hợp do nhà trường xây dựng.

Trường hợp bộ cần giữ một khung chung, trường đề nghị chỉ quy định học sinh khối chuyên ngoại ngữ chọn tối thiểu 1 môn trong nhóm Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật; các môn còn lại do học sinh lựa chọn.

Trường cũng đề xuất bổ sung quy định chuyển tiếp cho phép trường chuyên điều chỉnh cơ cấu môn học lựa chọn theo lộ trình tối thiểu 3 năm học, để có thời gian sắp xếp, bồi dưỡng chuyển đổi đội ngũ giáo viên.

Ngoài ra, trường kiến nghị đối với khối chuyên Ngoại ngữ, chỉ tiêu tuyển sinh và điểm chuẩn được xác định theo từng ngoại ngữ.