|
|
Hàng nghìn người được lệnh sơ tán ở British Columbia khi đám cháy rừng lan rộng. Ảnh: Guardian. |
Gần 22.000 người tại tỉnh British Columbia phải sơ tán, trong khi khoảng 9.700 người khác được cảnh báo sẵn sàng rời nhà khi một đám cháy rừng lan nhanh buộc chính quyền địa phương ban bố tình trạng khẩn cấp.
Thủ hiến British Columbia David Eby công bố tình trạng khẩn cấp trong bối cảnh hơn 100 đám cháy rừng đang hoành hành trên toàn tỉnh. Gần một nửa trong số này vẫn ngoài tầm kiểm soát do thời tiết nóng, gió mạnh và hạn hán kéo dài.
Toàn bộ cộng đồng Summerland, nơi có khoảng 12.000 người sinh sống, được lệnh sơ tán trong đêm. Khoảng 8.000 người tại Peachland và khu vực lân cận cũng phải rời đi. Nhà chức trách chưa xác định có bao nhiêu ngôi nhà bị thiêu rụi.
Lan nhanh chỉ trong vài giờ
Tại cuộc họp báo, ông Eby cho biết một quan chức cứu hỏa đã mô tả đám cháy “giống như một quả bom”, Guardian cho biết. Một số người dân bị mắc kẹt và phải chờ lực lượng cứu hộ đưa ra ngoài. Các đội tìm kiếm cứu nạn vẫn tiếp tục rà soát phía sau ranh giới đám cháy để tìm những người có thể còn bị mắc kẹt.
“Tôi biết hôm nay là một ngày không thể tưởng tượng nổi đối với nhiều gia đình”, ông Eby nói. “Có người đã mất nhà. Nhiều người phải rời bỏ nơi ở. Những người khác đang chờ tin về người thân”.
Cliff Chapman, Giám đốc phụ trách tác chiến chữa cháy rừng của Cơ quan Chữa cháy rừng British Columbia, cho biết các trực thăng chữa cháy đã được điều chuyển sang nhiệm vụ giải cứu những người không còn khả năng thoát khỏi khu vực bằng đường bộ.
Theo ông, tình hình sẽ nghiêm trọng hơn đáng kể nếu các cơ quan ứng phó không phối hợp với nhau.
 |
| Khói bốc lên từ đám cháy rừng Bald Range trên một con phố dân cư ở Summerland, British Columbia (Canada) ngày 7/8. Ảnh: Reuters. |
Đám cháy Bald Range được phát hiện vào tối 7/8 và chỉ vài giờ sau đã lan rộng khoảng 100 km2. Ngọn lửa nhanh chóng vượt qua cộng đồng nhỏ Faulder, rồi bao phủ quãng đường khoảng 15 km đến Summerland với tốc độ bất thường.
Chapman mô tả điều kiện cháy rừng trên khắp British Columbia hiện ở mức “cực kỳ nguy hiểm”, đồng thời cảnh báo nhiều cộng đồng khác có thể đối mặt với những đám cháy tương tự Summerland.
Kelly Greene, Bộ trưởng Quản lý Khẩn cấp British Columbia, cho biết việc ban bố tình trạng khẩn cấp trao thêm quyền cho chính quyền tỉnh, trong đó có hạn chế đi lại và huy động chỗ ở cho người sơ tán.
Erick Thompson, quan chức ứng phó khẩn cấp thuộc khu vực Okanagan-Similkameen, gọi đây là một trong những đám cháy “lan nhanh và phát triển với tốc độ chóng mặt” mà khu vực từng chứng kiến.
Cuối cùng, chính Thompson cũng phải rời trung tâm điều hành khẩn cấp để đưa gia đình đi sơ tán.
“Tôi phải rời trung tâm điều hành để đón gia đình và đưa họ ra khỏi khu vực. Chúng tôi đang đi về phía nam”, ông nói trong video đăng trên mạng xã hội vào sáng 8/8, khi giao thông xung quanh bị ùn tắc.
Các video được đăng trên mạng xã hội cho thấy nhiều ngôi nhà dường như đang bốc cháy khi người dân tìm cách chạy khỏi khu vực, trong lúc lửa bao vây hai bên đường.
Kerry Gold và chồng, Mike Elsinga, rời nhà vào khoảng 0h30 sau khi chứng kiến lửa lan qua những ngọn núi gần đó.
“Thật đáng sợ. Nó lan quá nhanh”, Gold nói.
Hai vợ chồng mới chuyển từ Vancouver đến khu vực này. Họ nhanh chóng thu dọn hành lý, chuẩn bị lồng cho mèo và dự định hỗ trợ một người bạn khuyết tật sơ tán.
“Bạn muốn ở lại để bảo vệ ngôi nhà của mình, nhưng cũng không muốn bị mắc kẹt trong đám cháy”, Elsinga nói.
Canada những năm gần đây liên tục trải qua các mùa cháy rừng ngày càng nghiêm trọng, buộc hàng loạt cộng đồng phải sơ tán và khiến khói cháy nhiều lần lan rộng trên khắp Canada và sang cả Mỹ.
Cơ quan Chữa cháy rừng British Columbia cho biết 10 trực thăng thông thường và một trực thăng trang bị hệ thống quan sát ban đêm đang tham gia ứng phó. Tuy nhiên, khói dày, nhiễu động không khí và những đám cháy lớn đang cản trở hoạt động cứu hộ, chữa cháy.
Điều kiện khô hạn làm tăng nguy cơ
Mike Flannigan, giáo sư về cháy rừng tại Đại học Thompson Rivers ở Kamloops, cho rằng tốc độ lan nhanh của các đám cháy là dấu hiệu cho thấy những vụ cháy có cường độ cao đang xuất hiện thường xuyên hơn tại Canada và Mỹ.
Khu vực nam British Columbia và vùng tây bắc Thái Bình Dương của Mỹ gần như không có mưa trong 6 tuần qua, khiến thảm thực vật và đất rừng trở nên rất khô.
“Bạn đi trong rừng và nghe tiếng cành lá khô giòn dưới chân. Chỉ cần một nguồn lửa nhỏ cũng có thể khiến đám cháy hình thành”, Flannigan nói.
 |
Theo ông, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang góp phần làm gia tăng những điều kiện thuận lợi cho các đám cháy. Khi lửa lan nhanh hơn, lực lượng chức năng có ít thời gian hơn để phản ứng và bảo vệ khu dân cư.
Trước đây, các cơ quan chữa cháy thường cho rằng một đám cháy cách khu dân cư khoảng 20 km chưa tạo ra nguy cơ tức thời. Tuy nhiên, tốc độ lan nhanh của các đám cháy gần đây khiến khoảng cách này không còn là thước đo đủ an toàn.
Flannigan khuyến nghị các hộ gia đình tại khu vực có nguy cơ nên chuẩn bị sẵn bộ đồ dùng khẩn cấp để có thể rời đi nhanh chóng khi cần.
“Nếu một đám cháy có thể lan 60 km trong một ngày, đó là điều đáng lưu ý”, ông nói.
Một thay đổi khác là cháy rừng hiện có thể tiếp tục phát triển trong đêm. Trước đây, không khí mát hơn sau khi mặt trời lặn thường khiến tốc độ cháy giảm, tạo điều kiện cho lực lượng cứu hỏa tăng cường hoạt động vào ban ngày.
“Điều đó không còn luôn đúng. Đám cháy có thể tiếp tục lan trong buổi tối và ban đêm, và chúng ta đang chứng kiến điều này thường xuyên hơn”, Flannigan nói.
Bên cạnh đó, theo các chuyên gia, thời tiết mùa hè, trong đó có các cơn giông, có thể giúp phân tán khói cháy rừng, New York Times cho biết. Tuy nhiên, bản thân khói cũng khiến việc dự báo thời tiết trở nên khó khăn hơn. Khói có thể che bớt ánh nắng, khiến nhiệt độ gần mặt đất giảm và hạn chế sự phát triển của các cơn giông.
Tình trạng khô hạn cùng quy mô và cường độ của các đám cháy ban ngày giúp ngọn lửa duy trì đà lan ngay cả khi trời tối. Các cơ quan quản lý cháy rừng tại British Columbia và Alberta hiện sử dụng trực thăng trang bị thiết bị quan sát ban đêm để tiếp tục ứng phó sau khi mặt trời lặn.
Flannigan nhận định điều kiện thời tiết hiện nay có thể khiến mùa cháy rừng tại British Columbia cũng như các bang Washington và Oregon của Mỹ kéo dài sang mùa thu.
“Triển vọng khá khó khăn vì hiện chưa có mưa”, ông nói.
Theo chuyên gia này, Canada có thể phải đối mặt với những giai đoạn cháy rừng kéo dài hơn thay vì chỉ tập trung vào một mùa cháy rừng trong năm.
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu
“Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng - Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu - Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?”,... nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
