Cuốn sách hé mở văn hóa bên trong Big Tech

Cuốn hồi ký của Claire Stapleton đưa độc giả trở lại Google những năm đầu, khi công ty đề cao sáng tạo, cá tính và niềm tin công nghệ có thể đổi thay thế giới. Ảnh: Reuters.

Khi Claire Stapleton gia nhập Google năm 2007, công ty vẫn mang nhiều đặc điểm của một startup dù đã nhanh chóng trở thành một trong những tên tuổi lớn nhất Thung lũng Silicon. Với bà, Google khi ấy là nơi làm việc mang theo một niềm tin về công nghệ: sáng tạo có thể thay đổi thế giới, còn môi trường cởi mở có thể giúp những người tài năng tạo ra khác biệt.

Đó cũng là điểm xuất phát của Don't Be Evil: Bad Bosses, Fake Promises, and My Escape from Big Tech, cuốn hồi ký xuất bản 8/2026. Sách dài khoảng 270-288 trang, kể lại 12 năm Stapleton làm việc tại Google và hành trình từ một nhân viên tin tưởng sâu sắc vào văn hóa công ty đến khi nhìn nhận nó với một góc nhìn trưởng thành hơn.

Điều làm cuốn sách đáng chú ý không chỉ là những câu chuyện hậu trường tại Google, mà còn là cách Stapleton nhìn lại một thời kỳ quan trọng của ngành công nghệ, theo Business Insider.

Một Google từng rất khác

Trong một bài viết về cuốn sách, The New Yorker mô tả Stapleton là người từng góp phần tạo nên “giọng nói” của Google. Bà bắt đầu với vai trò truyền thông và nhanh chóng nắm bắt phong cách giao tiếp đặc trưng của công ty, từ những thông điệp nội bộ đến nội dung dành cho lãnh đạo, trong đó có nhà đồng sáng lập Larry Page.

Cựu nhân viên Google Claire Stapleton. Ảnh: New York Times.

Theo giới thiệu của nhà xuất bản, Stapleton từng làm việc tại Creative Lab, sau đó chuyển sang marketing tại YouTube, qua đó có cơ hội quan sát Google từ nhiều vị trí khác nhau.

Chính trải nghiệm ấy giúp Don't Be Evil trở thành câu chuyện về văn hóa doanh nghiệp từ góc nhìn của một người từng tham gia xây dựng nó.

Google thời kỳ đầu có sức hấp dẫn đặc biệt đối với nhiều nhân viên công nghệ. Công ty theo đuổi những dự án có quy mô lớn, đề cao kỹ sư và sáng tạo, đồng thời muốn tạo cảm giác rằng công việc tại đây có thể mang lại ý nghĩa vượt ra ngoài một bảng lương.

Stapleton cho rằng điều khiến Google đặc biệt khi đó là khả năng duy trì cảm giác của một startup ngay cả khi quy mô đã tăng nhanh. Nhưng khi một công ty trở thành tập đoàn toàn cầu, việc giữ nguyên văn hóa ban đầu trở thành bài toán ngày càng khó.

Đó là mạch suy nghĩ xuyên suốt Don't Be Evil: hành trình một tổ chức lớn lên cùng quy mô, tham vọng và ảnh hưởng của chính mình, từ một nhóm nhỏ theo đuổi những ý tưởng lớn thành một trong những doanh nghiệp công nghệ quyền lực nhất thế giới.

Từ người kể chuyện thành người đặt câu hỏi

Bước ngoặt lớn trong hành trình của Stapleton đến vào năm 2018, khi bà tham gia tổ chức cuộc Google Walkout. Hơn 20.000 nhân viên khi đó đã tham gia hoạt động phản đối cách công ty xử lý các cáo buộc quấy rối tình dục.

Bìa cuốn hồi ký Don't Be Evil của Claire Stapleton. Ảnh: Book Marks.

Trong cuốn sách, Stapleton kể lại cách một nhóm trao đổi nội bộ ban đầu nhanh chóng phát triển thành phong trào lớn hơn. Theo trích đoạn được WIRED đăng tải từ cuốn sách, Stapleton ban đầu lập một nhóm Google nội bộ để các nữ nhân viên chia sẻ trải nghiệm. Những cuộc trao đổi nhanh chóng chuyển từ tâm lý bức xúc cá nhân sang thảo luận về văn hóa công ty, chiến lược và cách hành động tập thể.

Đây là một trong những phần quan trọng nhất của Don't Be Evil, nhưng Stapleton không xem cuốn sách đơn thuần là một bản tường thuật về cuộc đình công.

Trong cuộc trò chuyện với Vogue, bà gọi tác phẩm là một câu chuyện trưởng thành hơn là một cuốn hồi ký “tố giác”. Việc viết sách giúp bà nhìn lại cả 12 năm tại Google, thay vì chỉ tập trung vào một sự kiện duy nhất.

Don't Be Evil vì thế cũng có thể được đọc như câu chuyện về quá trình một người thay đổi cách nhìn về nơi mình làm việc. Bởi vậy, một chủ đề khác khiến cuốn sách vượt khỏi phạm vi câu chuyện Google là mối quan hệ giữa con người và công việc.

Sau khi rời Google, Stapleton xây dựng chuyên mục Tech Support, nơi người làm trong ngành công nghệ gửi những câu hỏi về sự nghiệp, công việc và cảm giác mất phương hướng.

Những câu chuyện bà nhận được khiến Stapleton nhận ra rằng ngay cả những người có công việc hấp dẫn tại các công ty công nghệ hàng đầu cũng có thể đặt câu hỏi về ý nghĩa của những gì mình đang làm.

Cuốn sách đồng thời mở rộng câu chuyện sang mối quan hệ giữa con người và công việc, khi sự nghiệp ngày càng trở thành một phần quan trọng trong cách mỗi người định nghĩa bản thân. Với Stapleton, việc tìm kiếm giá trị cá nhân bên ngoài công việc trở thành một phần không thể tách rời trong hành trình trưởng thành của người lao động hiện đại.

Vấn đề càng đáng chú ý trong bối cảnh AI đang thay đổi thị trường lao động. Theo Stapleton, câu hỏi không chỉ là liệu AI có thay thế con người hay không, mà còn là con người sẽ định nghĩa giá trị của mình như thế nào khi công nghệ tiếp tục thay đổi công việc.

“Bard” và ký ức về Google

Một chi tiết thú vị trong câu chuyện của Stapleton là cái tên Bard.

Nhiều năm trước khi Google giới thiệu chatbot AI tạo sinh Bard, Stapleton đã được đồng nghiệp gọi là “Bard of Google”. Với bà, cái tên này phản ánh một phần văn hóa Google mà bà từng biết: tò mò, sáng tạo, dí dỏm và yêu thích những câu chuyện về các kỹ sư, nhà sáng tạo và những người thích mày mò.

Bard sau đó được Google đổi tên thành Gemini, nhưng sự trùng hợp ấy vẫn tạo nên một sợi dây thú vị giữa hai thời kỳ của công ty.

Một bên là Google mà Stapleton bước vào năm 2007, khi công nghệ vẫn được nhìn bằng lăng kính đầy lạc quan. Bên kia là Google hiện tại, một tập đoàn công nghệ toàn cầu đang đặt AI vào trung tâm chiến lược phát triển.

Nhìn theo cách đó, Don't Be Evil không chỉ là hồi ký về việc rời một công ty. Đây còn là câu chuyện về sự trưởng thành của một nhân viên cùng với sự trưởng thành của chính ngành công nghệ.

Stapleton từng giúp Google kể câu chuyện về mình. Trong cuốn sách mới, bà kể lại câu chuyện ấy từ góc nhìn của người đã đi qua cả một chặng đường - từ niềm tin, trải nghiệm, những câu hỏi về văn hóa doanh nghiệp đến việc tìm kiếm một định nghĩa rộng hơn về công việc và giá trị cá nhân.

Những cuốn sách hay nhất về danh họa Van Gogh Van Gogh là một trong những họa sĩ có nhiều sách viết về cuộc đời và sự nghiệp nhất, dù sự nghiệp sáng tác của ông chỉ kéo dài vỏn vẹn khoảng một thập kỷ. 04:36 22/8/2026

The Beatles vẫn là cảm hứng của hàng nghìn cuốn sách Dù The Beatles đã tan rã hơn nửa thế kỷ, câu chuyện về ban nhạc Anh vẫn liên tục được kể lại qua hàng nghìn cuốn sách. 05:00 21/8/2026