Đế chế thẩm định đằng sau những lá bài Pokémon triệu USD

Các công ty thẩm định có nhiệm vụ xác minh thẻ bài có phải hàng thật hay không, đánh giá tình trạng của thẻ. Ảnh: Reuters.

Từng chỉ là món đồ sưu tầm gắn với tuổi thơ, bài Pokémon giờ đây có thể được mua bán với giá hàng nghìn, thậm chí hàng triệu USD.

5 năm trước, Logan Paul lập kỷ lục thế giới khi mua một lá bài Pokémon với giá 5,275 triệu USD. YouTuber kiêm đô vật này sau đó đã bán lại lá bài với giá gây kinh ngạc - hơn 16,4 triệu USD, kèm theo chiếc vòng cổ nạm kim cương, theo CNN.

Khi những lá bài trở thành tài sản có giá trị lớn, việc xác định chúng có phải hàng thật hay không và chất lượng còn tốt đến mức nào ngày càng quan trọng. Các công ty như Professional Sports Authenticator (PSA) cung cấp dịch vụ kiểm tra, đánh giá tình trạng và chấm điểm cho từng lá bài.

Điểm số càng cao, lá bài thường càng có giá trị khi bán lại. Nhờ đó, PSA đã trở thành một trong những tổ chức có ảnh hưởng lớn đến giá cả trên thị trường thẻ bài sưu tầm.

Ngày 20/10, PSA cho biết công ty còn tồn đọng 7,2 triệu sản phẩm chờ thẩm định. Dù vậy, một số người bán vẫn muốn chờ thẻ bài được PSA thẩm định và cấp nhãn xác nhận, thay vì tìm đến bên khác, theo CNBC.

Geoff Wilson, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành CardsHQ, cho biết thẻ bài được PSA thẩm định thường có giá bán cao hơn thẻ do các công ty khác đánh giá dù cùng mức điểm.

Chẳng hạn, theo kết quả CNBC đối chiếu dữ liệu từ PriceCharting, một lá bài Charizard thuộc bộ Base Set năm 1999 được PSA chấm 9 điểm. Thẻ này sau đó được bán với giá khoảng 3.440 USD trên eBay vào ngày 29/9.

Trong cùng ngày, một lá bài tương tự được CGC (công ty thẩm định thẻ bài sưu tầm khác) chấm 9 điểm chỉ được bán với giá khoảng 1.890 USD.

Logan Paul xác lập kỷ lục thẻ giao dịch đắt nhất từng được bán tại một phiên đấu giá. Ảnh: Guinness World Records.

Tiêu chuẩn vàng của ngành

Các công ty thẩm định có nhiệm vụ xác minh thẻ bài có phải hàng thật hay không, đánh giá tình trạng của thẻ, sau đó niêm phong thẻ trong một hộp nhựa, thường được gọi là slab.

PSA sử dụng thang điểm 10 để đánh giá chất lượng thẻ. Mức cao nhất là Gem Mint 10, dành cho những lá bài mà công ty mô tả “gần như hoàn hảo”.

Ngay cả khi hai lá bài cùng phiên bản, vừa được in mới và chưa qua sử dụng, chúng vẫn có thể nhận điểm khác nhau khi thẩm định. Nguyên nhân là quá trình in và cắt thẻ bài không phải lúc nào cũng hoàn toàn chính xác.

Tương tự như xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu trên thị trường tài chính, điểm thẩm định thẻ bài cung cấp tiêu chuẩn chung để người mua và người bán đánh giá chất lượng sản phẩm.

Nhờ có mức điểm này, các giao dịch trở nên thuận lợi hơn vì cả người mua lẫn người bán đều có căn cứ để tham khảo.

Theo một đại diện giấu tên của Oxley Grading, đơn vị trung gian tiếp nhận thẻ bài rồi gửi đi thẩm định, cơ chế này đã giúp thị trường thẻ bài thu hút nhiều người tham gia từ khắp thế giới hơn, đồng thời tạo thuận lợi cho các giao dịch xuyên biên giới.

Thẻ bài sẽ được đánh giá dựa trên tình trạng tổng thể, bao gồm độ sắc nét của các góc, cạnh, chất lượng bề mặt và độ cân đối của hình ảnh in trên thẻ. Ảnh: Reuters.

Hệ sinh thái

PSA chỉ là một phần trong hệ sinh thái kinh doanh đồ sưu tầm rộng lớn hơn.

Công ty mẹ Collectors còn sở hữu hai thương hiệu thẩm định cạnh tranh với PSA là Beckett và SGC, nền tảng phân tích và theo dõi dữ liệu giá cả chuyên dụng dành cho thị trường thẻ sưu tầm Card Ladder.

Ngoài ra, PSA Vault, hoạt động giống như "ngân hàng ký gửi an toàn" dành riêng cho thẻ bài, cũng thuộc sở hữu của công ty Collectors. Vì PSA Vault hiện là đối tác và là kho lưu trữ chính thức của eBay, người sưu tầm cũng có thể đăng bán thẻ trực tiếp lên sàn giao dịch.

Kết hợp lại, các doanh nghiệp này tham gia vào gần như toàn bộ quá trình kinh doanh một lá bài: từ thẩm định, định giá, lưu trữ, mua bán cho đến cung cấp dịch vụ tài chính dựa trên tài sản sưu tầm.

Việc Collectors mở rộng và tập trung quyền sở hữu các thương hiệu trong ngành cũng thu hút sự chú ý của giới pháp lý.

Trước đó, một vụ kiện tập thể được đề xuất, nộp vào tháng 4, đã thách thức các thương vụ Collectors mua lại SGC và Beckett. Đơn kiện cáo buộc những thương vụ này có thể làm giảm tính cạnh tranh trên thị trường thẩm định thẻ bài một cách trái pháp luật. Tuy nhiên, cáo buộc này chưa được tòa án chứng minh.

Collectors bảo vệ thương vụ mua lại Beckett, cho rằng việc này giúp củng cố một thương hiệu có uy tín, đồng thời vẫn bảo đảm người sưu tầm có thể lựa chọn dịch vụ thẩm định phù hợp nhất với các món đồ của mình.

“Chúng tôi tin rằng những thương hiệu mạnh, được hỗ trợ tốt sẽ giúp ngày càng nhiều người tiếp cận với thú chơi sưu tầm”, giám đốc điều hành Collectors Nat Turner cho biết.

Tuy nhiên, Amber Chuah, giám đốc vận hành nền tảng giao dịch thẻ bài TCG Marketplace, nói với CNBC rằng khách hàng ở nước ngoài có thể có ít lựa chọn thẩm định thực tế hơn, do nhiều công ty thẩm định lớn đặt trụ sở tại Mỹ.

Theo bà, những phàn nàn bà thường nghe nhất liên quan đến thời gian chờ quá lâu và sự thất vọng khi thẻ bài nhận được điểm thấp hơn kỳ vọng của khách hàng.

Theo điều khoản dịch vụ, PSA cho phép khách hàng yêu cầu thẩm định lại kết quả nếu không đồng ý với mức điểm đã nhận. Tuy nhiên, khách hàng phải trả phí thẩm định và chi phí vận chuyển liên quan. Công ty cũng cung cấp ghi chú về những khuyết điểm đối với thẻ bài đủ điều kiện, nhằm giải thích rõ hơn cơ sở đưa ra mức điểm.

Wilson của CardsHQ cho rằng sự khác biệt nhất định giữa nhận định và kết quả thẩm định là điều khó tránh khỏi, bởi quá trình đánh giá có sự tham gia của con người.