 |
Áp lực từ chỉ số lạm phát mới nhất đang buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ phải tính đến kịch bản thắt chặt chính sách tiền tệ. Số liệu từ Bộ Lao động Mỹ cho thấy CPI tháng 8 đã tăng 3,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi, không bao gồm hai nhóm có mức biến động mạnh là thực phẩm và năng lượng, tăng 0,3%, cao hơn dự báo.
“Cán cân hiện nghiêng về khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9”, Alicia Levine, Giám đốc đầu tư tại BNY Wealth, nhận định với Reuters.
Đến ngày 11/9, trên thị trường tài chính, các hợp đồng tương lai hiện đặt cược xác suất ngân hàng trung ương Mỹ nâng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp tuần tới lên tới 85%, tăng đáng kể so với mức 70% trước khi thông tin giá tiêu dùng được công bố. Nếu kịch bản này xảy ra, đây sẽ là lần điều chỉnh tăng lãi suất đầu tiên của tổ chức này trong vòng 36 tháng qua.
Quyết định đảo chiều chính sách đe dọa trực tiếp đến đà phục hồi của thị trường chứng khoán Wall Street, nơi vốn đang chịu nhiều sức ép khi lợi suất trái phiếu chính phủ liên tục leo dốc. Thực tế, bài toán kiểm soát giá cả đã kéo dài nhiều năm qua khi lạm phát liên tục vượt mốc mục tiêu 2%, buộc cơ quan quản lý phải cân nhắc sử dụng công cụ lãi suất - biện pháp can thiệp truyền thống để hạ nhiệt nền kinh tế.
Kỳ vọng về một đợt thắt chặt tiền tệ ngay trong phiên họp kết thúc vào ngày 16/9 tới càng được củng cố sau những tuyên bố cho thấy lập trường cứng rắn về chính sách tiền tệ của tân Chủ tịch Kevin Warsh vào tháng trước. Dù vậy, một bộ phận giới đầu tư vẫn tỏ ra thận trọng và hoài nghi về khả năng bứt phá này, trong bối cảnh Fed đã duy trì trạng thái đóng băng lãi suất suốt từ đầu năm đến nay.
 |
| Chủ tịch Fed Kevin Warsh. Ảnh: Reuters. |
Chứng khoán đối mặt bất định
Lãi suất cao hơn có thể gây sức ép lên thị trường chứng khoán theo nhiều cách, trong đó có việc làm tăng chi phí vay đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp. Việc tăng lãi suất kéo lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ lên cao cũng có thể khiến trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn, tạo thêm sức ép cạnh tranh với cổ phiếu và làm giảm mức định giá của thị trường chứng khoán.
Chỉ số S&P 500, thước đo chính của thị trường chứng khoán Mỹ, đã tăng gần 12% trong năm 2026. Kết quả này được thúc đẩy bởi lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh, cùng làn sóng đầu tư khổng lồ vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
Tuy nhiên, chỉ số S&P 500 gần đây đã giảm và hiện thấp hơn khoảng 2% so với mức đỉnh lịch sử thiết lập vào giữa tháng 8.
 |
| Sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) tại thành phố New York (Mỹ). Ảnh: Reuters. |
Làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ lên mức cao nhất trong nhiều năm. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm, vốn là một chỉ báo quan trọng, đang tiến gần ngưỡng 5% - mức có thể tiếp tục gây thêm áp lực lên cổ phiếu.
Các nhà đầu tư cũng đang phải đối mặt với căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và Iran. Những diễn biến này đã đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng trong tuần này. Cổ phiếu tăng giá trong phiên thứ Sáu khi giá dầu giảm.
“Chúng ta đang ở trong một giai đoạn có rất nhiều bất định. Lợi suất đang tăng, trong khi kỳ vọng Fed tăng lãi suất cũng tăng. Thị trường đang có tâm lý lo ngại và điều đó cần được phản ánh vào giá”, bà Cayla Seder, chiến lược gia vĩ mô về đa tài sản tại công ty tài chính State Street (Mỹ), nói.
Thị trường dự báo Fed tăng lãi suất 0,25 điểm
Sau khi số liệu CPI được công bố, dữ liệu LSEG cho thấy thị trường đặt cược hơn 85% vào khả năng Fed tăng lãi suất. Mức tăng dự kiến là 0,25 điểm phần trăm, đưa lãi suất từ 3,5% lên 3,75%.
Kỳ vọng này đã liên tục thay đổi trong những tuần gần đây khi các nhà giao dịch phản ứng trước những số liệu kinh tế và phát biểu của quan chức Fed. Báo cáo việc làm mới nhất cho thấy số việc làm tăng mạnh hơn nhiều so với dự kiến trong tháng, qua đó củng cố khả năng Fed tăng lãi suất.
 |
| Tòa nhà Cục Dự trữ Liên bang đang trong quá trình xây dựng tại Washington, DC, (Mỹ). Ảnh: Reuters. |
Chỉ số giá Chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi mới nhất, thước đo được các quan chức Fed sử dụng để theo dõi xu hướng lạm phát cơ bản, tăng 3,3% trong 12 tháng tính đến tháng trước.
“Chúng ta biết lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu và tỷ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp”, bà Seder nói.
“Nếu Fed không tăng lãi suất và thị trường nhờ đó tăng điểm, tôi cho rằng nhà đầu tư có thể tranh thủ thời điểm này để giảm bớt lượng cổ phiếu đang nắm giữ. Bởi nguy cơ Fed tăng lãi suất vẫn còn. Có thể họ không tăng trong tháng 9, nhưng điều đó có thể xảy ra vào một thời điểm khác”, theo vị chuyên gia.
Nếu Fed tăng lãi suất vào sau cuộc họp tuần sau, các nhà đầu tư sẽ tìm kiếm những dấu hiệu cho thấy đây chỉ là một động thái đơn lẻ hay là bước khởi đầu cho một loạt lần tăng lãi suất.
“Nếu Fed phát tín hiệu rằng đây là cả một chu kỳ, chẳng hạn nói rằng họ vẫn còn việc phải làm, tôi không nghĩ điều đó sẽ tốt cho thị trường”, bà Levine của BNY nhận định.
Một số nhà đầu tư cho rằng quyết định của Fed vào ngày 16/9 có thể là phép thử đối với uy tín của tân Chủ tịch Warsh trong việc chống lạm phát. Uy tín này đã bị đặt dấu hỏi sau cuộc họp báo của ông tại cuộc họp Fed hồi tháng 7.
“Thị trường vẫn có phần lo ngại về tính độc lập của Fed”, ông JP Coviello, Trưởng bộ phận chiến lược danh mục đầu tư tại Citi Wealth, nói.
Lợi suất trái phiếu chủ chốt tiếp tục tăng
Việc Fed tăng lãi suất có thể đẩy lợi suất trái phiếu tăng theo. Lợi suất đã liên tục đi lên trong những tuần gần đây, gây sức ép lên thị trường cổ phiếu.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,99% vào đầu phiên thứ Sáu, mức cao nhất trong gần 3 năm, trước khi giảm nhẹ xuống mức 4,97% vào cuối phiên.
Các nhà đầu tư cho rằng việc tăng lãi suất và lợi suất trái phiếu cao hơn có thể tạo ra những tác động lan rộng trong các nhóm cổ phiếu khác nhau. Những nhóm nhạy cảm với lãi suất có thể chịu sức ép lớn hơn, chẳng hạn cổ phiếu của các doanh nghiệp nhỏ, vốn thường phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn vay.
Chuyên gia Coviello của Citi cho rằng lợi suất tăng là do “những lý do chính đáng”, cụ thể là kỳ vọng tăng trưởng kinh tế được cải thiện. Trong khi đó, kết quả kinh doanh tích cực cho thấy nền tảng cơ bản của thị trường cổ phiếu vẫn vững chắc.
“Xét tốc độ tăng trưởng lợi nhuận mà các doanh nghiệp đang đạt được, theo quan điểm của chúng tôi, yếu tố này có tác động tích cực lớn hơn mức tăng của lợi suất thực đối với việc đầu tư vào cổ phiếu”, ông nói.
Bên cạnh sức ép lên cổ phiếu và trái phiếu, kỳ vọng thắt chặt tiền tệ của Fed cũng lập tức truyền hiệu ứng sang thị trường tiền tệ quốc tế, tạo ra những biến động trái chiều trên rổ ngoại tệ chủ chốt.
Khép lại tuần giao dịch ngày 11/9, chỉ số USD Index (DXY) nhích nhẹ 0,1% lên 99,13 điểm nhờ điểm tựa từ báo cáo CPI tháng 8 của Mỹ.
Dù đồng USD duy trì đà tăng nhẹ, tâm điểm chú ý của thị trường ngoại hối lại dồn về đồng yen Nhật khi đồng tiền này ghi nhận tuần tăng giá thứ hai liên tiếp - chuỗi hồi phục dài nhất kể từ đầu tháng 5/2026. Chốt phiên cuối tuần, tỷ giá USD/JPY lùi 0,5% xuống mức 153,72, kéo rộng đà giảm cả tuần lên 1,6%.
Ở chiều ngược lại, đồng euro chịu áp lực điều chỉnh khi giảm 0,1% xuống 1,1597 USD, chốt tuần giảm tổng cộng 0,2%. Đáng chú ý, sắc đỏ của đồng tiền chung châu Âu diễn ra ngay sau quyết định nâng lãi suất 25 điểm cơ bản của ECB vào ngày 10/9.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
