Đồng vốn được xem là “phong vũ biểu” của nền kinh tế, bởi kim loại công nghiệp này giữ vai trò quan trọng trong xây dựng, điện tử và giao thông. Giá đồng đã tăng mạnh suốt hơn một năm qua, với hợp đồng tương lai chạm mức kỷ lục gần 6,90 USD/pound thời gian gần đây.
Trong nhiều năm, chênh lệch giá giữa hợp đồng tương lai đồng trên sàn COMEX của Mỹ và giá đồng trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) được các nhà kinh doanh kim loại vật chất, ngân hàng, quỹ phòng hộ, nhà sản xuất và người tiêu dùng tận dụng để kiếm lời từ những khoảng chênh lệch tạm thời, đồng thời phòng ngừa rủi ro giá giữa hai thị trường.
Trước đây, hoạt động kinh doanh chênh lệch giá này thường biến động theo những cú sốc về nhu cầu tại Trung Quốc hoặc gián đoạn nguồn cung ở Nam Mỹ.
Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích của Societe Generale cho rằng cục diện đang thay đổi trước khả năng Mỹ áp thêm thuế theo Mục 232 (Section 232) đối với đồng tinh luyện. Giới đầu tư ngày càng sử dụng mức chênh lệch giá trên COMEX như một chỉ báo về khả năng Mỹ tiếp tục tăng thuế.
Một chỉ báo mới
Hiện Mỹ đã áp thuế 50% đối với đồng bán thành phẩm và một số sản phẩm khác có chứa đồng nhập khẩu. Bộ Thương mại Mỹ đề xuất áp mức thuế chung theo lộ trình đối với đồng tinh luyện, bắt đầu ở 15% từ ngày 1/1/2027 và tăng lên 30% từ ngày 1/1/2028.
“Chênh lệch COMEX-LME ngày càng trở thành thước đo kỳ vọng về thuế quan của Mỹ. Mức chênh lệch càng lớn cho thấy thị trường nhận định rủi ro thuế càng cao, đồng thời tiếp tục kéo kim loại về Mỹ”, Ewa Manthey, chiến lược gia hàng hóa tại ING, nói với CNBC qua email.
 |
| Chênh lệch giá đồng giữa Mỹ và London đang được giới đầu tư dùng để đoán khả năng Washington áp thêm thuế. Ảnh: Reuters. |
Reuters cho biết nhập khẩu đồng tinh luyện của Mỹ đã tăng 80% trong năm 2025. Dòng kim loại đổ vào các kho của Mỹ mạnh đến mức khoảng 58% lượng đồng tồn kho công khai trên toàn cầu hiện nằm tại các kho của CME. Riêng trong tháng 7/2026, Mỹ nhập khẩu hơn 200.000 tấn đồng, mức cao nhất trong 12 năm.
Fastmarkets hồi tháng 6 ước tính khoảng 491.000 tấn đồng tinh luyện đã được đưa vào các kho CME kể từ khi nguy cơ thuế quan xuất hiện đầu năm 2025, tăng hơn 5 lần.
Điều này khiến hoạt động arbitrage trở thành một dạng “đặt cược” vào chính sách thương mại của Washington.
Theo nhóm chuyên gia Societe Generale do Mike Haigh, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu hàng hóa và FIC, dẫn đầu, giới hoạch định chính sách Mỹ ngày càng lo ngại về sự phụ thuộc vào đồng tinh luyện nhập khẩu trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu tăng vọt nhờ làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI, hiện đại hóa lưới điện và quốc phòng.
Ông Haigh cho rằng cuộc điều tra theo Mục 232 phản ánh mục tiêu rộng hơn của Washington là “đảm bảo khả năng tiếp cận một loại nguyên liệu được xem là thiết yếu đối với cả tăng trưởng kinh tế và an ninh quốc gia”.
Dự báo thuế quan qua giá đồng
Để chuyển mức chênh lệch giá thành xác suất Mỹ áp thuế, các chuyên gia Societe Generale tính toán chi phí đưa đồng đạt chuẩn LME từ các kho hàng ở châu Âu đến bờ Đông nước Mỹ, sau đó so sánh với giá hợp đồng tương lai trên COMEX.
Theo nhóm phân tích, mức giá COMEX hiện cao hơn đồng LME sau khi tính toàn bộ chi phí giao hàng cho thấy xác suất 14,6% Mỹ sẽ áp mức thuế 15% theo lộ trình mà Bộ trưởng Thương mại đề xuất vào tháng 1/2027.
Xác suất này tăng lên 37% đối với khả năng mức thuế 30% được áp dụng vào tháng 1/2028.
 |
| Diễn biến giá đồng trong năm 2026. Biểu đồ: CNBC. |
Natalie Scott-Gray, chiến lược gia cấp cao về nhu cầu kim loại tại StoneX, nhận định quyết định về cuộc điều tra theo Mục 232 đối với đồng tinh luyện vốn đã bị trì hoãn đang trở thành “chất xúc tác lớn nhất” đối với thị trường đồng.
Trong một phân tích thị trường gần đây, bà Scott-Gray cho rằng việc áp thuế toàn diện sẽ siết nguồn cung đồng bên ngoài Mỹ. Ngược lại, nếu Washington không áp thuế, hoạt động kinh doanh chênh lệch giá giữa COMEX và LME sẽ dần đảo chiều.
Theo Manthey, mức chênh lệch giá cao tiếp tục hỗ trợ giá đồng trong ngắn hạn, “đặc biệt khi nguồn cung từ các mỏ vẫn hạn chế và cạnh tranh giành lượng đồng sẵn có giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt”.
“Chúng tôi vẫn giữ quan điểm tích cực về đồng, dù bất định liên quan đến thuế quan nhiều khả năng sẽ khiến thị trường tiếp tục biến động mạnh”, bà nói.
Hiểu về thuế quan và chiến tranh thương mại
Trong lúc cuộc chiến thuế quan leo thang, Tri thức - Znews giới thiệu tới độc giả tổng hợp 5 cuốn sách giải thích chính sách thương mại toàn cầu trong những thập kỷ gần đây, bao gồm cuộc chiến thương mại của ông Trump. Danh sách này do các chuyên gia của Financial Times đưa ra.
Năm cuốn sách đó bao gồm Why Politicians Lie About Trade… And What You Need to Know của Dmitry Grozoubinksi (2024), Trade Wars Are Class Wars của Matthew C Klein và Michael Pettis (2020), Misadventures of the Most Favored Nations: Clashing Egos, Inflated Ambitions, and the Great Shambles of the World Trade System của Paul Blustein (2009), Kicking Away the Ladder: Development Strategy in Historical Perspective của Ha-Joon Chang (2002) và No Trade Is Free: Changing Course, Taking on China, and Helping America’s Workers của Robert Lighthizer (2023).
