Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Mini Magazine

Giới tỷ phú Mỹ đặt cược hàng trăm triệu USD vào giấc mơ trường thọ

Giới tỷ phú Mỹ đang đổ hàng trăm triệu USD vào các công nghệ được kỳ vọng có thể kéo dài tuổi thọ và cải thiện sức khỏe con người.

tỷ phú ảnh 1

Cuộc sống của tỷ phú Bill Ackman bỗng chốc đảo lộn vào tháng 2/2026, khi cô con gái 26 tuổi của ông, Lucy, đột quỵ do xuất huyết não tại căn hộ ở Brooklyn. Cô bị mất thị lực, khả năng vận động và nói chuyện.

Ackman sau đó đã giúp Lucy tiếp cận một liệu pháp tế bào mới đang thu hút sự chú ý của những người mong muốn kéo dài tuổi thọ.

Ông cũng tuyên bố sẽ chi hơn 400 triệu USD để thành lập một viện nghiên cứu chuyên về tuổi thọ và sức khỏe não bộ, theo Washington Post.

“Mục tiêu của chúng tôi là xây dựng viện nghiên cứu não bộ, phục hồi chức năng, phục hồi sức khỏe, tối ưu hóa con người và nghiên cứu tuổi thọ tốt nhất thế giới”, ông viết trên X.

Ông cho biết vào tháng 5, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã cấp phép cho nhóm bác sĩ của Lucy sử dụng khẩn cấp một liệu pháp đặc biệt: lấy ty thể khỏe mạnh - bộ phận tạo năng lượng của tế bào - từ cơ ở chân của cô rồi đưa vào mô bị tổn thương trên mắt.

Các bác sĩ hy vọng những “nhà máy năng lượng” siêu nhỏ này có thể hỗ trợ quá trình phục hồi dây thần kinh thị giác và thậm chí giúp cô lấy lại thị lực.

tỷ phú ảnh 2

Bill Ackman, người sáng lập kiêm CEO của Pershing Square Inc. Ảnh: Reuters.

Những dự án kéo dài tuổi thọ

Không chỉ Ackman, giới tỷ phú đang đầu tư những khoản tiền khổng lồ vào các phương pháp điều trị nhằm kéo dài tuổi thọ và những liệu pháp y tế mới.

CEO OpenAI Sam Altman đã rót 180 triệu USD vào Retro Biosciences, một công ty khởi nghiệp đặt mục tiêu kéo dài thêm 10 năm sống khỏe mạnh cho con người thông qua việc tái lập trình tế bào.

Giám đốc điều hành Retro Joe Betts-LaCroix nói với Business Insider rằng công ty đi ngược cách làm phổ biến của các công ty công nghệ sinh học mới thành lập là chỉ tập trung vào một nền tảng hoặc mục tiêu duy nhất.

Altman, người có tài sản ròng được Forbes khoảng 2,1 tỷ USD nhờ thành công của ChatGPT, tin rằng nghiên cứu về tuổi thọ cần một “nỗ lực quy mô như OpenAI” để tạo ra những đột phá thực sự. Bản thân ông theo đuổi một chế độ chống lão hóa khá đơn giản: ăn uống lành mạnh, tập thể dục, ngủ đủ giấc và dùng metformin, loại thuốc điều trị tiểu đường được một bộ phận giới biohacker ở Thung lũng Silicon sử dụng với kỳ vọng có thể làm chậm quá trình lão hóa.

Nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos tài trợ cho Altos Labs, công ty tập trung vào mục tiêu “khôi phục sức khỏe và khả năng phục hồi của tế bào thông qua việc tái lập trình tế bào, nhằm đảo ngược bệnh tật, chấn thương và những tổn thương có thể xuất hiện trong suốt cuộc đời”.

Tỷ phú đầu tư Peter Thiel, đồng sáng lập Google Sergey Brin và đồng sáng lập Oracle Larry Ellison cũng đầu tư mạnh vào các phương pháp kéo dài tuổi thọ cùng những nỗ lực nhằm thay đổi cách cơ thể con người lão hóa.

Năm 2006, Thiel cam kết tài trợ 3,5 triệu USD cho Methuselah Foundation, sau đó nâng lên 7 triệu USD vào năm 2017. Ông cũng được cho là đã đăng ký bảo quản lạnh cơ thể sau khi qua đời tại Alcor Life Extension Foundation, với hy vọng một ngày có thể đảo ngược quá trình lão hóa.

Larry Ellison cũng chi tiền mạnh vào y tế, trong đó có khoản tài trợ 200 triệu USD cho trung tâm nghiên cứu ung thư của Đại học Nam California.

Trong khi đó, tỷ phú Elon Musk là đồng sáng lập Neuralink, công ty phát triển công nghệ cấy ghép vào não. Theo Reuters, cuối năm 2025, Musk cho hay công ty sẽ bắt đầu “sản xuất với số lượng lớn” thiết bị giao diện não - máy tính (BCI) và chuyển sang quy trình phẫu thuật hoàn toàn tự động trong năm 2026.

Thiết bị cấy ghép này được thiết kế để hỗ trợ những người mắc các bệnh lý như tổn thương tủy sống. Bệnh nhân đầu tiên đã sử dụng nó để chơi trò chơi điện tử, đăng bài trên mạng xã hội và di chuyển con trỏ trên máy tính xách tay.

Mark Zuckerberg và vợ, Priscilla Chan, là hai trong số những nhân vật kỳ cựu ở Thung lũng Silicon sáng lập Breakthrough Prize, giải thưởng trị giá 3 triệu USD dành cho các nhà khoa học trong lĩnh vực khoa học đời sống, y học và toán học.

Doanh nhân công nghệ Bryan Johnson thậm chí theo đuổi một cách tiếp cận cực đoan hơn. Ông chi hàng triệu USD mỗi năm để vận hành một hệ thống mà ở đó, cơ thể được đo lường, can thiệp, điều chỉnh và thử nghiệm liên tục như một nền tảng nghiên cứu & phát triển (R&D) sống.

Hy vọng từ những “nhà máy năng lượng” của tế bào

Trở lại với trường hợp của Lucy Ackman. Liệu pháp được sử dụng để điều trị cho cô là ghép ty thể. Phương pháp này không chỉ thu hút sự quan tâm trong điều trị chấn thương mà còn được các nhà khoa học nghiên cứu về tuổi thọ chú ý. Họ kỳ vọng việc phục hồi chức năng của ty thể có thể giúp làm chậm hoặc khắc phục một số tổn thương liên quan đến quá trình lão hóa.

Từ lâu, ty thể đã được biết đến như “nhà máy năng lượng” của tế bào. Chúng giúp chuyển hóa năng lượng từ thức ăn thành adenosine triphosphate (ATP), phân tử cung cấp năng lượng trực tiếp cho nhiều hoạt động của tế bào.

Nghiên cứu những năm gần đây cho thấy ty thể còn đảm nhiệm nhiều chức năng khác ngoài việc chuyển hóa thức ăn thành năng lượng.

Daria Mochly-Rosen, giáo sư tại Trường Y Stanford và đồng tác giả cuốn The Life Machines: How Taking Care of Your Mitochondria Can Transform Your Health, cho biết ty thể còn tham gia nhiều quá trình khác ngoài sản xuất năng lượng. Chúng đóng vai trò trong nhiều hoạt động của tế bào, từ truyền tín hiệu đến loại bỏ và tái chế các thành phần bị hư hỏng. Điều này mở ra khả năng ty thể có thể hỗ trợ quá trình tái tạo và phục hồi tế bào.

“Tôi thuộc nhóm những người tin rằng tập trung vào sức khỏe của ty thể là một cách để giải quyết nhiều bệnh ở người, bao gồm cả quá trình lão hóa”, bà nói.

tỷ phú ảnh 7

Hình ảnh mô phỏng ty thể. Ảnh: iStock.

Năm 2017, các bác sĩ lần đầu ghi nhận việc chuyển ty thể giữa hai cơ quan trên cùng một cơ thể người, bằng cách lấy ty thể từ cơ bụng và đưa vào tim.

Kể từ đó, hàng chục ca ghép đã được thực hiện, trong đó có một ca ghép vào não vào năm 2024. Tuy nhiên, theo Mochly-Rosen, chưa từng có trường hợp nào được thực hiện trên mắt người cho đến nay.

David Putrino, nhà khoa học thần kinh tại bệnh viện Mount Sinai và là người phụ trách điều trị cho Lucy Ackman, cho biết ông cùng các đồng nghiệp đã nghiên cứu về ghép ty thể khoảng 1 năm.

Vào tháng 4/2026, nhóm nghiên cứu đọc được một công trình đăng trên Nature, trong đó các nhà khoa học đã thành công trong việc sử dụng ghép ty thể để giúp chuột phục hồi sau khi dây thần kinh thị giác của nó bị tổn thương.

Nghiên cứu này thuyết phục nhóm bác sĩ rằng đã đến lúc thử nghiệm phương pháp điều trị trên người.

Các bác sĩ của Lucy Ackman đã trao đổi với gia đình cô về ý tưởng trên. Sau đó, nhóm nộp đơn xin cấp phép khẩn cấp để sử dụng liệu pháp này. Cơ chế này cho phép bệnh nhân mắc bệnh nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng được tiếp cận các liệu pháp thử nghiệm khi không còn lựa chọn điều trị phù hợp hoặc các phương pháp hiện có không hiệu quả.

Tuy nhiên, một số nhà khoa học vẫn hoài nghi về khả năng phương pháp này mang lại hiệu quả. Cơ thể con người cần tới hàng nghìn tỷ ty thể để hoạt động, trong khi phương pháp điều trị chỉ đưa vào một lượng nhỏ ty thể. Một số nhà khoa học cũng cho rằng ty thể khó có thể tồn tại lâu sau khi được cấy ghép.

Trong vài tuần đầu tiên, phương pháp điều trị - được thực hiện bằng cách tiêm vào mắt - mang lại cho Lucy Ackman một chút cải thiện.

Theo một bài viết mà nhóm của Putrino gửi tới tạp chí Nature nhưng chưa được bình duyệt, Lucy đã lấy lại khả năng cảm nhận ánh sáng.

Tuy nhiên, sau khoảng một tháng, tác dụng tích cực dường như bắt đầu biến mất.

“Chúng tôi đang nghiên cứu một phương pháp để có thể tiêm vào mắt cô ấy thường xuyên hơn”, Bill Ackman viết trên X trong tuần này, đồng thời cho rằng ty thể “có tiềm năng đáng kinh ngạc”.

Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế

Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.

> Độc giả có thể xem thêm tại đây.

Tác giả sách dạy làm giàu ‘Cha giàu, cha nghèo’ ôm khoản nợ khổng lồ

Thông tin Robert Kiyosaki - tác giả cuốn sách “Cha giàu, cha nghèo” - đang gánh một khoản nợ khổng lồ đã làm dấy lên cuộc tranh luận sôi nổi tại Trung Quốc.

Giá vàng tăng nhẹ, Trung Quốc tăng tốc mua dự trữ

Bất chấp áp lực từ giá dầu và lộ trình tăng lãi suất của Fed khiến giá vàng liên tục biến động, Trung Quốc vẫn tiếp tục gia tăng vị thế kim loại quý với đợt bổ sung dự trữ rất lớn.

Dung nham đỏ rực tràn sát làng ở Indonesia

Dung nham đỏ rực tràn sát làng ở Indonesia

0

Người dân dưới chân núi Lewotolok, Indonesia, kể dòng dung nham có lúc chỉ cách khu dân cư 200 đến 300 m, trong khi tro từ núi lửa phủ đen đường phố, cây cối và nhà cửa.

Minh An

Bạn có thể quan tâm