Khởi đầu ít biết của gia tộc tài chính Rothschild

Bên trong trụ sở Rothschild & Co. Ảnh: Rothschildandco.

Ngày 11/9, tại Paris, Pháp, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn có cuộc làm việc với lãnh đạo Rothschild & Co trong khuôn khổ chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tại cuộc gặp, Rothschild & Co - tập đoàn dịch vụ tài chính có trụ sở tại Pháp đề xuất hỗ trợ Việt Nam huy động nguồn lực cho các dự án hạ tầng lớn, trong đó có đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các dự án điện theo Quy hoạch Điện VIII.

Đáng chú ý, Rothschild & Co là một trong những gia tộc tài chính lâu đời và nổi tiếng nhất châu Âu. Từ một gia đình kinh doanh tại Frankfurt, Đức, vào thế kỷ 18, gia tộc Rothschild từng bước mở rộng hoạt động sang những trung tâm tài chính lớn của châu Âu, tạo nên một mạng lưới ngân hàng xuyên biên giới hiếm thấy vào thời kỳ đó.

Tập đoàn hiện có khoảng 4.800 nhân sự tại 70 địa điểm, trải rộng hơn 50 quốc gia.

Quy mô tài chính của Rothschild & Co cũng cho thấy khoảng cách rất lớn giữa doanh nghiệp ngày nay và điểm xuất phát của gia đình. Báo cáo hợp nhất năm 2025 ghi nhận tổng tài sản của tập đoàn ở mức gần 20 tỷ euro. Trong cùng năm, Rothschild & Co đạt gần 2,99 tỷ euro thu nhập ngân hàng ròng và 573,9 triệu euro lợi nhuận ròng hợp nhất.

Riêng mảng quản lý tài sản và tài sản đầu tư, Rothschild & Co cho biết đến cuối năm 2025, tổng tài sản được quản lý của hai mảng Wealth and Asset Management đạt khoảng 143 tỷ euro, trong khi Five Arrows, cánh tay đầu tư tài sản thay thế của tập đoàn, quản lý khoảng 31 tỷ euro.

Người buôn tiền xu bước vào giới tài chính

Theo Rothschild Archive, Mayer Amschel Rothschild (1744-1812, người Đức) chính là người đã đặt nền móng cho việc xây dựng một đế chế ngân hàng trải rộng khắp châu Âu của gia tộc Rothschild.

Mayer Amschel Rothschild - người sáng lập đế chế Rothschild. Ảnh: Agi.it

Hơn 200 năm trước, khi chưa có những ngân hàng toàn cầu với hàng nghìn nhân sự và mạng lưới văn phòng trải khắp thế giới, Mayer Amschel Rothschild bắt đầu sự nghiệp với một cửa hàng buôn bán tiền xu quý hiếm tại Frankfurt, Đức.

Năm 1757, ông được nhận vào học việc tại ngân hàng Simon Wolf Oppenheimer ở Hannover, Đức. Đây là quãng thời gian quan trọng, giúp Mayer Amschel làm quen với thương mại quốc tế và hoạt động trao đổi tiền tệ.

Sau khi trở về Frankfurt năm 1763, ông bắt đầu gây dựng công việc kinh doanh riêng. Những đồng tiền quý hiếm trở thành điểm khởi đầu để Mayer Amschel tiếp cận một nhóm khách hàng đặc biệt: Giới quý tộc và những người có tài sản lớn.

Theo Rothschild Archive, một trong những khách hàng quan trọng nhất của ông là Wilhelm, Thái tử xứ Hesse-Kassel, một lãnh địa thuộc vùng nước Đức ngày nay, một nhân vật sở hữu khối tài sản rất lớn. Việc được Wilhelm bảo trợ mở ra cho Mayer Amschel những mối quan hệ mà một người buôn tiền xu thông thường khó có thể có được.

Đến năm 1769, Mayer Amschel được phong tước hiệu "Đại diện Hoàng gia", phụ trách các vấn đề tài chính cho Wilhelm. Khi Wilhelm trở thành Wilhelm IX, Bá tước xứ Hesse-Kassel vào năm 1785, công việc của Mayer Amschel tiếp tục mở rộng. Từ chỗ kinh doanh tiền xu, ông từng bước bước vào lĩnh vực cung cấp dịch vụ tài chính.

Cơ hội lớn hơn đến vào những năm đầu thế kỷ 19, khi châu Âu bị cuốn vào các cuộc chiến liên tiếp liên quan đến Napoleon.

Bước ngoặt trong thời chiến

Năm 1806, Napoleon tấn công Hesse để trả đũa việc Wilhelm IX ủng hộ Vương quốc Phổ. Wilhelm IX phải rời khỏi lãnh địa và lưu vong tại Công quốc Holstein. Khi đó, một vấn đề lớn được đặt ra: Làm thế nào để bảo vệ khối tài sản khổng lồ của ông này khỏi quân đội Pháp đang tiến vào?

Carl Friedrich Buderus, cố vấn tài chính của Wilhelm IX, đã lựa chọn Mayer Amschel Rothschild. Một phần đáng kể tài sản của Wilhelm IX được giao cho gia đình Rothschild cất giữ.

Mayer Amschel sau đó nhờ người con trai Nathan, khi ấy đang hoạt động tại Anh, quản lý khoản tiền này. Nathan sử dụng 550.000 bảng Anh của Wilhelm IX để đầu tư vào trái phiếu chính phủ Anh và vàng thỏi. Những khoản đầu tư này đem lại lợi nhuận đáng kể trước khi Wilhelm IX trở về từ nơi lưu vong.

Khả năng giữ tiền, quản lý tài sản và thực hiện các giao dịch xuyên biên giới một cách kín đáo giúp gia đình Rothschild ngày càng được tin cậy. Từ năm 1807, dưới ảnh hưởng của Buderus, phần lớn các giao dịch tài chính lớn của Wilhelm IX được thực hiện thông qua gia đình Rothschild.

Cho đến khi quân Pháp rời Hesse vào năm 1813, Buderus, thay mặt Wilhelm IX, tiếp tục sử dụng Rothschild để thực hiện các giao dịch tài chính trên khắp châu Âu.

Từ đó, Mayer Amschel trở thành một trong những chủ ngân hàng quốc tế quan trọng của Wilhelm IX, đồng thời bắt đầu tham gia vào những khoản vay quốc tế và các giao dịch tài chính có quy mô ngày càng lớn.

Ông cũng kiếm lợi từ hoạt động nhập khẩu hàng hóa trong bối cảnh Napoleon áp đặt hệ thống phong tỏa lục địa nhằm hạn chế thương mại của Anh với châu Âu. Những giao dịch này tiếp tục giúp Mayer Amschel tích lũy tài sản.

Năm người con trai nổi tiếng của người sáng lập gia tộc Rothschild. Ảnh: rothschildandco.

Đến đầu thế kỷ 19, Mayer Amschel đã có trong tay những điều kiện quan trọng để mở rộng hoạt động: nguồn vốn lớn hơn, những khách hàng giàu có và các mối quan hệ kinh doanh vượt khỏi Frankfurt. Việc Nathan hoạt động tại Anh cũng tạo cho gia đình một đầu mối tại thị trường tài chính quan trọng của châu Âu.

Năm 1810, Mayer Amschel cùng ba người con là Amschel, Salomon và Carl ký thỏa thuận thành lập Mayer Amschel Rothschild & Sons. Công việc kinh doanh lúc này không còn phụ thuộc vào riêng người sáng lập mà bắt đầu được tổ chức thành một doanh nghiệp gia đình.

Mayer Amschel qua đời năm 1812, trước khi Rothschild bước vào giai đoạn phát triển mạnh nhất. Nhưng sau gần nửa thế kỷ gây dựng cơ nghiệp, ông đã để lại cho các con nguồn vốn, những khách hàng quyền lực, kinh nghiệm thực hiện giao dịch quốc tế và các mối quan hệ bên ngoài nước Đức.

Chính nền móng đó giúp thế hệ tiếp theo đưa Rothschild ra khỏi Frankfurt. 5 người con trai của Mayer Amschel sau đó lần lượt gây dựng hoạt động tại những trung tâm tài chính lớn của châu Âu, mở ra giai đoạn đưa Rothschild trở thành một mạng lưới ngân hàng xuyên biên giới.

(Còn tiếp)