Nữ tỷ phú Mỹ chỉ cách người bình thường làm giàu đơn giản

Nữ tỷ phú Sara Blakely. Ảnh: Spanx.

Sara Blakely đã sáng chế ra loại quần tất định hình không có phần bàn chân và tạo nên Spanx - thương hiệu góp phần thay đổi ngành đồ định hình vóc dáng, đến mức tên gọi Spanx dần trở thành từ đồng nghĩa với loại sản phẩm này.

Khởi đầu chỉ với 5.000 USD tiền tiết kiệm cá nhân, Spanx Inc. sau đó phát triển thành một công ty tỷ USD, đưa Blakely trở thành nữ tỷ phú tự thân trẻ nhất và trở thành hình mẫu cho nhiều doanh nhân đầy tham vọng.

Ý tưởng kinh doanh từ một bất tiện rất nhỏ

Sinh năm 1971 tại Clearwater, Florida, Mỹ, Blakely từ nhỏ đã thường xuyên nảy ra những ý tưởng sáng tạo. Bà từng nghĩ ra đủ thứ, từ những món đồ trang trí bằng tất, một tờ báo khu phố cho đến một trò chơi có tên "Phiêu lưu".

Sau khi tốt nghiệp Đại học Bang Florida với bằng cử nhân truyền thông năm 1993, Blakely bắt đầu bán máy fax tại Florida, sau đó chuyển đến Atlanta và trở thành huấn luyện viên bán hàng trên toàn quốc.

"Khi tôi bán máy fax tận nhà, tôi cứ cảm thấy như mình đang ở trong một bộ phim sai thể loại", Blakely nhớ lại trong cuộc phỏng vấn với podcast How I Built This của NPR.

"Tôi thực sự quyết tâm tạo dựng một cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân".

Sara Blakely giới thiệu sản phẩm mang về nguồn tài chính lớn cho công ty. Ảnh: Netsuite.

Bước ngoặt đến vào năm 1998.

Khi chuẩn bị tham dự một bữa tiệc, Blakely muốn mặc quần trắng nhưng vẫn muốn có cảm giác mềm mại, thoải mái của quần tất bên trong. Vấn đề là bà không muốn phần chân của quần tất lộ ra ngoài.

Loại quần tất không có bàn chân khi đó chưa tồn tại. Vì vậy, Blakely đã tự cắt phần bàn chân của chiếc quần tất mình đang mặc.

Thử nghiệm thành công, nhưng ngay lập tức xuất hiện một vấn đề: phần quần tất bị cắt liên tục cuộn lên.

Thay vì bỏ cuộc, Blakely nhận ra mình có thể biến giải pháp tạm thời đó thành một sản phẩm hoàn toàn mới.

Bà bắt đầu tìm kiếm bằng sáng chế tại thư viện Georgia Tech, đồng thời tìm cách kiểm chứng xem thị trường có thực sự cần sản phẩm này hay không.

Tại một cửa hàng Neiman Marcus ở địa phương, Blakely hỏi một nhân viên bán hàng liệu khách hàng có quan tâm đến quần tất không có bàn chân hay không. Bà nhớ lại rằng khuôn mặt người nhân viên ấy "sáng bừng" khi nghe câu hỏi.

Nữ nhân viên cho biết nhiều khách hàng đã tự làm những chiếc quần tất tương tự tại nhà.

Với Blakely, đó chính là dấu hiệu quan trọng: Nếu khách hàng phải tự tìm cách khắc phục bất tiện này nghĩa là thị trường đang có nhu cầu về một sản phẩm được thiết kế riêng để giải quyết nó.

Trong khi vẫn tiếp tục công việc bán máy fax, Blakely dành toàn bộ buổi tối và cuối tuần để biến ý tưởng thành sản phẩm.

"Tôi không có kinh nghiệm trong lĩnh vực thời trang. Tôi chưa từng học một trường lớp kinh doanh nào trong đời. Tôi không quen biết ai trong ngành", bà nói.

Để phát triển nguyên mẫu, Blakely gọi điện cho hàng loạt nhà sản xuất tiềm năng, rồi lái xe đến Bắc Carolina để gặp nhà sản xuất mà bà cho là triển vọng nhất.

Ban đầu, người này từ chối.

Nhưng sau khi trở về nhà và kể với ba cô con gái về ý tưởng của Blakely, ông đã thay đổi quyết định. Những cô con gái đã thuyết phục ông hợp tác với nữ doanh nhân trẻ.

"Phải mất vài lần gặp gỡ và rất nhiều sự kiên trì", Blakely nói.

"Tôi đang bước vào và làm đảo lộn toàn bộ một ngành công nghiệp. Họ sản xuất tất chân để lộ ra ngoài, còn tôi không cần nó phải lộ ra ở bất cứ đâu. Nó thực sự sẽ được giấu bên dưới quần áo. Đó là một loại đồ lót mới”, Blakely nhấn mạnh.

Bà tự viết bản thảo bằng sáng chế, trong khi mẹ của bà - một họa sĩ - giúp phác thảo nguyên mẫu. Sau đó, Blakely tìm đến luật sư chuyên về bằng sáng chế để hoàn tất thủ tục đăng ký và đăng ký nhãn hiệu Spanx.

Tên gọi này cũng được lựa chọn có chủ ý.

Blakely cho biết bà từng đọc rằng những từ được tạo ra có thể hiệu quả hơn đối với sản phẩm và dễ đăng ký nhãn hiệu hơn những từ thông thường. Bà cũng nhận thấy những tên thương hiệu có chữ "x" có khả năng gây chú ý.

Cuối cùng, bà chọn Spanx một phần vì cái tên này "khá hài hước và có chút mạo hiểm".

Sản phẩm được thiết kế với phần cạp sử dụng sợi LYCRA® cùng dây thun ở chân, giúp điều chỉnh vị trí và hạn chế tình trạng cuộn lên. Miếng đáy quần bằng cotton thay vì nylon giúp sản phẩm thoải mái hơn, đồng thời có khả năng co giãn và phục hồi, giữ sản phẩm cố định khi vận động.

Bước tiếp theo là thuyết phục thị trường.

Một nhân viên mua hàng của Neiman Marcus ấn tượng với màn trình diễn trước và sau khi sử dụng sản phẩm của Blakely, từ đó đưa Spanx vào bảy cửa hàng. Bloomingdales, Saks Fifth Avenue và Bergdorf Goodman sau đó cũng nhanh chóng làm theo.

Blakely còn chủ động gửi sản phẩm cho người dẫn chương trình nổi tiếng Oprah Winfrey và bà đã giành được khách hàng nổi tiếng đầu tiên trong số nhiều khách hàng nổi tiếng sau này.

Khởi nghiệp với 5.000 USD, xây công ty tỷ USD

Tháng 11/2000, Spanx được công chúng biết đến rộng rãi hơn sau khi Oprah Winfrey lựa chọn sản phẩm này vào danh sách "Món đồ yêu thích" của mình.

Blakely sau đó quyết định nghỉ công việc bán hàng.

Năm 2001, bà ký hợp đồng với kênh mua sắm tại nhà QVC. Chỉ trong 5 phút đầu tiên lên sóng, Blakely đã bán được 8.000 chiếc quần định hình Spanx.

Bà lập quỹ Red Backpack Foundation để giúp đỡ phụ nữ và trẻ em gái. Ảnh: Red Backpack Foundation

Điều đáng chú ý là trong suốt quá trình phát triển, Blakely không nhận vốn đầu tư bên ngoài và duy trì quyền sở hữu 100% Spanx Inc. trong 21 năm hoạt động.

Cho đến năm 2016, công ty cũng chưa từng chi tiền cho quảng cáo.

Thay vào đó, Spanx dựa vào sự xuất hiện trên truyền thông của Blakely, các hợp đồng quảng bá với người nổi tiếng và hiệu ứng truyền miệng để xây dựng thương hiệu.

Chiến lược này nhanh chóng tạo ra kết quả. Spanx đạt doanh thu 4 triệu USD ngay trong năm đầu tiên và 10 triệu USD trong năm thứ hai.

Đến năm 2006, bà thành lập Quỹ Red Backpack (RBF), trước đây mang tên Quỹ Sara Blakely, với mục tiêu thay đổi cách phụ nữ nhìn nhận bản thân cũng như cách thế giới nhìn nhận phụ nữ thông qua giáo dục, tinh thần khởi nghiệp và nghệ thuật.

Quỹ đã hỗ trợ nhiều sáng kiến, trong đó có việc hợp tác với 3DE để ra mắt chuỗi chương trình Mindset Series dựa trên những hiểu biết của Blakely dành cho học sinh trung học; đầu tư vào Rethink Impact - quỹ đầu tư mạo hiểm hỗ trợ các nhà lãnh đạo nữ thúc đẩy đổi mới; và tạo ra Dự án Belly Art, một phong trào cùng cuốn sách tôn vinh tình mẫu tử đồng thời hỗ trợ mục tiêu giúp việc sinh nở trở nên an toàn hơn cho phụ nữ trên toàn thế giới.

Blakely cũng tài trợ học bổng cho hàng nghìn nữ sinh tham gia chương trình giáo dục sáng tạo thực hành tại Camp Invention®.

"Chỉ có 13% chủ sở hữu bằng sáng chế chính là phụ nữ, và khi tôi bắt đầu Spanx, con số đó thậm chí còn thấp hơn… chỉ là 6,8%", Blakely nói.

"Tôi hy vọng món quà này sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ lãnh đạo nữ và những người tiên phong trong ngành công nghiệp tiếp theo. Phụ nữ có rất nhiều tài năng để đóng góp cho thế giới… hãy tưởng tượng nếu tiềm năng đầy đủ của họ được phát huy."

Những đóng góp của Blakely cũng đưa cô trở thành một trong những nữ doanh nhân được chú ý nhất tại Mỹ.

Năm 2012, tạp chí Time đưa Blakely vào danh sách 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới.

Năm 2013, bà ký cam kết Giving Pledge, trong đó các cá nhân cam kết dành phần lớn tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện trong suốt cuộc đời hoặc qua di chúc.

Tiếp tục sáng tạo, Blakely cho ra mắt Sneex vào năm 2024, một thương hiệu giày cao gót lai (hy-heel) cao cấp kết hợp phong cách của giày cao gót nhọn với thiết kế chắc chắn của giày thể thao thoải mái.

Câu chuyện của Blakely cho thấy một doanh nghiệp lớn không nhất thiết phải bắt đầu bằng số vốn khổng lồ, quan hệ trong ngành hay một ý tưởng quá xa vời. Khi lập Spanx, bà chỉ là một nhân viên bán máy fax, không được đào tạo về thời trang hay kinh doanh và có 5.000 USD tiền tiết kiệm.

Điểm khởi đầu của bà lại là một bất tiện rất bình thường trong cuộc sống. Bằng cách nhận ra nhiều người khác cũng gặp vấn đề tương tự, tìm ra sản phẩm hữu ích để giải quyết nó rồi kiên trì đưa sản phẩm ra thị trường, Blakely đã biến một nhu cầu tưởng như nhỏ bé thành doanh nghiệp tỷ USD. Đó cũng là bài học bà thường nhấn mạnh với những người muốn khởi nghiệp: cơ hội kinh doanh đôi khi nằm ngay trong những vấn đề hàng ngày mà chưa ai giải quyết đủ tốt.