Khung giờ tệ nhất để ngủ trưa

Cơn buồn ngủ ập đến vào cuối buổi chiều là điều bình thường, nhưng theo chuyên gia, đây lại là thời điểm không nên chợp mắt. Ảnh: Pexels.

Ngủ trưa vốn là thói quen lành mạnh, giúp cơ thể tỉnh táo hơn, cải thiện tâm trạng và bổ sung năng lượng cho những ai chưa ngủ đủ giấc vào ban đêm. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thời điểm chợp mắt lại quyết định việc giấc ngủ trưa có thực sự có lợi hay phản tác dụng. Tiến sĩ Chelsie Rohrscheib, nhà thần kinh học kiêm chuyên gia giấc ngủ, cho biết thời điểm tệ nhất để ngủ trưa là sau 16h.

Vì sao là 16h?

Chia sẻ với Eating Well, bà Rohrscheib nhấn mạnh việc chợp mắt vào cuối buổi chiều hoặc đầu buổi tối có thể làm rối loạn nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể khi giờ đi ngủ đang đến gần, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ ban đêm. Nguyên nhân nằm ở cơ chế mà giới chuyên môn gọi là "nợ ngủ".

Trong suốt thời gian thức, não bộ liên tục ghi nhận và tích lũy nhu cầu ngủ để phục vụ quá trình phục hồi cơ thể. Bà Rohrscheib giải thích não bộ luôn "theo dõi" lượng giấc ngủ cần thiết cho việc phục hồi và các hoạt động sinh học khác. Khi ngủ trưa quá muộn, một phần "khoản nợ" này bị trả sớm, khiến não bộ lầm tưởng đã ngủ đủ, dẫn đến khó vào giấc và khó duy trì giấc ngủ suốt đêm.

Khung 12h-14h được xem là thời điểm lý tưởng để chợp mắt, khi cơ thể tự nhiên có một đợt sụt giảm năng lượng sau bữa trưa. Ảnh: Pexels.

Những phát hiện về giấc ngủ đã được bác sĩ Michael Greger tổng hợp chi tiết trong cuốn sách "Ăn gì không già" (How Not to Age), mang đến góc nhìn bất ngờ từ y học thực chứng về mối liên quan giữa thời lượng ngủ và nguy cơ tử vong.

Theo ông, thời lượng ngủ lý tưởng nhất để bảo vệ tuổi thọ rơi vào khoảng 7–8 giờ mỗi đêm. Các dữ liệu nghiên cứu ghi nhận mối quan hệ hình chữ U: nguy cơ tử vong gia tăng ở cả nhóm người ngủ quá ít (dưới 6–7 giờ) lẫn nhóm ngủ quá nhiều (trên 9 giờ).

Đáng chú ý, phân tích tổng hợp trên đối tượng người lớn tuổi cho thấy thói quen ngủ nhiều kéo dài mới là yếu tố liên quan rõ rệt nhất đến nguy cơ chết sớm, thay vì chỉ riêng tình trạng thiếu ngủ. Điều này khẳng định ngủ đủ và đúng thời lượng mới chính là chìa khóa vàng cho sức khỏe dài lâu.

Ngủ trưa thế nào cho đúng?

Các chuyên gia khuyên nên ngủ trưa trong khoảng 12h-14h, chỉ nên kéo dài 20-30 phút hoặc ít hơn. Bà Rohrscheib gợi ý nên duy trì những giấc ngủ ngắn để não bộ chỉ vừa bước vào giai đoạn ngủ nông, tránh ngủ quá sâu gây khó tỉnh táo sau khi thức dậy.

Ngoài ra, cần lưu ý một số dấu hiệu cho thấy việc ngủ trưa đang ảnh hưởng xấu đến giấc ngủ đêm, như khó vào giấc, hay tỉnh giấc giữa đêm hoặc dậy quá sớm, hoặc cảm thấy giấc ngủ đêm trở nên chập chờn, không sâu. Nếu cần ngủ trưa mỗi ngày hoặc vẫn cảm thấy mệt dù đã ngủ đủ, đây có thể là dấu hiệu chất lượng giấc ngủ ban đêm chưa tốt và nên tham khảo ý kiến bác sĩ.

Với những người gặp vấn đề về giấc ngủ kéo dài, bác sĩ có thể đề nghị ghi lại nhật ký giấc ngủ - bao gồm thời điểm ngủ trưa, giờ đi ngủ và giờ thức dậy - để tìm ra nguyên nhân cụ thể.

Ngủ trưa có thể giúp phục hồi năng lượng và cải thiện sự tỉnh táo, miễn là chọn đúng thời điểm. Ngủ trưa sau 16h dễ tạo thành vòng lặp: mất ngủ ban đêm rồi lại cần ngủ bù ban ngày.

Nếu muốn duy trì thói quen ngủ trưa, nên tranh thủ khoảng 12h-14h và giữ giấc ngủ ngắn, lý tưởng là 20-30 phút hoặc ít hơn. Với những vấn đề giấc ngủ kéo dài, nên đặt lịch khám với bác sĩ hoặc chuyên gia về giấc ngủ.