Sau 12 năm làm ngành PR, Thu Hương (34 tuổi, phường Ba Đình, Hà Nội) gần đây bắt đầu nhận thêm dạng công việc mới là biên tập những bài viết khách hàng đã tạo trước bằng AI. Thay vì viết từ đầu như trước, cô tiếp nhận bản thảo có sẵn rồi chỉnh sửa để phù hợp với yêu cầu của doanh nghiệp.

Theo Hương, AI có thể tạo bài viết khá nhanh, câu chữ tương đối trôi chảy nhưng nội dung thường lặp ý, cách diễn đạt rập khuôn hoặc chưa truyền tải đúng thông điệp. Với các bài PR hay thông cáo báo chí, một bản thảo đọc trôi chảy vì vậy chưa chắc đã có thể sử dụng ngay.

Tận dụng kinh nghiệm và các mối quan hệ trong ngành, Hương nhận biên tập những nội dung này cho doanh nghiệp và các sự kiện. Trung bình mỗi tháng, cô có khoảng 1-2 đầu việc, thu về 5-7 triệu đồng/dự án, tùy quy mô chiến dịch, số lượng bài và mức độ chỉnh sửa.

Không riêng Hương, nhiều người đang kiếm thêm thu nhập từ những phần việc AI chưa làm tốt. Khi doanh nghiệp có thể tự dùng AI để viết bài, tạo hình ảnh hay viết code, nhu cầu thuê người thực hiện toàn bộ công việc từ đầu có thể giảm. Tuy nhiên, đầu ra của AI không phải lúc nào cũng đáp ứng yêu cầu, khiến doanh nghiệp vẫn phải thuê người có chuyên môn kiểm tra, sửa lỗi và hoàn thiện.

Nhu cầu này đang tăng trên các nền tảng việc làm tự do toàn cầu. Theo Upwork, số tin tuyển người cải thiện sản phẩm do AI tạo ra tăng 70% trong một năm. Riêng lĩnh vực thiết kế và sáng tạo, lượng công việc dạng này đã tăng gần 8 lần so với năm 2023.

Dữ liệu từ nền tảng kết nối việc làm Freelancer.com cũng cho thấy số tin tuyển liên quan đến chỉnh sửa sản phẩm AI tăng 87%, lên hơn 10.700 tin trong giai đoạn từ tháng 8/2025 đến tháng 6/2026. Trên nền tảng việc làm Fiverr, lượt tìm kiếm các dịch vụ “AI cleanup” (dọn dẹp sản phẩm AI) tăng hơn 20 lần kể từ năm 2023, theo Guardian.

Kiếm tiền từ phần AI làm dở

Phần việc mới của Thu Hương không đơn thuần là sửa câu chữ. Trước khi biên tập, cô phải đối chiếu bản thảo với đề bài, xác định thông điệp chính, kiểm tra thông tin và dẫn chứng, sau đó sắp xếp lại cấu trúc để nội dung đi đúng trọng tâm.

“Khách hàng thường cần một bài viết có thể sử dụng được, chứ không phải một bản AI viết ra nghe trôi chảy nhưng vẫn phải tự sửa rất nhiều. Tôi phải hiểu họ muốn nói điều gì, thông tin nào cần giữ, điểm nào cần làm rõ và cách diễn đạt nào phù hợp với chiến dịch”, Hương chia sẻ.

Khối lượng công việc phụ thuộc nhiều vào dữ liệu đầu vào. Nếu khách hàng cung cấp tài liệu tóm tắt và số liệu đầy đủ, cô chủ yếu xử lý cấu trúc và cách diễn đạt. Ngược lại, khi bản thảo thiếu thông tin hoặc dẫn chứng chưa rõ, Hương phải trao đổi lại với khách thay vì dựa vào những nội dung AI tự bổ sung.

“Điều khó nhất không phải là làm cho câu văn hay hơn, mà là bảo đảm bài viết đúng mục tiêu và có đủ căn cứ. Có những chỗ AI viết rất tự tin, nhưng mình vẫn phải kiểm tra lại xem thông tin có chính xác và phù hợp để đưa vào bài hay không”, cô nói.

Dạng công việc tương tự cũng xuất hiện trong lĩnh vực công nghệ.

Đức Minh (31 tuổi, phường Nhiêu Lộc, TP.HCM), làm IT toàn thời gian, đồng thời nhận các dự án sửa phần mềm có sử dụng code do AI tạo ra. Khách của anh chủ yếu là công ty nhỏ hoặc startup đã thử dùng AI để xây dựng tính năng, công cụ nội bộ nhưng gặp vấn đề khi chạy thử hoặc đưa vào sử dụng. Mỗi dự án mang lại khoảng 6-8 triệu đồng.

Theo Minh, khó khăn nằm ở chỗ code do AI tạo ra không phải lúc nào cũng hỏng theo cách dễ nhận biết. Một chương trình có thể mở được, chạy đến cuối nhưng cho kết quả sai.

Chẳng hạn, doanh nghiệp dùng AI tạo công cụ tổng hợp dữ liệu từ nhiều bảng tính. Chương trình vẫn hoạt động nhưng có thể bỏ sót một số dòng, tính tổng sai hoặc không nhận dữ liệu ở một định dạng nhất định. Khi đó, người dùng khó xác định vấn đề nằm ở đâu.

“Điểm khó là chương trình có thể chạy bình thường nhưng kết quả vẫn sai. Nếu chỉ nhìn thấy phần mềm mở lên được, người dùng dễ nghĩ rằng nó đã hoàn thành”, Minh nói.

Khi nhận dự án, anh xác định đầu ra khách hàng mong muốn, chạy lại chương trình bằng dữ liệu từng gây lỗi rồi đối chiếu kết quả với dữ liệu gốc. Sau khi tìm được nguyên nhân, Minh thường sửa phần logic liên quan thay vì viết lại toàn bộ công cụ.

Công đoạn cuối là kiểm thử lại, bao gồm cả những tình huống khách hàng chưa gặp. Theo Minh, sửa một lỗi có thể ảnh hưởng đến phần khác của chương trình, vì vậy sản phẩm chỉ được bàn giao khi kết quả đáp ứng yêu cầu đã thống nhất.

Người sửa lỗi AI cũng dùng AI

Trong lĩnh vực thiết kế, Bảo Khôi (30 tuổi, phường Tân Thuận, TP.HCM) cũng bắt đầu nhận thêm công việc chỉnh sửa hình ảnh do AI tạo ra.

Theo Khôi, năm ngoái, khi các công cụ tạo ảnh AI trở nên phổ biến, file khách hàng gửi đến thường có nhiều lỗi như chữ nhòe hoặc sai chính tả, logo biến dạng, màu sắc không đúng nhận diện thương hiệu hay xuất hiện những chi tiết thừa. Với một bộ hình, cùng một nhân vật hoặc sản phẩm cũng có thể thay đổi về gương mặt, trang phục, kiểu dáng giữa các khung hình.

Khôi được khách hàng thuê để sửa những lỗi này, đồng thời chỉnh lại hình ảnh để các chi tiết đồng nhất trong toàn bộ thiết kế. Với những lỗi đơn giản, anh thường lấy khoảng 200.000 đồng, do mỗi lần chỉnh sửa chỉ mất 10-30 phút. Tuy nhiên, lượng khách có nhu cầu này không nhiều. Theo Khôi, chủ yếu những khách hàng kỹ tính hoặc nhận ra các lỗi trong hình ảnh do AI tạo ra mới thuê designer chỉnh sửa lại.

Tuy nhiên, Khôi nhận thấy dạng công việc này đang thay đổi. Những tháng gần đây, các công cụ tạo ảnh đã cải thiện, ít mắc những lỗi cơ bản hơn. Vì vậy, khách hàng không còn chủ yếu tìm anh để sửa ảnh AI bị lỗi, mà chuyển sang nhờ designer biến hình ảnh do AI tạo ra thành sản phẩm có thể sử dụng thực tế.

Các yêu cầu phổ biến gồm tách một thiết kế thành nhiều bố cục và kích thước, chuyển hình ảnh thành file vector để phóng lớn không vỡ nét, chuẩn bị file in 300 DPI, chỉnh màu theo nhận diện thương hiệu hay dựng mockup bao bì, bảng hiệu.

“Hiện khách hàng có thể tự dùng AI để lên ý tưởng hoặc tạo hình ảnh ban đầu khá nhanh, nhưng những file đó chưa chắc dùng được ngay. Khi cần in ấn, chạy quảng cáo hay đưa vào sản xuất, designer vẫn phải tách lớp, chỉnh lại phom, màu sắc và chuẩn bị file đúng yêu cầu kỹ thuật”, Khôi chia sẻ.

Những đầu việc đơn giản thường có giá khoảng 200.000-500.000 đồng. Với yêu cầu phức tạp hơn như vector hóa, dựng phối cảnh hoặc giữ một bộ nhân vật đồng nhất qua nhiều hình ảnh, mức phí có thể lên tới 1-2 triệu đồng. Phần lớn khách của Khôi là người trong nước và từng thuê anh thực hiện các dự án trước đó. Với một số yêu cầu nhỏ, anh hỗ trợ mà không tính phí.

Trong quá trình hoàn thiện sản phẩm, Khôi cũng tận dụng AI ở một số công đoạn để tiết kiệm thời gian. Chẳng hạn, khi cần vẽ lại một hình ảnh có đường nét chưa đạt yêu cầu, thay vì làm lại hoàn toàn từ đầu, anh có thể dùng AI tạo bản phác thảo đường nét dựa trên hình gốc. Sau đó, Khôi tự tách nét, tô màu và chỉnh sửa từng chi tiết bằng phần mềm thiết kế.

Theo anh, cách kết hợp này có thể giảm khoảng một nửa thời gian so với vẽ lại hoàn toàn bằng tay, đặc biệt khi khách cần xử lý số lượng hình lớn và chỉ yêu cầu chất lượng ở mức đủ dùng.

Việc tiếp tục sử dụng AI để xử lý sản phẩm cũng hiếm khi khiến khách hàng băn khoăn. Khôi cho biết phần lớn người tìm đến anh vốn đã sử dụng AI để tạo hình ảnh ban đầu nên không đặt nặng việc designer dùng công cụ nào để chỉnh sửa. Điều họ quan tâm chủ yếu là sản phẩm cuối cùng đúng với yêu cầu và có thể đưa vào sử dụng.