Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) của Mỹ tăng 3,7% trong tháng 9 so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 3,4% của tháng 8 và dự báo 3,6% của các nhà kinh tế do Bloomberg khảo sát.
|
| Một người đổ xăng tại trạm xăng ở Atlanta, bang Georgia, Mỹ, ngày 20/3. Ảnh: Reuters |
Lạm phát lõi, không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng, cũng vượt dự báo của Phố Wall, tăng lên 2,6% từ mức 2,4% của tháng trước.
Số liệu do Cục Thống kê Lao động Mỹ công bố hôm thứ Tư (14/10) lạm phát tăng trở lại cho thấy tác động của cú sốc năng lượng liên quan đến xung đột tại Trung Đông đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Tổng thống Donald Trump đang tìm cách hạn chế những hệ lụy kinh tế từ cuộc xung đột, trong bối cảnh cử tri ngày càng lo ngại về chi phí sinh hoạt trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Các cuộc thăm dò cho thấy sự bất mãn của cử tri có thể gây bất lợi cho đảng Cộng hòa trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Quốc hội.
Joe LaVorgna, nhà kinh tế trưởng tại SMBC Nikko Securities America, nhận định số liệu lạm phát phản ánh cả sự gián đoạn chuỗi cung ứng ở Trung Đông lẫn tốc độ phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo tờ Financial Times, thị trường trái phiếu phản ứng mạnh sau khi dữ liệu được công bố. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn hai năm tăng 0,13 điểm phần trăm lên 4,91%, khi nhà đầu tư gia tăng đặt cược vào khả năng lãi suất tăng.
|
| Lạm phát tháng 9 ở Mỹ tăng vọt lên 3,7%. Đồ họa: CNN. |
Đợt bán tháo kéo dài nhiều tháng trên thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ đã có dấu hiệu dịu lại trong những ngày gần đây, khi nhà đầu tư quay lại mua vào. Tuy nhiên, diễn biến hôm thứ Tư gần như xóa sạch đà phục hồi này.
Trên thị trường hợp đồng tương lai, các nhà giao dịch hiện đánh giá khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 10 ở mức khoảng 45%, so với 22% trước khi dữ liệu lạm phát được công bố.
Đồng USD cũng tăng 0,6% so với euro, lên mức cao nhất kể từ tháng 5/2025.
Giá xăng và dầu diesel từng giảm nhẹ trong mùa hè sau khi hạ nhiệt từ mức đỉnh ghi nhận khi chiến sự bùng phát. Tuy nhiên, giá nhiên liệu đã tăng trở lại trong những tháng gần đây khi căng thẳng leo thang, đẩy giá dầu diesel lên mức cao kỷ lục.
Theo Cục Thống kê Lao động Mỹ, chỉ số giá xăng trong tháng 9 tăng 34,2% so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn 9,1% so với tháng 8.
Trong khi đó, thu nhập bình quân theo giờ chỉ tăng 3% so với cùng kỳ năm trước, giảm từ mức 3,1% của tháng trước. Điều này cho thấy tiền lương thực tế tiếp tục chịu sức ép khi giá cả tăng nhanh hơn thu nhập.
Lạm phát cao hơn dự kiến có thể làm gia tăng áp lực buộc Fed tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, sau khi ngân hàng trung ương này tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn 3 năm vào tháng trước.
Bán tháo cổ phiếu
Sau khi mở cửa giảm nhẹ, các chỉ số chứng khoán Phố Wall chứng kiến đợt đảo chiều mạnh vào giữa buổi chiều. Làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ tích tụ bấy lâu bất ngờ bùng phát khi nhà đầu tư lo ngại Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 10.
Tâm điểm bán tháo tập trung vào nhóm hạ tầng AI, đặc biệt là các doanh nghiệp vay nợ lớn để đầu tư trung tâm dữ liệu. Cổ phiếu CoreWeave lao dốc hơn 15%, trái phiếu do công ty này phát hành rơi xuống mức thấp kỷ lục. Cổ phiếu Oracle cũng bị xả hàng mạnh. Dòng vốn tháo chạy khỏi nhóm công nghệ nhanh chóng tìm đến các tài sản an toàn như trái phiếu kho bạc, kéo lợi suất giảm sâu.
Kết phiên, Nasdaq Composite giảm 1,9% và S&P 500 giảm 1,1%, đánh dấu ngày giảm mạnh nhất của hai chỉ số này kể từ tháng 7. Dow Jones giảm nhẹ 0,1% (tương đương 49 điểm).
Dù thị trường vẫn ở gần mức đỉnh lịch sử, biến động này phản ánh rõ sự nhạy cảm của Phố Wall trước hai rủi ro lớn: mặt bằng lãi suất cao kéo dài và sự phụ thuộc quá mức vào sóng công nghệ AI.
"Công nghệ trí tuệ nhân tạo đang chiếm lĩnh mọi thứ như một cơn lốc", Ryan Jungk, nhà quản lý danh mục đầu tư tại Newfleet Asset Management, nhận định.
Phố Wall lo Fed tiếp tục tăng lãi suất
Đà bán tháo cổ phiếu công nghệ đã làm lu mờ báo cáo lạm phát mà Phố Wall ban đầu đánh giá là tâm điểm của thị trường trong ngày thứ Tư.
Trước đó, giới đầu tư ngày càng tin rằng Fed sẽ tạm dừng tăng lãi suất trong tháng 10, sau khi cơ quan này nâng lãi suất hồi tháng 9 - lần tăng đầu tiên sau 3 năm. Trong những tuần gần đây, một loạt quan chức Fed cũng củng cố kỳ vọng này, cho rằng áp lực lạm phát chưa đủ lớn để đòi hỏi các đợt tăng lãi suất liên tiếp trong thời gian ngắn.
Số liệu lạm phát công bố hôm thứ Tư đã phần nào làm lung lay niềm tin đó, dù chưa khiến giới đầu tư thay đổi đáng kể dự báo về chính sách tiền tệ.
Báo cáo cho thấy giá xăng tăng mạnh do xung đột Iran kéo dài. Tuy nhiên, điều khiến các nhà đầu tư lo ngại hơn là giá cả ở những nhóm hàng hóa và dịch vụ khác. Fed thường chú trọng đến lạm phát lõi, thước đo loại trừ giá thực phẩm và năng lượng vốn biến động mạnh.
Chỉ số này tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức 0,2% mà các nhà kinh tế do The Wall Street Journal khảo sát dự báo. Lạm phát dịch vụ tiếp tục ở mức cao. Đáng chú ý, giá một số mặt hàng như quần áo cũng tăng ngoài dự kiến, làm dấy lên lo ngại chi phí năng lượng leo thang có thể lan sang các lĩnh vực khác, thông qua việc đẩy chi phí vận chuyển lên cao.
|
| Fed thường tập trung vào giá cả cốt lõi, không bao gồm các mặt hàng thực phẩm và năng lượng. Ảnh: WSJ. |
Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ biến động theo kỳ vọng lãi suất. Theo Tradeweb, lợi suất trái phiếu 10 năm có lúc tăng lên 5,329% trước khi chốt phiên ở 5,189%, giảm so với mức 5,216% hôm thứ Ba. Lợi suất trái phiếu 2 năm kết phiên ở 4,8%, nhỉnh hơn phiên trước nhưng thấp hơn đáng kể so với đỉnh trong ngày.
Lo ngại lạm phát dai dẳng và tăng trưởng kinh tế mạnh đã thúc đẩy làn sóng bán tháo trái phiếu kho bạc trong những tháng gần đây, đẩy lợi suất dài hạn lên cao nhất hơn hai thập kỷ. Tuy nhiên, thị trường gần đây có dấu hiệu ổn định khi nhà đầu tư coi lợi suất cao là cơ hội mua vào.
Đà phục hồi của trái phiếu trong phiên cho thấy giới đầu tư vẫn tìm đến tài sản này như một nơi trú ẩn an toàn khi thị trường chứng khoán biến động mạnh.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.