Loại củ quen thuộc hỗ trợ kiểm soát đường huyết, vị béo bùi thơm ngon

Tinh bột kháng trong khoai môn được lên men tại đại tràng, tạo axit béo chuỗi ngắn, góp phần hỗ trợ hệ vi sinh vật và sức khỏe đường ruột. Ảnh: Magnific.

Theo Tencent, khoai môn vốn là loại củ quen thuộc trong bữa cơm gia đình, nhưng ít khi được nhắc đến như một thực phẩm có giá trị đối với sức khỏe chuyển hóa. Trong khi đó, loại củ này cung cấp nhiều chất dinh dưỡng đáng chú ý, từ tinh bột kháng, chất xơ đến kali.

Những thành phần này khiến khoai môn có thể mang lại một số lợi ích cho người đang kiểm soát đường huyết, huyết áp, mỡ máu hoặc cân nặng, đặc biệt khi được sử dụng để thay thế một phần các nguồn tinh bột tinh chế trong khẩu phần.

Nguồn tinh bột có tinh bột kháng

Điểm đáng chú ý của khoai môn là thành phần tinh bột, trong đó có tinh bột kháng. Khác với phần tinh bột được tiêu hóa và hấp thu nhanh ở ruột non, tinh bột kháng có thể đi xuống đại tràng và được hệ vi khuẩn đường ruột lên men.

Quá trình này tạo ra các axit béo chuỗi ngắn, những hợp chất có vai trò trong hoạt động của hệ vi sinh vật và sức khỏe đường ruột. Nhờ đó, khoai môn không chỉ đơn thuần cung cấp năng lượng mà còn có thể đóng góp vào một chế độ ăn có lợi cho hệ tiêu hóa.

Khoai môn cung cấp kali, khoáng chất cần thiết cho hoạt động thần kinh, cơ bắp và góp phần duy trì huyết áp ổn định. Ảnh: Tencent.

Đặc tính của tinh bột trong khoai môn cũng khiến loại củ này trở thành lựa chọn đáng cân nhắc khi xây dựng khẩu phần cho người cần kiểm soát đường huyết. Khi dùng khoai môn thay cho một phần cơm trắng hoặc các nguồn tinh bột tinh chế, lượng carbohydrate của bữa ăn có thể được phân bổ theo hướng hợp lý hơn.

Một số tinh bột kháng còn có xu hướng tăng sau khi thực phẩm được nấu chín rồi làm nguội. Tuy nhiên, lợi ích đối với đường huyết vẫn phụ thuộc vào tổng khẩu phần, cách ăn và lượng carbohydrate của cả bữa.

Giàu kali, chất xơ và tạo cảm giác no

Bên cạnh tinh bột kháng, khoai môn cung cấp kali, khoáng chất có vai trò quan trọng trong cân bằng dịch, hoạt động thần kinh - cơ và điều hòa huyết áp.

Một chế độ ăn cung cấp đủ kali, đồng thời kiểm soát lượng natri, được xem là một trong những yếu tố có lợi cho sức khỏe tim mạch. Vì vậy, đưa khoai môn vào khẩu phần có thể giúp đa dạng hóa nguồn kali trong chế độ ăn.

Khoai môn cũng chứa chất xơ, góp phần tạo cảm giác no sau bữa ăn. Đây là đặc điểm đáng chú ý với những người đang kiểm soát cân nặng, bởi cảm giác no tốt hơn có thể giúp hạn chế việc ăn vặt hoặc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu năng lượng.

Khi thay một phần cơm trắng, bánh mì hoặc các món tinh bột nhiều năng lượng bằng khoai môn, người ăn có thể vừa duy trì nguồn carbohydrate cần thiết, vừa tăng thêm chất xơ và một số vi chất.

Với người có mỡ máu cao, chất xơ trong chế độ ăn cũng đóng vai trò nhất định trong quá trình chuyển hóa cholesterol. Vì vậy, khoai môn có thể góp một phần vào chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch và chuyển hóa tốt hơn.

Khoai môn nên được hấp hoặc luộc để giữ giá trị dinh dưỡng, hạn chế các món chiên, nhiều dầu hoặc đường khi kiểm soát cân nặng và sức khỏe chuyển hóa. Ảnh: Tencent.

Ăn khoai môn thế nào để phát huy lợi ích?

Khoai môn có thể được hấp hoặc luộc, sau đó dùng thay một phần cơm trong bữa ăn. Đây là cách đơn giản để tận dụng giá trị dinh dưỡng của loại củ này mà không làm tăng quá nhiều chất béo hoặc đường từ cách chế biến.

Ngoài ra, có thể kết hợp khoai môn với rau xanh và nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng hoặc đậu để tạo thành bữa ăn cân đối. Người đang kiểm soát cân nặng cũng nên nhớ rằng khoai môn là thực phẩm giàu tinh bột, vì vậy nên dùng để thay thế chứ không ăn thêm bên cạnh khẩu phần cơm thông thường.

Khoai môn cũng có thể được luân phiên với các nguồn tinh bột khác như khoai lang, khoai tây hoặc ngũ cốc nguyên hạt. Sự đa dạng thực phẩm giúp chế độ ăn dễ duy trì lâu dài hơn thay vì phụ thuộc vào một loại củ.

Người mắc bệnh thận hoặc có nguy cơ tăng kali máu cần lưu ý lượng thực phẩm giàu kali trong khẩu phần và nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi đáng kể chế độ ăn.

Khi gọt khoai môn sống, một số người có thể bị ngứa, rát do các tinh thể oxalat canxi. Sơ chế đúng cách và nấu chín kỹ giúp hạn chế tình trạng này.