 |
| Ung thư dạ dày có thể tiến triển âm thầm, chỉ được phát hiện khi người bệnh chủ động đi kiểm tra. Ảnh: Shutterstock. |
Người đàn ông 53 tuổi ở Hưng Yên đi khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư khi cơ thể vẫn hoàn toàn bình thường. Kết quả nội soi tại Bệnh viện Bạch Mai, bất ngờ phát hiện tổn thương ở dạ dày. Sinh thiết sau đó xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tuyến.
Trước đó, người đàn ông này chưa ghi nhận bệnh mạn tính đáng chú ý và không có tiền sử gia đình mắc ung thư. Việc phát hiện bệnh trong lúc chưa xuất hiện triệu chứng rõ rệt một lần nữa cho thấy ung thư có thể tiến triển âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn sớm.
Căn bệnh diễn biến âm thầm
PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ung thư dạ dày là tình trạng các tế bào của dạ dày xuất hiện biến đổi bất thường, tăng sinh không kiểm soát, có thể xâm lấn các mô lân cận hoặc di căn đến cơ quan khác.
Theo chuyên gia, ung thư dạ dày có yếu tố di truyền nhưng chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Một số tình trạng làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm viêm teo niêm mạc dạ dày, polyp dạ dày và viêm loét dạ dày có nhiễm vi khuẩn H. pylori (HP).
 |
Kết quả nội soi của bệnh nhân 53 tuổi phát hiện tổn thương dạ dày, sinh thiết xác định ung thư. Ảnh: BVCC. |
Bên cạnh đó, một số yếu tố liên quan đến lối sống và chế độ ăn cũng cần được lưu ý như thường xuyên căng thẳng, ăn quá cay, sử dụng nhiều thịt nướng, thịt ướp muối, thực phẩm chứa chất bảo quản không được phép, thừa cân, béo phì...
"Điểm khiến bệnh dễ bị bỏ sót là ở giai đoạn sớm, ung thư dạ dày thường không gây triệu chứng đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ cảm thấy đau vùng thượng vị mơ hồ, dễ nhầm với viêm dạ dày hoặc các vấn đề tiêu hóa thông thường", bác sĩ Phương nói.
Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện có thể rõ hơn như ợ hơi, ợ chua, ợ nóng, đầy bụng sau ăn, chán ăn, ăn không ngon miệng, sụt cân, mệt mỏi hoặc đại tiện bất thường.
Ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể xuất hiện khối cứng trong ổ bụng, nổi hạch vùng cổ, bụng to do có dịch ổ bụng, suy kiệt, nôn, gầy sút cân, da xanh, niêm mạc nhợt nhạt. Một số trường hợp nôn ra máu, nôn liên tục, nôn ra thức ăn cũ hoặc đi ngoài phân đen.
"Ung thư dạ dày hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm, người bệnh được thăm khám và tư vấn, điều trị kịp thời", PGS Phương khẳng định.
Viêm dạ dày kéo dài cần được điều trị
Theo PGS Phương, nội soi dạ dày là phương pháp có thể giúp phát hiện sớm ung thư. Hình ảnh nội soi có thể cho thấy các tổn thương dạng sùi, loét hoặc thâm nhiễm cứng.
Ở giai đoạn sớm, tổn thương đôi khi chỉ biểu hiện bằng vùng niêm mạc hơi gồ lên. Khi phát hiện vị trí bất thường, bác sĩ sẽ lấy mẫu sinh thiết để làm giải phẫu bệnh, từ đó xác định có tế bào ung thư hay không.
Vì vậy, người dân không nên chỉ dựa vào triệu chứng để quyết định có đi kiểm tra hay không. Việc khám sức khỏe định kỳ và lựa chọn chương trình tầm soát cần dựa trên tuổi, giới, tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình và các yếu tố nguy cơ.
Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ hoặc gia đình từng có người mắc ung thư dạ dày cần chủ động trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và chỉ định kiểm tra phù hợp.
Theo bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K, người có tiền sử viêm dạ dày kéo dài không nên chủ quan. Tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn đến những tổn thương mạn tính, sau đó tiến triển thành loạn sản, dị sản. Đây là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Tuy nhiên, viêm dạ dày có thể điều trị. Tùy nguyên nhân và tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể sử dụng thuốc chống viêm, thuốc diệt H. pylori, thuốc làm giảm tiết axit và các phương pháp điều trị phù hợp khác.
 |
| Bác sĩ Hà Hải Nam, Phó trưởng khoa Ngoại bụng 1, Bệnh viện K. Ảnh: Việt Linh. |
Người bệnh không nên tự mua thuốc sử dụng kéo dài mà cần đến chuyên khoa tiêu hóa, dạ dày hoặc ung bướu để được thăm khám, xác định nguyên nhân và xây dựng phác đồ điều trị.
Với những trường hợp đã được xác định ung thư dạ dày, theo bác sĩ Hải Nam phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào giai đoạn bệnh và tình trạng cụ thể của từng người.
"Phẫu thuật hiện vẫn là phương pháp điều trị cơ bản đối với ung thư dạ dày. Người bệnh có thể được phẫu thuật mở hoặc phẫu thuật nội soi. Trong đó, phẫu thuật nội soi có thể được thực hiện bằng kỹ thuật thông thường hoặc với sự hỗ trợ của robot", bác sĩ Nam cho hay.
Nếu ung thư còn ở giai đoạn có thể điều trị triệt để, bác sĩ có thể chỉ định cắt một phần hoặc toàn bộ dạ dày, đồng thời nạo vét hạch nhằm đảm bảo nguyên tắc điều trị.
Với những bệnh nhân đến viện khi bệnh đã tiến triển nhưng chưa thể phẫu thuật ngay, hóa trị trước có thể được cân nhắc. Mục tiêu là làm thu nhỏ khối u, tạo điều kiện thuận lợi cho phẫu thuật sau đó và tăng khả năng điều trị triệt để.
Trong trường hợp bệnh đã quá muộn, không còn khả năng phẫu thuật triệt căn hoặc áp dụng các biện pháp điều trị khác, phẫu thuật vẫn có thể được thực hiện nhằm giảm triệu chứng.
"Chẳng hạn, nếu khối u gây tắc nghẽn đường tiêu hóa khiến người bệnh không thể ăn uống, bác sĩ có thể thực hiện phẫu thuật nối tắt để tạo một đường lưu thông mới cho thức ăn và dịch tiêu hóa đi qua vị trí bị tắc. Một lựa chọn khác là mở thông nhằm đảm bảo đường ăn và dinh dưỡng cho người bệnh", bác sĩ Hải Nam nói.
Theo bác sĩ Nam, những gia đình có người mắc ung thư dạ dày cần chú ý hơn đến nguy cơ của các thành viên còn lại. Đặc biệt, nếu trong gia đình có bố mắc ung thư dạ dày và người con có tiền sử viêm dạ dày kéo dài, người này nên chủ động thăm khám thay vì chờ đến khi xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Bác sĩ khuyến cáo các thành viên trong gia đình, đặc biệt những người khoảng 35-40 tuổi trở lên, nên đi khám và cân nhắc tầm soát ung thư dạ dày theo chỉ định của bác sĩ.
Thế nào là chế độ ăn kiêng tốt nhất? Làm thế nào để ngừng lo lắng về cân nặng và tập trung vào việc sống lành mạnh? Để giải quyết mối quan tâm về vấn đề này, mục Sức khỏe của Znews giới thiệu bạn cuốn sách Chỉ dẫn để sống khỏe toàn diện của tác giả Shaun Francis. Sách sẽ giúp người đọc tập trung việc ăn uống lành mạnh, rèn luyện thể chất và giữ tinh thần minh mẫn trong thời buổi bận rộn.
