Lý do ngày càng nhiều người trẻ 20-30 tuổi đột quỵ

Tại Hội nghị Cập nhật khuyến cáo điều trị đột quỵ 2026 do Hội Đột quỵ TP.HCM tổ chức ngày 15/8, PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Chủ tịch Hội, cho biết bên cạnh những tiến bộ trong điều trị, một vấn đề đáng lo ngại đang được ngành đột quỵ quan tâm là bệnh ngày càng xuất hiện ở người trẻ.

Nếu trước đây bệnh nhân dưới 40 tuổi bị đột quỵ được xem là khá hiếm gặp, hiện các trường hợp ở độ tuổi 20-30 không còn là chuyện bất thường. Tại Bệnh viện Nhân dân 115, mỗi ngày có khoảng 50-70 bệnh nhân đột quỵ nhập viện, trong đó có cả những người còn rất trẻ.

Sự thay đổi này cho thấy phòng ngừa đột quỵ trong cộng đồng vẫn còn nhiều khoảng trống. Một bộ phận người trẻ có tâm lý chủ quan, cho rằng mình còn khỏe nên ít kiểm tra sức khỏe, đồng thời bỏ qua hoặc không điều trị đầy đủ những bệnh lý nền có thể kiểm soát được.

Người trẻ không còn “miễn nhiễm” với đột quỵ

Đột quỵ xảy ra khi mạch máu não bị tắc nghẽn hoặc vỡ, khiến một phần não không được cung cấp đủ máu và oxy. Đây là tình trạng cấp cứu, có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được điều trị kịp thời.

Theo PGS Thắng, đột quỵ hiện không chỉ là gánh nặng y tế tại Việt Nam mà còn là vấn đề toàn cầu, ảnh hưởng lớn đến người bệnh, gia đình và xã hội. Trong khi đó, sự chủ quan của người trẻ trước các yếu tố nguy cơ đang trở thành một thách thức trong công tác phòng bệnh.

Nhiều người ở độ tuổi 20-30 không nghĩ mình có thể bị đột quỵ nên ít quan tâm đến huyết áp, đường huyết hay mỡ máu. Khi phát hiện các chỉ số bất thường, một số người không điều trị hoặc tự ý ngưng thuốc vì chưa có triệu chứng rõ ràng.

"Đây là một trong những nguyên nhân khiến các yếu tố nguy cơ có thể âm thầm kéo dài và gây tổn thương mạch máu theo thời gian", bác sĩ Thắng nói.

PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Phó Chủ tịch Hội Đột quỵ Việt Nam, Chủ tịch Hội Đột quỵ TP.HCM, Trưởng khoa Bệnh lý Mạch máu não, Bệnh viện Nhân dân 115. Ảnh: Phương Lâm.

Bên cạnh bệnh lý nền, lối sống hiện đại cũng khiến nhiều yếu tố nguy cơ xuất hiện sớm hơn. Chế độ ăn uống không hợp lý, ít vận động, thừa cân, béo phì và các thói quen không lành mạnh có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và chuyển hóa, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Tuy nhiên, không phải tất cả trường hợp đột quỵ ở người trẻ đều có thể quy về lối sống. Một số bệnh nhân có thể liên quan đến các bệnh lý mạch máu, tim mạch hoặc những nguyên nhân đặc thù khác. Vì vậy, khi xuất hiện dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự suy đoán.

Hơn 170 trung tâm đột quỵ vẫn chưa đủ

Theo PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Việt Nam hiện có hơn 170 trung tâm đột quỵ và có thể thực hiện hầu hết kỹ thuật điều trị tiên tiến trên thế giới. Tuy nhiên, mạng lưới này vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu khi số lượng bệnh nhân đột quỵ ngày càng lớn.

Theo khuyến cáo của Hội Đột quỵ Thế giới, Việt Nam cần tăng số lượng trung tâm lên gấp hai, thậm chí gấp ba lần hiện nay. Đồng thời, chất lượng điều trị, quy trình cấp cứu và nguồn nhân lực cũng cần được nâng cao.

Các đại biểu trao đổi tại Hội nghị Đột quỵ TP.HCM 2026. Ảnh: Nguyễn Thuận.

Một vấn đề khác là sự phân bổ các trung tâm giữa các địa phương chưa đồng đều. PGS Thắng cho rằng cần xây dựng mạng lưới kết nối giữa các bệnh viện, để những trường hợp tuyến dưới có thể điều trị thì tiếp tục điều trị tại chỗ, còn bệnh nhân vượt quá khả năng chuyên môn được chuyển đến trung tâm có năng lực cao hơn trong thời gian ngắn nhất.

Đây là nhiệm vụ khó, cần sự phối hợp đồng bộ của nhiều cấp, nhiều ngành chứ không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của ngành đột quỵ.

Bên cạnh mở rộng hệ thống điều trị, các chuyên gia nhấn mạnh phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Đặc biệt với người trẻ, cần từ bỏ tâm lý "còn trẻ nên không thể bị đột quỵ", chủ động kiểm tra sức khỏe và kiểm soát các yếu tố nguy cơ.

Đột quỵ đang có xu hướng trẻ hóa, nhưng người trẻ không hoàn toàn bất lực trước căn bệnh này. Nhận biết yếu tố nguy cơ, kiểm soát bệnh nền, duy trì lối sống lành mạnh và xử trí cấp cứu đúng cách là những bước quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế hậu quả nếu đột quỵ xảy ra.