Mánh kiếm nghìn USD trên TikTok

Một video TikTok dài 11 giây, thu hút hơn một triệu lượt xem, cho thấy một cô gái trẻ tên Ceci đang đọc kỹ một tin nhắn chia tay từ người yêu. Dòng chữ trên video viết: “Chỉ vì chuyện này mà anh ấy chia tay tôi sao?”.

“Tôi không biết mình có thể hiểu được chuyện này không, nhưng thôi, được rồi”, Ceci nói. Trong lúc cô nói, ứng dụng Aqua Voice tự động nhận giọng nói và chuyển những gì cô nói thành chữ trên màn hình.

Thoạt nhìn, đây có vẻ chỉ là một TikToker đang chia sẻ chuyện bị người yêu chia tay. Tuy nhiên, trên tài khoản của cô, Ceci đăng rất nhiều video ghi lại cảnh cô bị người yêu chia tay qua tin nhắn, mỗi lần vì một lý do khác nhau. Đáng chú ý, trong tất cả các video này, cô đều sử dụng ứng dụng Aqua Voice.

Ceci Beck cho biết cô đang có một cuộc sống hạnh phúc và đã đính hôn vào thời điểm đăng các video. Beck được trả hơn 800 USD để quản lý một tài khoản phụ chuyên quảng bá cho Aqua Voice. Cô là một trong rất nhiều người đang kiếm thêm thu nhập bằng một hình thức tiếp thị kín đáo có tên UGC, viết tắt của user-generated content (nội dung do người dùng tạo ra).

Những video này chẳng khác gì các bài đăng TikTok hay Instagram thường ngày và không mang dáng vẻ của một quảng cáo. Thỉnh thoảng, người đăng có thêm hashtag như “ad” (quảng cáo) hoặc “partner” (hợp tác) bên cạnh tên thương hiệu, nhưng phần lớn các bài đăng đều không nói rõ đây là nội dung được trả tiền để quảng bá.

Việc không công khai rõ ràng một bài đăng là nội dung quảng cáo có thể vi phạm quy định của các nền tảng và, trong một số trường hợp, các quy định về quảng cáo của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC). TikTok hiện yêu cầu nhà sáng tạo bật tính năng tiết lộ nội dung thương mại khi đăng nội dung quảng bá thương hiệu, sản phẩm hoặc dịch vụ.

Điều đó dường như không khiến Beck quá bận tâm. Cô cho biết trung bình mỗi tháng cô kiếm được 6.000 USD từ UGC, ngoài ra còn có thêm thu nhập nhờ hỗ trợ điều hành một học viện trực tuyến dành cho các nhà sáng tạo nội dung.

Trưởng bộ phận tiếp thị của Aqua Voice - ông Austin Zitting cho biết ứng dụng này hiện không có bất kỳ quy định chính thức nào về việc công khai nội dung quảng cáo.

“Tôi nghĩ nếu chúng tôi làm gì đó sai đến mức bị phát hiện, sẽ có người nhắc chúng tôi. Khi đó, có lẽ chúng tôi sẽ phải đặt ra quy định”, ông nói.

Một kiểu việc làm mới

Công việc này đang phát triển nhanh và có nhiều điều kiện để tiếp tục nở rộ. Sự phát triển của AI đã kéo theo sự ra đời của hàng loạt ứng dụng và phần mềm dành cho người dùng phổ thông, khiến các công ty này ngày càng cần những cách quảng bá vừa hiệu quả vừa ít tốn kém.

Trong khi đó, các thuật toán mạng xã hội ngày nay phân phối nội dung dựa nhiều hơn vào sở thích của người dùng và ít phụ thuộc hơn vào số lượng người theo dõi của một nhà sáng tạo. Điều này giúp các nhà sáng tạo nhỏ tiếp cận được nhiều người hơn.

“Chúng tôi đang cố tạo ra một kiểu lực lượng lao động mới. Hãy nhờ những người bình thường, trả cho họ 20 USD cho mỗi video, rồi bảo họ đăng thật nhiều video”, ông Nick Lawton, giám đốc điều hành của Sideshift, một sàn kết nối các nhà sáng tạo UGC, nói với Wall Street Journal.

Một số TikToker đăng tải video về UGC. Ảnh: Business Insider.

Trong khi đó, các thương hiệu nhận ra rằng người xem thường tin và đồng cảm với những người bình thường hơn là các influencer sở hữu lượng người theo dõi khổng lồ.

Một quảng cáo của Sideshift viết: “Đừng thuê một người có sức ảnh hưởng. Hãy thuê cả một đội quân những người có sức ảnh hưởng”. Ông Lawton cho biết công ty khuyên các nhà sáng tạo phải hiểu và tuân thủ mọi yêu cầu hiện hành về việc công khai nội dung quảng cáo.

Các nhà sáng tạo cho biết UGC là một trong số ít những cách làm việc linh hoạt giúp họ kiếm được khoản thu nhập khá tương xứng với số giờ bỏ ra.

Brooks Langford vẫn chưa tìm được việc đúng chuyên môn kể từ khi tốt nghiệp đại học vào năm ngoái. Anh chia thời gian giữa những ca làm ở quán cà phê và chiến dịch UGC. Anh cho biết chỉ cần dành khoảng 5 giờ/tuần cho UGC cũng giúp anh kiếm được từ 1.000 đến 2.000 USD mỗi tháng.

Thông thường, Langford cùng lúc quản lý 2 hoặc 3 tài khoản TikTok và Instagram, mỗi tài khoản dành cho một thương hiệu. Các công ty thường gửi cho anh bản hướng dẫn hàng tuần, trong đó có kịch bản được giao sẵn, những điểm thu hút sự chú ý của người xem và phần caption cho bài đăng.

Langford cho biết việc các bài đăng UGC không công khai đây là nội dung quảng cáo là chuyện rất thường gặp. “Tôi đoán là tiền dễ kiếm đã lấn át cảm giác áy náy vì không trung thực”, anh nói.

Một số người còn kiếm được nhiều hơn. Caryl Pagulayan, người làm việc với các công ty khởi nghiệp công nghệ, kiếm được 11.000 USD trong tháng 7 sau khi một số video của cô lan truyền mạnh. Cô chỉ làm từ 5 đến 7 giờ mỗi tuần.

Ban đầu, cô xem UGC như một bước đệm để tiến tới một công việc tiếp thị toàn thời gian, nhưng giờ đây cô đang suy nghĩ lại. “Tôi không phải làm việc quá nhiều, mà những khoản tiền như thế này lại hoàn toàn có thể đạt được”, cô nói.

Một số nhà sáng tạo cho biết những người quản lý các chiến dịch UGC - thường là các nhà thầu tiếp thị từng là nhà sáng tạo nội dung - đã khuyên họ không nên công khai rằng các bài đăng của mình là quảng cáo.

Kassi Meyer, một bà mẹ ở nhà chăm sóc hai con tại bang Ohio (Mỹ), gần đây bắt đầu làm UGC để phụ thêm tiền trang trải các khoản chi tiêu trong gia đình. Trước khi đăng video đầu tiên cho Collect, một ứng dụng giúp người dùng tìm kiếm và tham gia các vụ kiện tập thể, cô đã hỏi liệu mình có nên đánh dấu video đó là quảng cáo hay không.

“Cứ nói là không phải”, người quản lý chiến dịch trả lời.

Meyer và chồng đang chật vật vì các khoản nợ. Cô lo rằng nếu đánh dấu những video đó là quảng cáo thì mình sẽ không được trả tiền vì vậy cô không làm thế. Tuy nhiên, cô nói: “Dù vậy, tôi vẫn cảm thấy chuyện này hơi không ổn”.

Không phải ưu tiên quản lý của cơ quan chức năng

Một số nhà sáng tạo UGC cho biết họ tin rằng các hướng dẫn của FTC vẫn chừa đủ khoảng trống để họ thực hiện những bài đăng tiếp thị kín đáo như vậy. Những người khác chỉ ra rằng họ có công khai việc quảng cáo trong phần tiểu sử của tài khoản mạng xã hội, hoặc cho rằng theo hợp đồng, tài khoản đó về mặt kỹ thuật là tài sản “do thương hiệu sở hữu”.

Trụ sở của Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) tại thủ đô Washington,D.C (Mỹ). Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, theo các luật sư chuyên về quảng cáo, những cách này không có nghĩa là người làm nội dung sẽ không phải chịu trách nhiệm nếu họ được trả tiền để quảng bá. Dù vậy, việc quảng cáo mà không nói rõ với người xem đang diễn ra quá phổ biến và khó bị phát hiện, nên nhiều thương hiệu vẫn cho rằng cứ làm như vậy cũng không có gì đáng lo.

“FTC thỉnh thoảng vẫn có hành động xử lý, nhưng nguồn lực của họ có hạn. Có vẻ như việc thực thi yêu cầu về công khai quảng cáo trên mạng xã hội hiện không phải là ưu tiên hàng đầu của họ”, ông Rob Freund, một luật sư tại California chuyên về thương mại điện tử và quảng cáo, nhận định.

Một số nhà sáng tạo nội dung cho biết họ nhận thấy số lượng bình luận chỉ ra những video không công khai là quảng cáo đang tăng lên.

“Tôi nghĩ rồi sẽ đến lúc, cũng giống như nhiều thủ thuật trên mạng xã hội khác, mọi người bắt đầu nhận ra chuyện này”, Pagulayan nói.