|
|
Ho kéo dài không chỉ do cảm lạnh, dị ứng mà còn là dấu hiệu trào ngược họng - thanh quản. Ảnh: Shutterstock. |
Thông thường, khi bị ho kéo dài, nhiều người nghĩ ngay đến cảm lạnh, dị ứng hoặc các bệnh lý về phổi và đường hô hấp. Tuy nhiên, sức khỏe đường ruột và hệ tiêu hóa kém cũng có thể biểu hiện bằng những triệu chứng khá bất thường. Không phải mọi vấn đề liên quan đến hệ tiêu hóa đều gây đầy bụng, đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Một số triệu chứng ở cổ họng có thể xuất phát từ tình trạng trào ngược. Nếu bị ho mạn tính (kéo dài trên 8 tuần), thường xuyên hắng giọng, luôn thấy vướng nghẹn như có dị vật trong họng (dấu hiệu Globus), giọng khàn rè, tăng tiết nhầy hoặc đau họng dai dẳng, cần lưu ý khả năng mắc trào ngược họng - thanh quản (LPR).
LPR xảy ra khi dịch dạ dày chứa axit và enzym tiêu hóa (đặc biệt là pepsin) trào ngược qua thực quản lên vùng họng - thanh quản, gây kích ứng các mô nhạy cảm. Khác với trào ngược dạ dày thực quản (GERD) thông thường, người bị LPR thường không bị ợ nóng hay đau rát vùng ngực, nên còn được gọi là trào ngược "thầm lặng".
Khi axit hoặc các thành phần trong dạ dày thường xuyên tiếp xúc với vùng họng và thanh quản, chúng có thể gây kích ứng kéo dài. Người bệnh có thể cảm thấy ngứa hoặc đau họng, phải hắng giọng liên tục, ho dai dẳng, khàn tiếng hoặc có cảm giác chất nhầy mắc lại trong cổ.
Để kiểm soát và giảm nhẹ triệu chứng LPR, có thể áp dụng các thói quen đơn giản:
- Thay đổi thói quen uống nước: Không uống nhiều nước ngay trong bữa ăn để tránh làm căng giãn dạ dày quá mức. Chỉ nên nhấp từng ngụm nhỏ và bổ sung đủ nước giữa các bữa. Sau khi ăn khoảng 30–60 phút, mới nên uống cốc nước lớn.
- Tránh đồ uống có ga, caffeine và cồn: Các thức uống này làm tăng áp lực dạ dày và thả lỏng cơ thắt thực quản, khiến dịch vị dễ trào ngược.
- Nhai kẹo cao su không đường sau ăn 15–30 phút: Kích thích tiết nước bọt giàu bicarbonate giúp trung hòa axit và thúc đẩy phản xạ nuốt để làm sạch cổ họng.
- Nằm nghiêng bên trái khi ngủ: Tư thế này giúp dạ dày nằm thấp hơn thực quản nhờ cấu tạo giải phẫu tự nhiên, ngăn dịch vị trào ngược về đêm.
- Tránh ăn trong vòng 3 tiếng trước khi đi ngủ: Để dạ dày kịp tiêu hóa hết thức ăn, giảm áp lực trào ngược khi nằm.
Súng, vi trùng và thép
Trong lịch sử loài người, đậu mùa, cúm, lao, sốt rét, dịch hạch, sởi và dịch tả đều là những bệnh truyền nhiễm tiến hóa từ căn bệnh ở loài vật. Đến nay, ta lần ngược về lịch sử để xem sản xuất lương thực đã nảy sinh như thế nào ở một ít trung tâm và từ đó đã bành trướng nhanh chậm khác nhau đến thế nào sang các khu vực khác. Những khác biệt địa lý đó chính là lời đáp hệ trọng và tối hậu cho câu hỏi của Yali về việc tại sao dân tộc này lại khác dân tộc khác đến vậy về sức mạnh và sự dồi dào sung túc.
Cuốn sách Súng, vi trùng và thép là lược sử về các xã hội của loài người trong khoảng 13.000 năm trở lại đây. Tác giả tập trung tìm lời giải cho câu hỏi: “Tại sao lịch sử đã diễn ra trên mỗi châu lục một khác?”.
