Những thói quen vô tình làm lây lan virus viêm gan

Mỗi loại virus gây viêm gan có đặc điểm và cách lây truyền khác nhau. Ảnh: Shutterstock.

Viêm gan virus là nhóm bệnh do các virus tấn công gan, trong đó viêm gan A, B, C, D và E là những loại phổ biến nhất. Mỗi loại có đặc điểm và đường lây truyền khác nhau. Vì vậy, hiểu rõ virus lây lan như thế nào giúp mỗi người chủ động phòng bệnh và hạn chế nguy cơ lây nhiễm cho gia đình.

Viêm gan A, E chủ yếu lây qua đường ăn uống

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), viêm gan A và viêm gan E thường lây theo đường phân - miệng. Virus từ phân của người nhiễm bệnh có thể làm ô nhiễm nguồn nước, thực phẩm và sau đó xâm nhập vào cơ thể người khác qua ăn uống.

Nguy cơ có thể tăng khi sử dụng nguồn nước không đảm bảo vệ sinh, ăn thực phẩm chưa được xử lý hoặc chế biến trong điều kiện vệ sinh kém. Thói quen không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh và trước khi chế biến, ăn uống cũng tạo điều kiện cho virus phát tán.

Viêm gan A còn có thể lây khi tiếp xúc gần với người nhiễm virus và trong một số trường hợp thông qua tình dục. Với viêm gan E, ngoài đường nước và thực phẩm nhiễm virus, một số trường hợp có thể liên quan đến việc ăn thịt động vật chưa được nấu chín kỹ.

Viêm gan B có thể lây từ mẹ sang con

Viêm gan B do virus HBV gây ra và có khả năng lây truyền qua máu và các dịch cơ thể chứa virus.

Một trong những con đường lây nhiễm quan trọng là từ mẹ sang con trong quá trình sinh. Ngoài ra, virus có thể lây qua quan hệ không an toàn hoặc khi máu của người nhiễm tiếp xúc với cơ thể người khác, chẳng hạn dùng chung kim tiêm, kim châm cứu hoặc các dụng cụ có khả năng gây chảy máu nhưng không được tiệt trùng đúng cách.

Viêm gan B có thể chuyển thành mạn tính. Nhiễm HBV kéo dài làm tăng nguy cơ xơ gan, suy gan và ung thư gan.

Viêm gan C chủ yếu lây qua đường máu

Tương tự viêm gan B, viêm gan C cũng có thể lây truyền qua máu nhưng đường máu là con đường lây truyền chủ yếu. Nguy cơ thường gặp ở những người dùng chung kim tiêm hoặc các dụng cụ tiêm chích. Virus cũng có thể lây qua các thủ thuật y tế, xăm hình, xỏ khuyên nếu dụng cụ bị nhiễm máu và không được vô khuẩn đúng quy định.

Lây truyền HCV qua quan hệ tình dục ít phổ biến hơn so với HBV nhưng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt trong những tình huống làm tăng khả năng tiếp xúc với máu.

Viêm gan D chỉ xảy ra ở người có virus viêm gan B

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), viêm gan D do virus HDV gây ra. Điểm đặc biệt là HDV không thể tự gây nhiễm nếu không có virus viêm gan B. Do đó, viêm gan D có các đường lây tương tự HBV, chủ yếu thông qua tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể nhiễm virus và quan hệ không quan toàn.

Một người có thể đồng thời nhiễm viêm gan B và D hoặc nhiễm viêm gan D sau khi đã mắc viêm gan B. Nhiễm đồng thời hai loại virus có thể khiến tổn thương gan nghiêm trọng hơn.

Mỗi loại viêm gan cần biện pháp phòng ngừa khác nhau. Với viêm gan A và E, cần chú ý vệ sinh cá nhân, nguồn nước và an toàn thực phẩm. Với viêm gan B, vaccine là biện pháp phòng bệnh hiệu quả, đồng thời cần tránh tiếp xúc với máu và dịch cơ thể có nguy cơ nhiễm virus.

Đối với viêm gan C, do chưa có vaccine phòng bệnh, việc tránh dùng chung kim tiêm và các vật dụng cá nhân có thể dính máu, đồng thời lựa chọn cơ sở y tế, xăm hình hoặc xỏ khuyên đảm bảo vô khuẩn là rất cần thiết.

Những người có nguy cơ nhiễm virus viêm gan cũng nên chủ động xét nghiệm theo tư vấn của bác sĩ. Phát hiện sớm giúp người bệnh được theo dõi, điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ biến chứng cũng như lây truyền cho người khác.

Dấu hiệu nhận biết sớm viêm gan C nhưng dễ bị bỏ qua Viêm gan C thường diễn biến âm thầm, nhưng nếu không được phát hiện và điều trị, bệnh có thể gây xơ gan, ung thư gan. 11:04 18/8/2026