Anusa Thapa Magar vội vã trở về Nepal từ nơi làm việc ở Maldives sau khi nghe tin lũ lụt tàn phá quê nhà. Cô chỉ mong bà ngoại yêu quý vẫn nằm trong số những người sống sót.
Magar tìm về căn nhà hai tầng của gia đình ở thị trấn nhỏ Betrawati, nhưng ngôi nhà không còn nữa. Betrawati cũng biến mất.
Những người thoát khỏi thảm họa hồi tháng trước đang lần lượt trở về, hy vọng có thể tìm lại thứ gì đó còn sót lại. Khi dòng bùn đá cuồn cuộn quét qua khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, nhiều người mất nhà cửa, tài sản và người thân. Có nơi, thứ họ tìm thấy chỉ là khoảng đất phẳng phủ kín lớp bùn xám đã đông cứng.
 |
| Cảnh tượng tàn phá trên diện rộng sau các trận lũ quét và sạt lở đất gần đây dọc theo sông Trishuli ở Betrawati, huyện Nuwakot (Nepal) ngày 9/9. |
 |
| Anusa Thapa Magar mất nhà cửa do lũ quét và sạt lở đất gần đây, bật khóc khi chụp ảnh trên lớp bùn vùi lấp ngôi nhà của cô ở Betrawati, huyện Nuwakot (Nepal) ngày 9/9. |
Đứng trên nền bùn cứng lại, Magar, 23 tuổi, không ngừng tự hỏi liệu bà ngoại, người gần như không thể đi lại, có đang nằm dưới lớp đất kia hay không. Lần cuối cùng cô nhìn thấy bà là khi bà đang nằm nghỉ trên giường.
“Nếu ngôi nhà của tôi bị chôn vùi bên dưới, vậy Aama của tôi cũng vẫn ở đó, đúng không?”, Magar nói với Reuters.
  |
Mỗi ngày, hàng chục người sống sót đang trú trong những cụm lều dựng trên sườn đồi phía trên khu vực từng là Betrawati lại đi bộ khoảng 500 m xuống vùng đất hoang. Họ bước qua nơi từng là thị trấn đông đúc, tìm kiếm dấu vết của những căn nhà, cửa hàng và người thân bị dòng lũ cuốn mất.
Sau trận lũ do sông băng sụp đổ trên núi gây ra, ít nhất 1.386 người thiệt mạng và 5.130 người vẫn được báo cáo mất tích ở phía Nepal của khu vực biên giới. Nhà chức trách tiếp tục tìm kiếm người sống sót, nhưng đã nhiều ngày không ai được tìm thấy còn sống.
Dấu vết của cuộc tháo chạy trong tuyệt vọng
Tuyến đường nối Bidur với Betrawati giờ chỉ còn là lớp bùn dày do dòng sông dâng cao tràn qua và để lại.
Muốn đến Betrawati, người dân hiện phải leo lên một sườn đồi dốc, men theo dải đất hẹp trên sống núi rồi đi xuống khu vực từng là thị trấn nhộn nhịp.
Trên đường đi, những đôi giày, dép bị bỏ lại nằm rải rác, lặng lẽ ghi dấu khoảnh khắc người dân cuống cuồng tháo chạy trước dòng nước, bùn đất và đá cuồn cuộn. Một trường học bỏ hoang vẫn còn trơ lại, phần lớn bị vùi trong đống đất đá. Đi xa hơn, giày trẻ em, cà vạt học sinh và ba lô nằm rải rác trên mặt bùn.
  |
 |
| Một địa điểm cầu nguyện, nơi người dân đến tưởng niệm những người đã thiệt mạng trong trận lũ lụt, nằm cạnh trường công lập Uttargaya sau trận lũ quét và sạt lở đất ở Angitar, huyện Nuwakot, (Nepal). |
  |
Nước lũ đổ xuống với sức mạnh khủng khiếp, va vào chân một ngọn đồi rồi dội ngược sang phía bên kia thung lũng, cuốn phăng mọi thứ trên đường đi.
Người dân Betrawati cho biết những cảnh báo đầu tiên về trận lũ bắt đầu xuất hiện chỉ vài phút trước khi dòng nước ập đến. Bạn bè và người thân ở khu vực thượng nguồn gọi điện báo tin. Nhưng rất ít người hình dung được tốc độ cũng như quy mô của dòng lũ đang lao xuống.
Chủ một cơ sở kinh doanh may mặc Kalpana Thapa Magar, 43 tuổi, nhớ lại cuộc điện thoại từ người bạn chỉ nói: “Chạy đi! Chạy đi!”.
“Tôi chỉ biết chạy. Khi ngoảnh lại, mọi thứ đã biến mất, kể cả những người đang chạy phía sau tôi”, bà kể.
 |
 |
 |
Tôi không còn gì ngoài bộ quần áo đang mặc trên người
Kalpana Thapa Magar, 43 tuổi
Nabina Magar, 21 tuổi, cho biết gia đình cô từng phải rất vất vả mới có được một căn nhà và cuộc sống ổn định. Giờ đây, phần lớn căn nhà đã bị phá hủy, cùng những thành quả mà họ mất nhiều năm gây dựng.
 |
 |
Chúng tôi đã rất vất vả mới có được ngôi nhà và cuộc sống hạnh phúc. Giờ căn nhà bị hư hại nghiêm trọng. Mọi công sức của chúng tôi mất hết
Nabina Magar, 21 tuổi
Roshan Shrestha, 32 tuổi, mất cả xưởng sửa chữa ôtô và cửa hàng thời trang vừa khai trương. Anh mới vay tiền để đầu tư kinh doanh, nhưng giờ phải bắt đầu lại từ đầu.
 |
 |
Trận lũ gây thiệt hại rất lớn cho việc kinh doanh của gia đình tôi, gồm xưởng sửa chữa ôtô và cửa hàng thời trang mới mở. Tôi vừa vay tiền để đầu tư, nhưng giờ chúng tôi phải bắt đầu lại mọi thứ
Roshan Shrestha, 32 tuổi
Với Nani Kanchi Khatri, 60 tuổi, nỗi lo còn lớn hơn. Là phụ nữ đơn thân, bà không có chồng hay con trai để nương tựa. Tài sản duy nhất cũng bị dòng lũ phá hủy.
 |
 |
Tôi là phụ nữ đơn thân, không có chồng hay con để chăm sóc. Tài sản duy nhất của tôi bị lũ phá hủy, giờ chẳng biết đi đâu
Nani Kanchi Khatri, 60 tuổi
Những chiếc chìa khóa không còn mở được cánh cửa nào
Ở Devighat, khu vực hạ lưu, một số phần còn lại của các căn nhà vẫn đứng chơ vơ. Người dân cố gắng tìm và mang đi những món đồ còn có thể sử dụng, dù nhiều người cho rằng họ sẽ không có lý do để quay trở lại.
Madhav Ghimire, 42 tuổi, vẫn giữ chùm chìa khóa căn nhà sáu phòng từng sống cùng Ambika Aryal, 38 tuổi. Nhưng cảnh vật thay đổi quá lớn khiến họ không còn xác định được căn nhà từng nằm ở đâu.
“Dù mất tất cả, tôi vẫn mang theo chìa khóa nhà. Nó khiến tôi có cảm giác mình vẫn còn tất cả”, Ghimire nói.
  |
Với nhiều gia đình trong khu vực, đây không phải lần đầu họ trải qua thảm họa. Trận động đất năm 2015 từng cướp đi sinh mạng của gần 9.000 người ở Nepal.
Sita Thapa Magar, 45 tuổi, một giáo viên và là chị gái của Kalpana, nhớ lại trận động đất cũng mang đến mất mát và khó khăn. Nhưng khi đó, các gia đình vẫn có thể tìm lại một phần tài sản, dựng nhà cửa trên chính mảnh đất của mình.
Lần này, hai căn nhà mà bà cùng chồng sở hữu đều bị cuốn trôi, còn đất canh tác bị vùi dưới đống đất đá.
“Lần này, chúng tôi mất tất cả”, bà nói.
 |
 |
| Chari Thapa Magar, 54 tuổi, và Sita Thapa Magar, 45 tuổi, những người bị mất nhà do lũ quét và sạt lở đất gần đây, khóc khi chụp ảnh trên lớp bùn vùi lấp ngôi nhà của họ ở Betrawati, huyện Nuwakot (Nepal) ngày 9/9. |
Shanti Dangol, 61 tuổi, đứng trên mảnh ngói vỡ duy nhất còn lộ ra trên mặt đất. Trên tay bà là bức ảnh chụp khu nhà nghỉ ba tầng từng đứng tại nơi này.
Dangol nhớ Betrawati từng là thị trấn phát triển nhộn nhịp, phục vụ khách hành hương và những người đi bộ đường dài. Những năm gần đây, cuộc sống của người dân ngày càng khấm khá khi các gia đình xây nhà lớn hơn, cho thuê phòng và đầu tư cho việc học của con cái.
“Về kinh tế, người dân ở đây bắt đầu có cuộc sống khá hơn. Giờ chẳng còn gì cả”, bà nói.
 |
 |
Tôi mất tất cả. Thứ duy nhất còn lại là thân thể này, nhưng tôi cảm thấy mình như một người đã chết
Shanti Dangol, 61 tuổi
Với Sunita Chitrakar, 40 tuổi, nỗi lo trước mắt là những khoản nợ chưa trả.
 |
 |
Tôi chủ yếu lo không biết phải trả các khoản vay như thế nào
Sunita Chitrakar, 40 tuổi
Surya Lal Chitrakar, 51 tuổi, cũng chưa thể hình dung cuộc sống phía trước sẽ ra sao.
 |
Mọi thứ đã biến mất, tôi hoàn toàn không biết tương lai sẽ thế nào.
Surya Lal Chitrakar, 51 tuổi
Bibek Chitrakar, 26 tuổi, cho hay anh từng lập tức yêu cầu mọi người trong làng chạy khỏi khu vực khi nhận được cảnh báo. Nhưng nhiều người không tin đó là mối nguy hiểm nghiêm trọng.
 |
Tôi lập tức bảo mọi người trong làng chạy đi, nhưng không ai tin. Họ nghĩ trận lũ này cũng giống những trận lũ trước đây.
Bibek Chitrakar, 26 tuổi
 |
 |
Những cuốn sách hay về biến đổi khí hậu
“Những kiến thức cơ bản về biến đổi khí hậu”, “Băng - Những câu chuyện ly kỳ từ một thế giới đang dần biến mất”, “Thảm họa khí hậu - Chúng ta đã có gì và làm gì để ứng phó?”,... nằm trong số những cuốn sách giúp độc giả có cái nhìn trực diện và bao quát hơn khi nói đến vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
