 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump tại bữa trưa chiêu đãi các lãnh đạo ngành công nghệ tại Phòng Đông của Nhà Trắng ở Washington, D.C. (Mỹ) ngày 29/9. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/9 công bố một thỏa thuận “mang tính ràng buộc về đạo đức” với lãnh đạo các tập đoàn công nghệ và AI lớn của Mỹ, nhằm thiết lập các biện pháp kiểm soát đối với công nghệ này.
Thỏa thuận mang tên “Cam kết chung về trách nhiệm đối với AI tiên phong” (Joint Commitment On Frontier Responsibilities) được công bố sau bữa trưa tại Nhà Trắng với các lãnh đạo hàng đầu ngành công nghệ, theo Guardian.
“Ở một khía cạnh nào đó, nó gần giống một bản hiến pháp. Những công ty lớn nhất thế giới đã ký, và tôi cũng ký với tư cách tổng thống. Đây thực sự là một hình thức bảo vệ”, ông Trump nói.
Theo thỏa thuận, các công ty sẽ phối hợp với những đơn vị kiểm toán độc lập để đánh giá liệu các hệ thống AI có hoạt động đúng với mục đích mà nhà phát triển đặt ra hay không. Các doanh nghiệp cũng cam kết bảo đảm công cụ AI của họ không “xâm nhập hoặc truy cập các hệ thống kỹ thuật theo những cách ngoài dự kiến”.
Ông Trump cho rằng thỏa thuận sẽ giúp các công ty thực hiện “cơ chế tự giám sát mạnh mẽ” đối với sản phẩm và công nghệ AI.
Các CEO công nghệ cùng xuất hiện tại Nhà Trắng
Cuộc gặp ban đầu được tổ chức dưới hình thức một bữa trưa kín với các lãnh đạo công nghệ. Sau đó, ông Trump xuất hiện cùng Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và nhiều CEO tại khu vực trước Nhà Trắng, nơi tổng thống hiếm khi đứng trả lời báo chí.
Các lãnh đạo tham dự gồm Elon Musk, CEO SpaceX; Mark Zuckerberg, CEO Meta; Jensen Huang, CEO Nvidia; Dario Amodei, CEO Anthropic; Sundar Pichai, CEO Google và Greg Brockman của OpenAI, Reuters cho biết.
 |
| CEO của Meta Mark Zuckerberg, người sáng lập kiêm CEO của SpaceX Elon Musk, và Chủ tịch kiêm CEO của Nvidia Jensen Huang, ngồi cạnh ông Trump trong bữa trưa chiêu đãi các nhà lãnh đạo công nghệ tại Phòng Đông của Nhà Trắng ngày 29/9. Ảnh: Reuters. |
Sau bữa trưa, ông Zuckerberg đứng cạnh ông Trump và các lãnh đạo công nghệ khác trong cuộc họp báo. Ông nói tự hào về thỏa thuận và cho rằng văn bản được xây dựng nhằm bảo đảm với người dân Mỹ rằng công nghệ của các công ty là đáng tin cậy.
“Đây là sự khởi đầu và là một thỏa thuận mà toàn ngành có thể cùng tham gia. Đó là một cuộc đối thoại mang tính lịch sử”, ông Zuckerberg nói.
CEO Nvidia Jensen Huang cho rằng không có mâu thuẫn giữa đổi mới công nghệ và an toàn.
“Chúng ta sẽ phải tạo ra những công nghệ mới để nâng cao năng lực của AI, nhưng đồng thời cũng tạo ra những công nghệ mới để nâng cao độ an toàn của AI”, ông nói.
Ông Huang chỉ vào các lãnh đạo công nghệ đứng phía sau và cho biết nhiều người trong ngành đang cùng hành động theo một hướng, trong đó có Elon Musk, Sundar Pichai, Mark Zuckerberg, Dario Amodei và Greg Brockman.
Tuy nhiên, ông Amodei thể hiện sự thận trọng hơn. CEO Anthropic, người đã có một bữa tối riêng với ông Trump vào tối 28/9, nói AI “có những rủi ro rất thực tế” và cách giải quyết những rủi ro đó “vẫn đang được thảo luận”.
Bốn lớp kiểm soát an toàn AI
Theo Guardian, thỏa thuận đưa ra bốn “lớp kiểm soát và kiểm toán” dành cho các công ty AI. Lớp đầu tiên yêu cầu doanh nghiệp triển khai hệ thống giám sát an toàn nội bộ trong quá trình huấn luyện. Đây là cơ chế vốn đã được các phòng thí nghiệm AI lớn áp dụng, nhưng chưa ngăn được những sự cố trong các cuộc thử nghiệm.
Lớp thứ hai yêu cầu trao quyền cho một nhóm nội bộ nhằm bảo đảm hệ thống giám sát ở lớp đầu tiên hoạt động đúng cách.
Ở lớp thứ ba, các công ty đồng ý cho một đơn vị kiểm toán bên ngoài đánh giá độc lập các biện pháp kiểm soát an toàn.
Cuối cùng, doanh nghiệp sẽ chỉ định một hội đồng độc lập để xem xét các báo cáo liên quan đến những biện pháp kiểm soát này.
Thỏa thuận không đề cập vai trò của các cơ quan quản lý chính phủ và cũng không yêu cầu doanh nghiệp công khai kết quả đánh giá độc lập. Văn bản dường như cho phép các công ty tự lựa chọn đơn vị đánh giá, tự bổ nhiệm hội đồng giám sát và quyết định có công bố kết quả hay không.
    |
Các ông lớn AI phát biểu với báo giới tại lối đi vào Nhà Trắng sau bữa trưa ở Phòng Đông ngày 29//9. Ảnh: Reuters. |
Thỏa thuận được đưa ra trong bối cảnh ngành AI chịu sự giám sát ngày càng lớn của công chúng sau một loạt sự cố. Các công ty AI lớn từng ghi nhận trường hợp hệ thống của họ vô tình xâm nhập hệ thống của những tổ chức bên ngoài trong quá trình kiểm tra an toàn.
OpenAI và Anthropic cũng từng cảnh báo về những rủi ro của AI và kêu gọi thiết lập các biện pháp kiểm soát đối với công nghệ này.
Trong khi nhiều nghị sĩ, nhà nghiên cứu AI và một số công ty trong ngành kêu gọi chính phủ tăng cường giám sát, ông Trump nhìn chung phản đối việc siết quy định đối với AI, với lý do Mỹ cần duy trì vị thế trong cuộc cạnh tranh với Trung Quốc và tránh ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Cùng ngày công bố thỏa thuận, ông Trump ký một sắc lệnh hành pháp đổi cách gọi “trí tuệ nhân tạo” (artificial intelligence - AI) thành “siêu trí tuệ” (superintelligence), tương tự tuyên bố ông đưa ra tại Liên Hợp Quốc một tuần trước.
Sắc lệnh yêu cầu tất cả bộ, ngành và cơ quan liên bang sử dụng các thuật ngữ “Super Intelligence” và “SI” trong thư từ chính thức, thông tin công khai, tài liệu chính sách và các văn bản không mang tính luật định trong nhánh hành pháp. Các cơ quan này cũng được yêu cầu không tiếp tục sử dụng thuật ngữ “Artificial Intelligence” hoặc “AI”.
Thúc đẩy xây dựng trung tâm dữ liệu
Bên cạnh an toàn AI, trung tâm dữ liệu cũng là một vấn đề nổi bật trong cuộc gặp. Đây là những cơ sở cung cấp năng lực tính toán cần thiết để huấn luyện và vận hành các mô hình AI.
Việc xây dựng trung tâm dữ liệu đang vấp phải sự phản đối tại nhiều cộng đồng trên khắp nước Mỹ do lo ngại nhu cầu điện tăng mạnh, chi phí tiện ích cao hơn và những tác động khác đối với địa phương.
Khi được hỏi liệu việc ủng hộ xây dựng trung tâm dữ liệu có thể ảnh hưởng đến đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ ngày 3/11 hay không, ông Trump cho rằng các công ty công nghệ sẽ khiến người dân địa phương “hài lòng” với những dự án này.
“Những công ty lớn, quyền lực, rất giàu và rất thông minh này sẽ đóng góp rất lớn cho các cộng đồng”, ông nói.
Ông Trump cho rằng người Mỹ không thể “đầu hàng trước nỗi sợ hãi” về AI. Tại sự kiện ra mắt website đầu tiên của chính phủ Mỹ được hỗ trợ bởi AI, ông nói Mỹ “không thể kìm hãm” công nghệ này và Washington đang dẫn trước Trung Quốc với khoảng cách lớn.
 |
| Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự sự kiện ra mắt America.gov, một trang web chính phủ mới sử dụng AI tại Hội trường Mellon ở Washington, DC (Mỹ) ngày 29/9. Ảnh: Reuters. |
Tổng thống Mỹ cũng cho biết việc giám sát quá trình phát triển AI sẽ dựa vào “tự giám sát” của ngành. Ông đề xuất thành lập một ủy ban gồm 10 lãnh đạo công nghệ để đóng vai trò giám sát, song chưa đưa ra chi tiết về cơ chế hoạt động, MS Now cho biết.
“Tôi tin rằng chúng sẽ được sử dụng vì mục đích tốt, và khi không như vậy, chúng ta sẽ có thể xử lý”, ông Trump nói về việc các công ty phát triển mô hình AI. “Nhưng sẽ có một cơ chế tự giám sát mạnh mẽ”.
Trong khi chính quyền Trump thúc đẩy AI, một số quan chức thừa nhận người dân vẫn hoài nghi về công nghệ này. Khảo sát toàn quốc của Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 17 đến 20/9 cho thấy khoảng 73% người được hỏi lo ngại các công ty AI chưa làm đủ để ngăn công nghệ này gây ra những tác động nghiêm trọng đối với xã hội. Khoảng 55% cho rằng việc làm chậm tốc độ phát triển AI là điều tích cực.
Mehmet Oz, người đứng đầu Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid, cho biết ông hiểu sự dè dặt của người Mỹ. Ông dẫn trường hợp của vợ mình, người không có ý định sử dụng AI vì không tin tưởng hệ thống.
“Khi tôi nói vợ tôi không có ý định sử dụng công nghệ này, tôi hoàn toàn nghiêm túc. Cô ấy chắc chắn sẽ không tham gia. Cô ấy không tin tưởng hệ thống, và cô ấy không phải người duy nhất”, ông Oz nói.
Theo ông, câu hỏi lớn hơn là liệu lợi ích của AI có đủ để đánh đổi với những rủi ro mà công nghệ này mang lại hay không.
“Đó là câu hỏi mà tất cả mọi người - Cộng hòa, Dân chủ hay độc lập - đều nên tự đặt ra”, ông Oz nói.
AI có cướp đi công việc của chúng ta?
Trong cuốn AI chuyện chưa kể, tác giả Tomoe Ishizumi cho rằng đây chỉ là công cụ tối ưu không hơn không kém. Có một điều chắc chắn rằng AI có thể thay thế phần lớn công việc mà con người đang làm hiện nay. Tuy nhiên, chúng ta không nên nghĩ máy móc sẽ cướp đi công việc của con người mà hãy nghĩ rằng máy móc sẽ làm những công việc vất vả để con người có thời gian sáng tạo hơn.
