Sinh viên quốc tế dần quay lưng với đại học Mỹ và Anh

Sinh viên quốc tế rời bỏ đại học Mỹ và Anh vì vấn đề lưu trú, visa. Ảnh: Reuters.

Mỹ và Anh đang đối mặt với những dấu hiệu suy giảm sức hút trong tuyển sinh quốc tế khi các chính sách nhập cư ngày càng thắt chặt. Hiệp hội các nhà giáo dục quốc tế (NAFSA) và Oxford Test of English mới đây đã thực hiện một khảo sát và chỉ ra rằng số lượng sinh viên quốc tế tại các trường đại học ở hai quốc gia này giảm đáng kể trong năm 2026.

Mỹ, Anh mất lợi thế

Theo Reuters, khảo sát đầu tiên được thực hiện tại 437 trường đại học thuộc 63 quốc gia cho thấy trong giai đoạn từ tháng 10/2025 đến tháng 8/2026, số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học tại Anh giảm 19%, trong khi Mỹ giảm 13% so với cùng kỳ năm trước.

Một khảo sát khác, với sự tham gia của hơn 400 trường đại học thuộc 63 quốc gia, tiếp tục cho thấy xu hướng này ở nhóm sinh viên sau đại học. Ước tính khoảng 62% trường đại học tại Australia, Canada, Anh và Mỹ ghi nhận số lượng sinh viên quốc tế sau đại học giảm trong giai đoạn tháng 8-10/2026. Tỷ lệ này tại các quốc gia khác chỉ là 27%.

Trong đó, Anh ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất. Cụ thể, 79% cơ sở giáo dục tại nước này báo cáo tuyển sinh sinh viên quốc tế sau đại học giảm. Mức sụt giảm này cao hơn đáng kể so với mức 50% của một năm trước. Ở bậc đại học, 43% trường cũng ghi nhận số lượng sinh viên quốc tế nhập học đi xuống.

Tại Mỹ, tình hình cũng không khả quan hơn. Báo cáo ghi nhận số lượng sinh viên quốc tế sau đại học giảm 59%. Đáng chú ý, 37% cơ sở giáo dục tại nước này dự đoán tuyển sinh trong cùng kỳ năm sau sẽ tiếp tục suy giảm. Đây cũng là nhóm trường có đánh giá bi quan nhất về triển vọng tuyển sinh quốc tế.

Theo các đơn vị thực hiện khảo sát, những hạn chế về visa và chính sách của chính phủ là rào cản lớn nhất đối với hoạt động tuyển sinh sinh viên quốc tế. Tình trạng chậm trễ trong xử lý hồ sơ, quy trình xét duyệt khắt khe hơn và những thay đổi trong quy định làm việc sau tốt nghiệp khiến nhiều người trì hoãn hoặc từ bỏ kế hoạch du học.

Một trường đại học Mỹ tham gia khảo sát cho biết các vấn đề về nhân sự khiến nhà trường không thể quan tâm đầy đủ đến sinh viên mới nhập học. Một cơ sở khác nhận định sự cạnh tranh gia tăng từ các trường đại học khác cũng tác động đến số lượng sinh viên quốc tế.

Tại Anh, chính phủ liên tiếp tìm cách giảm nhập cư thông qua việc thắt chặt quy định visa du học. Nước này hạn chế phần lớn sinh viên quốc tế đưa người phụ thuộc đi cùng, đồng thời lên kế hoạch rút ngắn thời gian cho phép sinh viên sau tốt nghiệp ở lại tìm việc hoặc làm việc.

Một đại diện trường đại học Anh tham gia khảo sát cho biết các hạn chế visa, chi phí sinh hoạt toàn cầu và những thay đổi liên tục trong chính sách là những yếu tố ảnh hưởng tiêu cực nhất đến tuyển sinh.

Những thay đổi này khiến sinh viên quốc tế phải cân nhắc kỹ hơn về khả năng được cấp visa, chi phí học tập và cơ hội ở lại làm việc sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên quốc tế lựa chọn châu Á và châu Âu làm điểm đến mới để học tập, nghiên cứu. Ảnh minh họa: The Boston Globe.

Châu Á và châu Âu nổi lên thành điểm đến thay thế

Trong khi Mỹ và Anh chứng kiến tuyển sinh quốc tế suy giảm, các trường đại học tại châu Âu và châu Á lại ghi nhận xu hướng tăng trưởng tích cực.

Theo khảo sát Global Enrolment Benchmark Survey, tại hai khu vực này, một nửa số cơ sở giáo dục đại học báo cáo số lượng sinh viên quốc tế bậc đại học tăng với mức trung bình 4%. Ở nhóm sau đại học, số lượng sinh viên nhập học cũng tăng 2%.

Đáng chú ý, châu Á đang cho thấy lợi thế rõ rệt trong cuộc cạnh tranh thu hút người học nước ngoài. 59% trường đại học tại khu vực này ghi nhận số lượng sinh viên quốc tế sau đại học tăng với mức trung bình 7%.

Canada cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu ổn định sau hai năm liên tiếp tuyển sinh quốc tế sụt giảm mạnh. Các trường đại học tại nước này báo cáo mức giảm trung bình chỉ ở mức 4% với bậc đại học và 3% ở bậc sau đại học. Hơn một nửa số cơ sở giáo dục cho biết lượng sinh viên sau đại học không thay đổi so với trước.

Những con số này cho thấy dòng dịch chuyển sinh viên quốc tế đang có sự thay đổi đáng kể. Các quốc gia từng giữ vị trí hàng đầu trong thị trường giáo dục quốc tế không còn duy trì được lợi thế, trong khi những điểm đến mới đang tận dụng cơ hội để thu hút người học.

Edwin van Rest, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập Studyportals, nhận định xu hướng dịch chuyển sinh viên quốc tế trên toàn cầu vẫn tiếp diễn, đặc biệt ở các chương trình sau đại học. Đây cũng là nhóm chương trình đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao mà các quốc gia cần để duy trì năng lực cạnh tranh.

Vị giám đốc nhận định các điểm đến tại châu Á và châu Âu tiếp tục tăng trưởng một phần nhờ nhận thức được giá trị của nguồn nhân lực tài năng. Việc Canada bắt đầu ổn định trở lại cũng là tín hiệu tích cực, dù triển vọng phục hồi vẫn xuất phát từ nền tảng tuyển sinh đã suy giảm đáng kể.

Thực tế, sinh viên quốc tế không chỉ đóng góp vào sự đa dạng của môi trường học thuật mà còn là nguồn thu quan trọng đối với các trường đại học và nền kinh tế sở tại. Nhóm người học này thường phải trả học phí cao hơn đáng kể so với sinh viên bản địa, qua đó góp phần bù đắp chi phí giảng dạy và nghiên cứu của các cơ sở giáo dục.

Vì vậy, sự suy giảm tuyển sinh quốc tế không chỉ là vấn đề riêng của các trường đại học mà còn có thể ảnh hưởng đến nguồn thu và khả năng duy trì hoạt động nghiên cứu, đào tạo của các quốc gia tiếp nhận.