TP.HCM yêu cầu trường học chủ động phát hiện nguy cơ bắt nạt học đường

TP.HCM yêu cầu trường học sớm chủ động phát hiện nguy cơ bắt nạt học đường. Ảnh minh họa: Phương Lâm.

Sở GD&ĐT TP.HCM vừa yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố tăng cường công tác bảo đảm an toàn trường học, phòng, chống bạo lực học đường trong năm học 2026-2027.

Động thái này được đưa ra trong bối cảnh phần lớn trường học đã triển khai các nhiệm vụ phòng, chống bạo lực học đường, quan tâm nắm bắt tình hình học sinh, tổ chức tư vấn tâm lý và phối hợp hỗ trợ khi phát sinh khó khăn.

Tuy nhiên, Sở GD&ĐT đánh giá tại một số cơ sở, việc triển khai chưa đồng bộ, thường xuyên. Cùng với đó, công tác phát hiện sớm, tư vấn và hỗ trợ học sinh có khó khăn về tâm lý, hành vi hoặc nguy cơ xảy ra xung đột đôi lúc chưa kịp thời.

Chủ động nhận diện xung đột, bắt nạt từ sớm

Theo yêu cầu của Sở GD&ĐT, các trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng kiểm soát cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn bằng biện pháp tích cực và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi có nguy cơ mất an toàn.

Nhà trường phải thường xuyên nắm bắt diễn biến quan hệ giữa học sinh, kịp thời nhận diện các dấu hiệu xung đột, bắt nạt, cô lập hoặc kích động trên mạng xã hội để can thiệp ngay từ khi mới phát sinh. Sở yêu cầu kiên quyết ngăn chặn tình trạng học sinh tụ tập để giải quyết mâu thuẫn, quay phim, cổ vũ hoặc phát tán hình ảnh bạo lực.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục phải rà soát toàn diện những nguy cơ mất an toàn trong trường. Các phương án bảo đảm an ninh, an toàn cần được bổ sung, hoàn thiện; lực lượng trực và giám sát phải được bố trí phù hợp tại cổng trường, sân trường, hành lang, cầu thang, nhà vệ sinh và những khu vực khuất tầm quan sát.

Việc giám sát cần đặc biệt chú trọng các thời điểm học sinh đến trường, chuyển tiết, giờ ra chơi và tan học. Các trường cũng phải có biện pháp phù hợp để phát hiện, ngăn chặn học sinh mang vật sắc nhọn, hung khí hoặc những vật dụng có khả năng gây nguy hiểm vào trường; đồng thời rà soát phương án sơ cấp cứu và phối hợp với cơ sở y tế khi xảy ra sự cố.

Một trong những nội dung được Sở GD&ĐT TP.HCM nhấn mạnh là phát hiện sớm và hỗ trợ học sinh có khó khăn về tâm lý, hành vi.

Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, bộ phận tư vấn tâm lý học đường và các lực lượng hỗ trợ trong trường được yêu cầu chủ động nhận diện những thay đổi đáng lưu ý về cảm xúc, hành vi, quan hệ bạn bè; dấu hiệu học sinh bị đe dọa, bắt nạt, tổn thương hoặc có nguy cơ gây mất an toàn.

Khi phát hiện học sinh cần hỗ trợ, nhà trường phải kịp thời trao đổi với cha mẹ và tổ chức tư vấn phù hợp. Với trường hợp vượt quá khả năng hỗ trợ của nhà trường, cơ sở giáo dục cần chủ động phối hợp với cơ sở y tế hoặc cơ quan chuyên môn để đánh giá, hỗ trợ.

Sở lưu ý quá trình tiếp cận học sinh phải bảo đảm tôn trọng, bảo mật, không định kiến, kỳ thị hoặc gây thêm tổn thương.

Học sinh trong kỳ thi lớp 10 TP.HCM. Ảnh minh họa: Khương Nguyễn.

Không chờ kết luận cuối cùng mới báo cáo

Ngoài những nội dung trên, Sở GD&ĐT TP.HCM yêu cầu khi xảy ra bạo lực hoặc có nguy cơ gây thương tích, các trường phải ưu tiên bảo vệ tính mạng, sức khỏe và sự an toàn của học sinh. Đồng thời, nhà trường cần nhanh chóng can thiệp, tách các bên liên quan, sơ cấp cứu và chuyển học sinh đến cơ sở y tế khi cần thiết.

Nhà trường đồng thời phải thông tin cho cha mẹ học sinh và phối hợp với lực lượng chức năng tùy theo tính chất, mức độ vụ việc. Việc xác minh, xử lý phải khách quan, thận trọng, đúng thẩm quyền; không bao che, né tránh, xử lý hình thức hoặc quy kết khi chưa đủ căn cứ.

Với vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc vượt thẩm quyền, trường phải kịp thời báo cáo, chuyển vụ việc đến cơ quan có thẩm quyền để phối hợp xử lý.

Sở GD&ĐT cũng yêu cầu các trường quản lý chặt chẽ thông tin, hình ảnh liên quan đến học sinh. Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh không được tự ý đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video clip hoặc thông tin cá nhân của người chưa thành niên liên quan đến các vụ việc bạo lực học đường.

Đối với thông tin tư vấn tâm lý, hồ sơ hỗ trợ và những thông tin riêng tư của học sinh, việc tiếp cận, sử dụng và chia sẻ chỉ được thực hiện đúng mục đích, đúng thẩm quyền và trong phạm vi cần thiết.

Nếu hình ảnh, video hoặc thông tin gây ảnh hưởng tiêu cực đã lan truyền trên mạng xã hội, nhà trường phải phối hợp với gia đình, địa phương và cơ quan chức năng để đề nghị gỡ bỏ, hạn chế phát tán, đồng thời hỗ trợ tâm lý cho học sinh bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, nhà trường, gia đình và địa phương cũng cần tăng cường phối hợp trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý nguy cơ bạo lực. Cha mẹ học sinh được khuyến nghị quan tâm, đồng hành cùng con trong các mối quan hệ, việc sử dụng mạng xã hội cũng như những thay đổi bất thường về sinh hoạt, cảm xúc và hành vi.

Đáng chú ý, trách nhiệm phối hợp của nhà trường không chỉ giới hạn trong khuôn viên trường học. Với những vụ việc xảy ra ngoài cổng trường, ngoài giờ học hoặc trên không gian mạng nhưng có liên quan đến học sinh của đơn vị, nhà trường phải chủ động nắm tình hình, phối hợp với gia đình, địa phương và cơ quan chức năng để hỗ trợ, xử lý theo thẩm quyền, không né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

Đối với vụ việc nghiêm trọng, có học sinh bị thương, có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc nguy cơ ảnh hưởng lớn đến an ninh, trật tự, an toàn trường học và tâm lý học sinh, cơ sở giáo dục phải báo cáo ngay Sở GD&ĐT và các cơ quan có thẩm quyền, không chờ có kết luận cuối cùng mới báo cáo. Nội dung báo cáo phải khách quan, chính xác và cập nhật kịp thời diễn biến, kết quả xử lý cùng các biện pháp đã thực hiện.