Khi cơ thể bắt đầu vàng da, nam thanh niên 28 tuổi ở Sơn La vẫn không nghĩ đó là dấu hiệu nguy hiểm. Anh tiếp tục uống loại thuốc nam mua trên mạng. Chỉ ít ngày sau, người bệnh rơi vào hôn mê sâu, suy gan cấp và phù não nặng.
Vàng da nhưng vẫn tiếp tục uống thuốc
ThS.BS Lê Sơn Việt, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh nhân L.V.G. (28 tuổi, Sơn La) trước đó không ghi nhận bệnh lý nền đáng chú ý.
Khoảng một tháng trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện ho nhiều, sốt cao, tức ngực nên đến khám tại một cơ sở y tế địa phương. Bệnh nhân được chẩn đoán theo dõi viêm phổi, chưa loại trừ u phổi và được tư vấn nhập viện để tiếp tục thăm khám, điều trị.
Tuy nhiên, gia đình không đồng ý cho bệnh nhân nhập viện mà đưa về nhà. Sau đó, người bệnh được mua các loại thuốc nam trên mạng để sử dụng. Thành phần, nguồn gốc và liều lượng của những sản phẩm này không được xác định rõ.
Khoảng 2 tuần sau khi uống thuốc, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện vàng da, mệt mỏi. Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo tổn thương gan. Tuy nhiên, thay vì ngừng sử dụng sản phẩm và đi kiểm tra, bệnh nhân vẫn tiếp tục uống thuốc thêm nhiều ngày.
Sức khỏe sau đó diễn biến xấu nhanh chóng. Khi xuất hiện rối loạn ý thức rồi hôn mê, gia đình mới đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế. Người bệnh tiếp tục được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng đặc biệt nguy kịch.
Theo bác sĩ Việt, thời điểm nhập viện, bệnh nhân đã hôn mê sâu, vàng da rõ, đồng tử giãn và mất phản xạ ánh sáng. Các xét nghiệm cho thấy chức năng gan suy giảm nghiêm trọng. Bilirubin tăng gần 300 µmol/L, trong khi nồng độ amoniac (NH3) khoảng 350 µmol/L, cao gấp nhiều lần mức bình thường.
Khi gan suy nặng, khả năng chuyển hóa và đào thải các chất độc bị suy giảm. Amoniac có thể tích tụ trong máu, tác động lên hệ thần kinh trung ương, góp phần gây bệnh não gan và phù não.
 |
| Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC. |
Kết quả chụp CT sọ não cho thấy tình trạng phù não lan tỏa, các rãnh cuộn não gần như bị xóa, phù hợp với phù não nặng.
Cảnh báo từ những dấu hiệu ban đầu
Bác sĩ Việt cho biết suy gan cấp không chỉ biểu hiện bằng vàng da mà còn có thể gây rối loạn đông máu, rối loạn chuyển hóa và bệnh não gan. Tình trạng thần kinh có thể diễn biến nhanh từ lơ mơ, rối loạn ý thức đến hôn mê.
Ở những trường hợp nặng, phù não có thể làm tăng áp lực nội sọ, gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Bệnh nhân được triển khai các biện pháp hồi sức tích cực, trong đó có lọc máu và thay huyết tương nhằm hỗ trợ điều trị, đồng thời loại bỏ một phần các chất độc tích tụ trong máu.
Tuy nhiên, do người bệnh đến viện khi suy gan và tổn thương não đã tiến triển rất nặng, tiên lượng được đánh giá rất xấu. Sau 3 ngày điều trị tích cực nhưng tình trạng không cải thiện, gia đình xin đưa bệnh nhân về chăm sóc.
Theo bác sĩ Việt, bệnh nhân đã xuất hiện dấu hiệu cảnh báo tổn thương gan từ khá sớm. Nếu ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế kiểm tra chức năng gan ngay khi xuất hiện vàng da, mệt mỏi, tổn thương có thể được phát hiện và xử trí sớm hơn.
Bác sĩ lưu ý các sản phẩm được gọi chung là “thuốc nam”, “thuốc gia truyền” hoặc những chế phẩm mua qua mạng có thể chứa nhiều thành phần khác nhau. Khi không xác định chính xác thành phần, hàm lượng và nguồn gốc, việc tìm nguyên nhân gây tổn thương gan cũng như lựa chọn phương pháp điều trị có thể gặp nhiều khó khăn.
Vị chuyên gia khuyến cáo người dân không tự mua và sử dụng thuốc hoặc các sản phẩm không rõ nguồn gốc, thành phần trên mạng để điều trị bệnh.
Trong quá trình sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc sản phẩm hỗ trợ nào, nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như mệt mỏi nhiều, chán ăn, buồn nôn, vàng mắt, vàng da, nước tiểu sẫm màu, lơ mơ hoặc thay đổi ý thức, người bệnh cần ngừng sử dụng sản phẩm nghi ngờ và đến cơ sở y tế để được thăm khám.
Việc kiểm tra chức năng gan và xác định sớm nguyên nhân có ý nghĩa quan trọng, bởi suy gan cấp có thể diễn tiến nhanh và để lại hậu quả nghiêm trọng nếu người bệnh đến viện quá muộn.
Cuốn sách Ăn gì không già của bác sĩ Michael Greger phân tích hàng nghìn nghiên cứu khoa học về dinh dưỡng để chỉ ra những thực phẩm và thói quen ăn uống có thể góp phần làm chậm quá trình lão hóa, giảm nguy cơ bệnh mạn tính và kéo dài tuổi thọ. Bác sĩ Michael Greger cũng là người sáng lập NutritionFacts.org, nền tảng phi lợi nhuận chuyên phổ biến các bằng chứng khoa học về dinh dưỡng và sức khỏe.
