Herdman đang làm phí dàn sao Indonesia

Việc Indonesia bị loại khỏi ASEAN Cup 2026 không chỉ gây thất vọng về kết quả. Điều đáng lo hơn nằm ở cách đội bóng của John Herdman chơi trong những trận quan trọng nhất.

Indonesia có thể thắng khi gặp những đối thủ dưới cơ, nhưng vấn đề lập tức xuất hiện trước Việt Nam và Singapore. Một đội hình gồm nhiều cầu thủ được đào tạo tại châu Âu, có lợi thế về thể hình và kinh nghiệm, cuối cùng lại tấn công theo cách khá đơn giản.

Kompas gọi đó là thứ bóng đá “nhàm chán” của John Herdman. Cách mô tả có phần nặng nề, nhưng phản ánh khá đúng cảm giác mà Indonesia để lại sau hai trận cuối vòng bảng.

Khi trực diện trở thành đơn điệu

Herdman không đến Indonesia với danh tiếng của một HLV chuộng kiểm soát bóng. Thành công nổi bật nhất của ông là đưa Canada trở lại World Cup sau 36 năm bằng lối chơi giàu năng lượng, kỷ luật và đặc biệt nguy hiểm trong những tình huống chuyển trạng thái.

Về lý thuyết, cách tiếp cận ấy khá phù hợp với Indonesia. Đội bóng xứ vạn đảo có nhiều cầu thủ nhanh, khỏe, chơi trực diện tốt và đủ khả năng tạo khác biệt trong không gian rộng.

Vấn đề là tại ASEAN Cup, sự trực diện dần biến thành đơn điệu. Điều này thể hiện rõ nhất trong thất bại 0-3 trước Việt Nam.

Indonesia thường đưa bóng ra hai biên trước khi tìm những quả tạt hướng đến Mitchell Baker. Với chiều cao 1,96 m và khả năng tranh chấp tốt, tiền đạo này rõ ràng là một phương án đáng khai thác, nhưng anh không thể trở thành gần như toàn bộ kế hoạch tấn công.

Việt Nam nhanh chóng nhận ra cách chơi đó và có phương án đối phó. Khi Baker bị kiểm soát, còn những cầu thủ có nhiệm vụ đưa bóng vào vùng cấm chịu sức ép, Indonesia gần như mất đi điểm đến quen thuộc trong các pha lên bóng.

Điều đáng nói là Herdman không tìm được giải pháp đủ hiệu quả để thay đổi tình hình. Những pha phối hợp nhanh ở trung lộ xuất hiện ít, các tiền vệ cũng không thường xuyên xâm nhập khoảng trống phía sau hàng phòng ngự Việt Nam.

Indonesia vì thế rơi vào vòng lặp quen thuộc: chuyền ngang, đưa bóng ra biên rồi tạt vào trong. Khi đối phương đã biết trước quả bóng sẽ đi đâu, ưu thế thể hình hay tốc độ cũng giảm đáng kể.

Thất bại 0-3 vì thế không chỉ phản ánh khoảng cách về tỷ số. Nó cho thấy Indonesia có thể bị bắt bài tương đối dễ dàng khi đối thủ khóa được phương án tấn công chủ đạo.

Indonesia sở hữu lực lượng giàu chất lượng, nhưng lối chơi dưới thời John Herdman vẫn thiếu sự đa dạng cần thiết.

Đáng lo hơn, vấn đề ấy tiếp tục xuất hiện trong trận quyết định với Singapore. Indonesia buộc phải thắng để giành vé bán kết, có bàn mở tỷ số đầu hiệp hai nhưng cuối cùng vẫn chỉ hòa 1-1.

Trong thế trận cần thêm một bàn thắng, đội bóng của Herdman đẩy cao sức ép nhưng không tạo ra cảm giác họ có nhiều cách để mở khóa hàng thủ đối phương. Những sự thay đổi nhân sự giúp Indonesia tăng thêm quân tấn công, nhưng cấu trúc và ý tưởng triển khai không thay đổi nhiều.

Một đội tuyển có thể chơi không hay và vẫn giành chiến thắng. Điều đáng ngại với Indonesia là khi trận đấu đi chệch khỏi kịch bản ban đầu, họ chưa cho thấy khả năng chuyển sang một cách chơi khác.

Herdman chưa khai thác hết chất lượng của Indonesia

Indonesia hiện không còn gặp bài toán thiếu nhân sự như nhiều năm trước. Chính sách sử dụng cầu thủ hai quốc tịch giúp PSSI sở hữu một lực lượng có nền tảng đào tạo tốt hơn, với nhiều gương mặt trưởng thành trong môi trường bóng đá Hà Lan và châu Âu.

Chính vì chất lượng đội hình được nâng lên, yêu cầu dành cho lối chơi cũng phải cao hơn. Một tập thể có nhiều cầu thủ tốt không thể chỉ dựa vào lợi thế cá nhân để giải quyết mọi trận đấu.

Vấn đề của Herdman không phải Indonesia chọn bóng đá trực diện. Cách chơi này hoàn toàn có thể hiệu quả nếu đi cùng tốc độ luân chuyển, khả năng chiếm khoảng trống và nhiều hướng tiếp cận khung thành.

Canada dưới thời Herdman từng làm được điều đó. Họ có thể chuyển trạng thái nhanh, khai thác hai biên nhưng vẫn tạo ra nhiều hướng tấn công khác nhau, thay vì chỉ lặp lại những đường bóng dài.

Còn Indonesia tại ASEAN Cup chưa đạt tới mức như vậy. Không ít thời điểm, sự trực diện trở thành vội vàng, còn ý đồ chơi đơn giản lại khiến các pha lên bóng trở nên dễ đoán.

Thom Haye có khả năng điều tiết và chuyền dài, nhưng không thể một mình gánh nhiệm vụ sáng tạo. Baker có ưu thế trong không chiến, song Indonesia cũng không thể trông chờ tiền đạo này xử lý mọi quả bóng được đưa vào vùng cấm.

Những cầu thủ xung quanh cần di chuyển nhiều hơn để tạo khoảng trống và hỗ trợ trung phong. Tuyến hai cũng phải xuất hiện thường xuyên hơn trong vùng nguy hiểm để Indonesia không phụ thuộc hoàn toàn vào những quả tạt.

John Herdman cần tìm thêm phương án tấn công nếu muốn khai thác hết chất lượng của đội hình Indonesia.

Herdman vì thế cần trả lời câu hỏi quan trọng hơn chuyện lựa chọn sơ đồ: Indonesia thực sự muốn chơi bóng theo cách nào? Một đội tuyển đặt mục tiêu vươn lên ở châu Á cần có bộ khung rõ ràng, nhưng đồng thời phải đủ linh hoạt để thay đổi theo từng đối thủ.

Gặp những đội yếu, chất lượng cá nhân có thể giúp Indonesia giải quyết trận đấu. Nhưng trước những tập thể được tổ chức tốt như Việt Nam hay Singapore, ưu thế ấy nhanh chóng bị thu hẹp và vai trò của HLV trở nên quan trọng hơn.

Indonesia cần biết lúc nào phải tăng tốc, khi nào nên giữ bóng và thời điểm nào phải chuyển hướng tấn công. Họ cũng cần khả năng thay đổi cấu trúc ngay trong trận đấu, thay vì chỉ đưa thêm tiền đạo vào sân rồi tiếp tục triển khai theo cách cũ.

Herdman mới bắt đầu công việc tại Indonesia từ đầu năm 2026, vì vậy còn quá sớm để phán xét toàn bộ dự án của ông chỉ sau một giải đấu. HLV người Anh cần thời gian để xây dựng đội bóng, đặc biệt khi Indonesia đang trải qua nhiều thay đổi về nhân sự và định hướng.

Tuy nhiên, thời gian không thể trở thành lý do để bỏ qua những vấn đề đã xuất hiện. ASEAN Cup đáng lẽ là cơ hội để Herdman đặt những viên gạch đầu tiên cho một Indonesia mới, nhưng giải đấu lại để lại câu hỏi về cách ông sử dụng nguồn lực đang có.

Indonesia không thiếu cầu thủ và cũng chẳng thiếu tham vọng. Sau hai trận quyết định trước Việt Nam và Singapore, thứ họ còn thiếu rõ nhất là một lối chơi đủ đa dạng để biến chất lượng đội hình thành sức mạnh thực sự.