Kinh tế Mỹ hồi phục

GDP Mỹ quý II được điều chỉnh lên 2,2%, trong khi chi tiêu tiêu dùng tăng 3,8%. Ảnh: Reuters.

Theo ước tính lần thứ ba được Cục Phân tích Kinh tế (BEA) thuộc Bộ Thương mại Mỹ công bố ngày 30/9, GDP nước này tăng 2,2% trong quý II nếu quy đổi theo tốc độ cả năm. Con số này được điều chỉnh tăng từ mức 1,5% trong ước tính trước đó, Reuters đưa tin.

Trong quý I, kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,5%, cũng được điều chỉnh tăng từ mức 2,1% công bố trước đó.

BEA đồng thời cập nhật dữ liệu GDP từ năm 2021 nhằm phản ánh những thông tin mới. Các số liệu cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì sức chống chịu trước những sức ép từ cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran, khi doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư vào AI và các khoản hoàn thuế lớn từ luật thuế được ban hành năm ngoái tiếp tục hỗ trợ sức mua của người dân.

Người Mỹ vẫn mạnh tay chi tiêu

Chi tiêu tiêu dùng, chiếm hơn 2/3 nền kinh tế Mỹ, tăng 3,8% trong quý II, cao hơn mức 3,4% được công bố trước đó. Trong quý I, khoản chi này chỉ tăng 0,7%.

Dù người dân tiếp tục chi tiêu, ngân sách hộ gia đình đang chịu sức ép ngày càng lớn từ giá cả tăng cao, đặc biệt là giá xăng. Khảo sát của Conference Board công bố ngày 29/9 cho thấy niềm tin người tiêu dùng Mỹ trong tháng 9 giảm xuống mức gần thấp nhất trong 12 năm rưỡi.

Tuy nhiên, chi tiêu tiêu dùng vẫn có dấu hiệu duy trì đà tăng trong quý III. Thị trường chứng khoán tăng nhờ làn sóng AI, cùng với việc các hộ gia đình sử dụng tiền tiết kiệm và giảm tỷ lệ tiết kiệm, tiếp tục hỗ trợ sức mua. Trong khi đó, đầu tư của doanh nghiệp vào thiết bị duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số.

Doanh số cuối cùng cho khu vực tư nhân trong nước - chỉ số loại trừ thương mại, hàng tồn kho và chi tiêu chính phủ - tăng 4,6% trong quý II, cao hơn mức 4,2% được công bố trước đó. Chỉ số này tăng 1,8% trong quý I, cũng được điều chỉnh tăng nhẹ từ 1,7%.

Nếu tính theo phía thu nhập, kinh tế Mỹ tăng 2,6% trong quý II, cao hơn mức ước tính ban đầu 2,2%, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh. Thu nhập nội địa gộp (GDI) tăng 2,5% trong quý I.

Một thước đo khác là mức trung bình của GDP và GDI, thường được gọi là tổng sản lượng nội địa, tăng 2,4% trong quý II, cao hơn đáng kể so với mức 1,8% ước tính trước đó. Trong quý I, chỉ số này tăng 2,5%.

Lạm phát vẫn là bài toán của Fed

Bên cạnh bức tranh lạm phát, thị trường lao động Mỹ cũng đang phát đi tín hiệu hạ nhiệt khi chỉ tạo thêm 29.000 việc làm trong tháng 9, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng. Dù thị trường vẫn duy trì sự ổn định, đà tăng trưởng việc làm bứt phá như giai đoạn trước khó có thể lặp lại.

Tín hiệu từ thị trường lao động cùng với dữ liệu lạm phát mới công bố sẽ là cơ sở quan trọng để Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cân nhắc các bước đi tiếp theo, sau khi đã nâng lãi suất trong tháng 9 nhằm kiềm chế áp lực giá cả.

Trong tháng 9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất lần đầu tiên trong 3 năm nhằm kiềm chế lạm phát.

Tuy nhiên, số liệu công bố ngày 30/9 cho thấy lạm phát Mỹ trong tháng 8 tăng thấp hơn dự kiến, trong khi mức tăng giá của tháng trước cũng được điều chỉnh giảm. Điều này phần nào làm giảm áp lực buộc Fed phải tiếp tục nâng lãi suất trong cuộc họp tháng 10.

Chỉ số giá chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) tăng 0,3% trong tháng 8, sau khi tăng 0,1% trong tháng 7. Các chuyên gia được Reuters khảo sát trước đó dự báo mức tăng 0,4%.

Giá xăng tăng 4,4% là nguyên nhân chính khiến lạm phát tăng trong tháng, trong khi giá thực phẩm không thay đổi.

So với cùng kỳ năm trước, PCE tăng 3,4% trong tháng 8, tương đương mức đã được điều chỉnh giảm của tháng 7. Trước đó, BEA ước tính PCE tháng 7 tăng 3,7%.

Cơ quan này cũng điều chỉnh phương pháp tính giá đối với phần mềm và phụ kiện, phí quản lý danh mục đầu tư và dịch vụ pháp lý trong chỉ số PCE. Thay đổi phương pháp khiến số liệu lạm phát theo năm được điều chỉnh giảm, đồng thời BEA cập nhật dữ liệu từ năm 2021.

Nếu loại trừ thực phẩm và năng lượng, chỉ số PCE lõi tăng 0,2% trong tháng 8, sau khi tăng 0,1% trong tháng 7. So với cùng kỳ năm trước, PCE lõi tăng 3%, thấp hơn mức 3,3% từng được ước tính cho tháng 7.

Việc điều chỉnh phương pháp tính đã làm PCE lõi giảm khoảng 0,36 điểm phần trăm, cao hơn mức 0,2-0,3 điểm phần trăm mà giới kinh tế dự kiến. Phần lớn mức điều chỉnh đến từ cách tính dịch vụ quản lý danh mục đầu tư.

Fed sử dụng các chỉ số PCE làm thước đo chính để theo dõi mục tiêu lạm phát 2%.

"Chỉ hai tháng dữ liệu chưa đủ để cho thấy một xu hướng mới, đặc biệt khi lạm phát tháng 8 đã tăng tốc trở lại", ông Stephen Stanley, kinh tế trưởng phụ trách Mỹ tại Santander US Capital Markets, nhận định.

Tuy vậy, ông cho rằng số liệu mới vẫn mang lại một tín hiệu tích cực nhất định. Theo ông, Fed có thể thận trọng hơn trong các đợt tăng lãi suất tiếp theo và không nhất thiết phải nâng lãi suất quá mạnh để đưa lạm phát về mục tiêu.

Thị trường giảm kỳ vọng Fed tăng lãi suất

Fed đã nâng lãi suất chính sách lên khoảng 3,75-4% trong tháng 9, đánh dấu lần tăng đầu tiên trong 3 năm. Ngân hàng trung ương Mỹ đồng thời phát tín hiệu có thể tiếp tục nâng chi phí vay trong những tháng tới.

Tuy nhiên, khả năng Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 10 đã giảm sau khi Chủ tịch Fed New York John Williams nói hôm 29/9 rằng ông "không thấy cần phải hành động khẩn cấp" thêm.

Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường hiện định giá xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 27-28/10 ở khoảng 41,5%, giảm từ 51,5% trước khi số liệu lạm phát được công bố và 70% vào ngày 28/9.

Chứng khoán Mỹ tăng điểm, đồng USD giảm nhẹ so với rổ tiền tệ, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ đi xuống.

Các nhà giao dịch làm việc tại sàn giao dịch chứng khoán New York (NYSE) ngày 29/7 khi màn hình chiếu trực tiếp cuộc họp báo của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Kevin Warsh sau thông báo về lãi suất của Fed. Ảnh: Reuters.

Lạm phát và chi phí vay cao hơn có thể gây sức ép lên chi tiêu của người tiêu dùng. Dù vậy, đến nay chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy người Mỹ đang cắt giảm mua sắm.

Đà chi tiêu được hỗ trợ một phần bởi thị trường chứng khoán tăng mạnh nhờ AI, trong khi các hộ gia đình sử dụng tiền tiết kiệm và dành ít tiền hơn cho dự phòng. Các đợt điều chỉnh dữ liệu thường niên cũng cho thấy người Mỹ có mức tiết kiệm và thu nhập cao hơn so với ước tính trước đây, phần nào lý giải sức chống chịu của tiêu dùng.

Tuy nhiên, thu nhập chỉ tăng 0,2% trong tháng 8 và tăng 0,3% sau khi tính thuế. Thu nhập khả dụng thực tế không thay đổi. Tỷ lệ tiết kiệm giảm từ 4,6% trong tháng 7 xuống 4,1% trong tháng 8, mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022.

"Chúng tôi vẫn thận trọng bởi khi thu nhập thực tế từ việc làm giảm tốc trong bối cảnh giá xăng cao hơn, sức ép lên chi tiêu có thể xuất hiện trong những tháng tới", bà Veronica Clark, chuyên gia kinh tế tại Citigroup, nhận định.

Một yếu tố khác có thể làm giảm đóng góp của tiêu dùng vào tăng trưởng GDP là nhập khẩu tăng mạnh do nhu cầu trong nước vẫn cao.

Theo Cục Thống kê thuộc Bộ Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại hàng hóa tăng 11,5% lên 132,6 tỷ USD trong tháng 8. Nhập khẩu tăng 5,5%, lên 336,1 tỷ USD. Hoạt động thương mại đã kéo giảm tăng trưởng GDP trong 3 quý liên tiếp.

"Chúng tôi dự báo thương mại sẽ khiến tăng trưởng quý III giảm khoảng 2,5 điểm phần trăm. Tuy nhiên, với nhu cầu trong nước vẫn mạnh, GDP thực tế vẫn có thể tăng hơn 3%", ông John Ryding, cố vấn kinh tế trưởng tại Brean Capital, nhận định.

Mỹ xoay xở ghìm giá cả trước bầu cử giữa kỳ Giá thực phẩm, nhiên liệu và chi phí vay vẫn cao, buộc chính quyền Mỹ thử nhiều giải pháp, từ tăng nhập khẩu thịt bò đến tính chuyện hạn chế xuất khẩu diesel. 16:10 30/9/2026

Mỹ - Trung cùng giảm thuế cho 60 tỷ USD hàng hóa Một loạt nông sản Mỹ cùng đồ gia dụng, đồ chơi Trung Quốc sẽ được giảm thuế khi Washington và Bắc Kinh tìm cách duy trì đình chiến thương mại. 18:58 28/9/2026

Lãi suất tác động đến túi tiền người Mỹ thế nào? Fed thường được nhắc đến mỗi khi lãi suất thay đổi nhưng các vấn đề như việc làm, tín dụng, cơ hội kinh tế và cả rủi ro khí hậu đều có thể nằm trong phạm tác động của cơ quan này. 14:03 27/9/2026