Mũi Né thời chưa thành 'thủ phủ' resort

Năm 1971, nhiếp ảnh gia Gale Mattison (người Mỹ) đã rong ruổi khắp miền Trung và chụp những bức ảnh quý giá về khu vực Mũi Né (nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) thời còn vắng du khách. Lúc này, Mũi Né vẫn còn những triền cát trải rộng, chưa hình thành một điểm nghỉ dưỡng ven biển với nhiều resort như hiện nay. Du khách trong nước chủ yếu đến để ngắm biển, tắm biển và trải nghiệm đời sống làng chài.

Bến cá Khánh Phước là nơi neo đậu thuyền đánh bắt nhỏ, kéo chài tôm, cá vào mỗi sáng sớm của người dân, bởi đời sống vẫn gắn chặt với nghề đánh bắt và chế biến hải sản. Hiện tại, khu vực này đã trở thành bãi biển Hàm Tiến, khoác lên diện mạo du lịch sôi động. Dọc bờ biển là hệ thống resort, khách sạn và nhà hàng. Con đường Nguyễn Đình Chiểu chạy dọc theo bãi biển này cũng là một trong những trục du lịch chính của Mũi Né.

Một khu dân cư còn khá thưa thớt hộ dân ở Mũi Né năm 1971. Đường đã trải nhựa, nhưng nhà cửa vẫn còn kiểu dáng đơn sơ, đa phần nhà một trệt. Do vị trí ven biển, phía cuối khu dân cư là những đụn cát lớn xen lẫn hàng dừa.

Một con suối đổ ra biển ở Khánh Phước (nay là bãi biển Hàm Tiến). Thời điểm này, cảnh quan còn rất hoang sơ. Người dân sống bằng nghề đánh bắt tôm, cá xây dựng một xóm chài tại đây, với hàng chục căn nhà lá để sinh sống, đan lưới, đưa thuyền ra khơi và trở về bến.

Tuyến Tỉnh lộ 9 từ Mũi Né đi Phan Thiết thời đó còn vắng xe cộ. Phương tiện đi lại chủ yếu là xe lam, người ngồi bên trong và trên nóc xe chất đầy hàng hóa. Tuyến đường này sẽ đi ngang qua bãi đá Ông Địa với nhiều mỏm đá đen. Hiện bãi đá Ông Địa đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của du khách, những ghềnh đá nhô ra biển vẫn là nét nhận diện đặc trưng. Trong năm nay, UBND phường Phú Thủy cũng thực hiện cải tạo, chỉnh trang bãi đá Ông Địa thành công viên. Trước mắt, các khối đá tetrapod được sơn nhiều màu. Một số hạng mục của công viên đang triển khai và đưa vào vận hành trước ngày 2/9.

Nhóm tháp Chăm Po Sah Inư có tuổi đời 1.200 năm, hiện nằm trên đỉnh Bà Nài (phường Phú Thủy) với kết cấu còn nguyên vẹn. Năm 1991, nhóm tháp được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Nhóm tháp Po Sah Inư gồm tháp A cao khoảng 15 m, tháp B cao khoảng 12m và tháp C cao khoảng 5 m. Từ năm 1960 đến nay, nhóm tháp đã được tu sửa 4 lần. Gần đây nhất là đợt trùng tu vào năm 2017-2018, các chuyên gia đã gia cố bằng gạch và bê tông ở cửa chính và toàn thân tháp.

Chùa Linh Long hiện nằm tại phường Mũi Né, trên một đồi cát thấp và cách trung tâm Phan Thiết khoảng 22 km. So với thời điểm nhiếp ảnh gia đến, ngôi chùa vẫn giữ kiến trúc hình chữ "khẩu" khép kín. Bên phải là vườn Lâm Tỳ Ni có phù điêu rồng cuộn 2 bên trụ cổng, bên trái là Lộc Uyển, có tượng Phật Thích Ca ngồi dưới cây bồ đề. Những năm gần đây, ngôi chùa thu hút nhiều du khách nước ngoài đến viếng và chụp ảnh.

Ngoài bến cá Khánh Phước, người dân thường kéo lưới dọc theo bãi biển. Năm 1971, biển Mũi Né nước xanh và êm sóng, hàng dừa mọc dọc theo bãi cát trắng, chưa xuất hiện những dịch vụ du lịch hay hàng quán, ghế dù ven biển.

Những con thuyền đánh bắt sau khi trở về bờ và neo đậu, chờ chuyến ra khơi tiếp theo. Hiện khu vực Mũi Né được UBND Lâm Đồng quy hoạch khu du lịch quốc gia Mũi Né đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, hướng đến mục tiêu đưa khu du lịch trở thành một trong những điểm đến hàng đầu của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Hành lang ven biển dài 63 km là trục chính liên kết toàn khu, kết nối các vùng cảnh quan, khu nghỉ dưỡng, trung tâm dịch vụ, không gian cộng đồng và hệ thống bãi biển.